Prezydent Karol Nawrocki: „Odznaczeni rysują obraz Polski odważnej, wolnej i solidarnej"
W niedzielę, podczas obchodów Święta Narodowego Trzeciego Maja prezydent Nawrocki wręczył zasłużonym Ordery Orła Białego, Krzyż Wielki Odrodzenia Polski oraz Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski.
- Odznaczeni Orderem Orła Białego rysują obraz Polski odważnej, wolnej i solidarnej – podkreślił prezydent Karol Nawrocki po wręczeniu odznaczeń państwowych na Zamku Królewskim.
Nawiązując do obchodzonego w tę niedzielę święta, zauważył, że prace nad Konstytucją 3 maja oraz jej uchwalenie odbyły się właśnie na Zamku Królewskim w Warszawie. Jego zdaniem te trzy konteksty: data i miejsce niedzielnej uroczystości oraz kontekst najważniejszych odznaczeń państwowych: Orderu Orła Białego, który „jest mostem pomiędzy I, II i III Rzeczpospolitą i Orderu Odrodzenia Polski, który tak bardzo wrósł w naszą niepodległość” pokazuje, że „mamy do czynienia z momentem wyjątkowym”.
- Te wszystkie trzy konteksty pokazują, że dzisiaj na Zamku Królewskim w Warszawie spotkali się ludzie wyjątkowi, którym Rzeczpospolita Polska chce podziękować za ich wspaniałą, długą, wypełnioną służbą Polsce drogę – powiedział prezydent.
Podziękował odznaczonym w imieniu RP „za ich wspaniałą, długą, wypełnioną służbą Polsce drogę”. Zaznaczył, że odznaczeni swoimi życiorysami rysują obraz „Polski odważnej, Polski wolnej, solidarnej, Polski do głębi artystycznej i twórczej, Polski tak mocno odważnej, Polski wrażliwej i Polski, która nigdy nie odda wolności”.
- Orderem Orła Białego prezydent odznaczył m.in. dyrygentkę i założycielkę Orkiestry Kameralnej Polskiego Radia Agnieszkę Duczmal-Jaroszewską, „w uznaniu znamienitych osiągnięć w pracy artystycznej i twórczej i za doniosły wkład w rozwój kultury polskiej”. Duczmal-Jaroszewska jest m.in. założycielką i dyrygentką Orkiestry Kameralnej Polskiego Radia Amadeus, występującą jednak także z innymi orkiestrami symfonicznymi w kraju i za granicą. Jako pierwsza kobieta-dyrygent wystąpiła na scenie mediolańskiej La Scali.
- Order Orła Białego swój odebrała również działaczka opozycji niepodległościowej z czasów PRL Hanna Łukowska-Karniej, która otrzymała go w uznaniu jej zasług dla Rzeczypospolitej, w szczególności dla „przemian demokratycznych i wolnej Polski oraz za osiągnięcia w działalności społecznej i charytatywnej na rzecz osób potrzebujących pomocy i wsparcia”. Łukowska-Karniej to działaczka opozycji niepodległościowej w PRL i współorganizatorka Solidarności Walczącej. Od października 1980 należała do „Solidarności”. Do maja 1982 r. uczestniczka prac RKS; główna łączniczka i asystentka Kornela Morawieckiego, organizatorka miejsc jego ukrywania się i tajnych spotkań.
- Odznaczony Orderem Orła Białego został także reżyser Lech Majewski – reżyser filmowy i teatralny, pisarz, poeta i scenarzysta, w uznaniu „znamienitych osiągnięć w twórczości filmowej i działalności artystycznej, za wkład w rozwój polskiej kultury i sztuki oraz rozsławiania polskiej kultury w świecie”. Odnosząc się do jego odznaczenia prezydent wskazał, że Majewski to „artysta totalny”, który „oddziałuje na tak wielu środkach wyrazu artystycznego na całym świecie, znów sławiąc Polskę i pokazując, jak wiele mamy do powiedzenia”.
- Swój Order odebrał również Andrzej Poczobut - dziennikarz i działacz mniejszości polskiej na Białorusi, zwolniony w minionym tygodniu z białoruskiego więzienia, gdzie przebywał od marca 2021 r. Prezydent odznaczył Poczobuta 11 listopada 2025 roku. - Jako historyk i były prezes IPN nie waham się powiedzieć, że Andrzej Poczobut to bohater i człowiek niezłomny. To człowiek niezłomny, który dał wyraz polskości, przywiązania do historycznej prawdy, do prawdy o żołnierzach AK, do walki o prawa człowieka, o demokrację - mówił prezydent. - W reżimie Łukaszenki był gotowy pójść do więzienia, nie uciekł, poszedł do więzienia, spędził lata w więzieniu i wrócił jako zwycięzca - dodał Karol Nawrocki.
- Odbierając nagrodę Poczobut podkreślił, że nie czuje się on bohaterem, a są nimi dla niego „przede wszystkim żołnierze Armii Krajowej, dowódcy Armii Krajowej”. - Osoby, o gloryfikację których byłem oskarżony – mówił. Dodał, że ci żołnierze „do ostatniej chwili życia z bronią w ręku bronili niepodległości i wolności kraju, a ich pamięć do dzisiaj jest na Białorusi szargana”. Jak dodał, na tym tle jest on „tylko po prostu zwykłym człowiekiem, który żyjąc w nieprzyzwoitych czasach próbuje zachować się przyzwoicie. - Tylko tyle i aż tyle - powiedział Poczobut. Podziękował byłemu i obecnemu prezydentowi - Andrzejowi Dudzie i Karolowi Nawrockiego oraz rządom Mateusza Morawieckiego i Donalda Tuska za działania na rzecz jego uwolnienia. - Jest coś, co nas wszystkich łączy i to jest polskość. I to jest piękne i za to wszystkim wam bardzo serdecznie dziękuję - zakończył wystąpienie Poczobut.
- Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi w obronie suwerenności i niepodległości państwa polskiego, za działalność na rzecz środowisk kombatanckich oraz zasługi w pielęgnowaniu pamięci o najnowszej historii Polski odznaczony został Jakub Nowakowski – pseudonim Tomek - działacz konspiracji niepodległościowej w czasie II wojny światowej, uczestnik powstania warszawskiego, podpułkownik Wojska Polskiego w stanie spoczynku, również doktor nauk biologicznych. Prezydent podkreślił, że Nowakowski „patriotyzm, wolność i Polskę niósł w sercu przez II Wojnę Światową”, a po 1945 roku „wolności i swojego serca nie oddał”. - I naukowiec, i żołnierz, a po 1989 roku i także dziś, w wieku XXI, wzór i punkt odniesienia dla kolejnych pokoleń Polaków, także dla mnie osobiście – mówił Nawrocki.
- Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski odznaczona została Helena Pyz – lekarka i misjonarka świecka, od końca lat 80. lekarka w Ośrodku Rehabilitacji Trędowatych. Odznaczona Orderem za wybitne zasługi w działalności misyjnej i charytatywnej, w szczególności za niesienie pomocy osobom chorym i potrzebującym w Indiach oraz za upowszechnianie pamięci o kardynale Stefanie Wyszyńskim.
Święto Narodowe 3 Maja jest obchodzone w rocznicę uchwalenia w 1791 roku Konstytucji 3 maja. Dokument był pierwszą konstytucją w nowożytnej Europie, a drugą na świecie po amerykańskiej. Rocznica przyjęcia Konstytucji 3 maja jest świętem ustanowionym w 1919 roku. Przez okres PRL jego publiczne obchodzenie było zabronione, ponownie stało się państwowym świętem w 1990 roku. (PAP)