O tempora, o mores!

Jakie czasy, takie obyczaje... Fot. ilustracyjna/Jossy_Justino/pixabay.com

W środy o godz. 11:20 w kąciku pt. „O tempora, o mores!” Wojciech Sobociński prezentuje krótkie opowiastki historyczne poświęcone obyczajowości, z lekkim odchyleniem w stronę popularnego „Harlequina”. Romanse, dusery, amory, afery to osnowa historyjek, które dla ówczesnych były oczywiste, ale po wiekach mogą zadziwiać, a czasem wręcz szokować. Z reakcji wielu Słuchaczy, a przede wszystkim Słuchaczek wiemy, że takie opowieści cieszą się wielkim i niesłabnącym zainteresowaniem.

24 czerwca 2026

2026-06-24

W epoce wiktoriańskiej zarówno w Anglii jak i Stanach Zjednoczonych głośno było o tak zwanych „poszczących dziewczętach”, czyli osobach, które ponoć żyły bez jedzenia i picia, a jak twierdziły żywiły się na przykład energią płynącą z Księżyca. Według ówczesnych przekonań musiały mieć specjalne moce magiczne bądź religijne, wzorem św. Katarzyny ze Sieny. Szybko jednak udowadniano im oszustwo, a dzisiaj wiemy, że to choroba zwana jadłowstrętem psychicznym czyli anoreksją. O tym w kolejnym odcinku cyklu „O tempora, o mores”? Warto posłuchać! Zaprasza Wojciech Sobociński.

Polskie Radio PiK - „O tempora, o mores!” z 24 czerwca 2026

17 czerwca 2026

2026-06-17

Każdego, kto odwiedził „Muzeum Podróżników” im. Tony Halika w Toruniu musiały zadziwić maleńkie, misternie wykonane buciki, które większość, na pierwszy rzut oka, bierze za obuwie dla lalek. Okazuje się jednak, że te przywiezione przez Halika buciki noszone były przez kobiety, którym w potworny sposób deformowano stopy, bowiem uważano, że im jest mniejsza, tym bardziej powabna i zauważana przez mężczyzn. A wszystko wzięło się z bajki o chińskim Kopciuszku z 850 roku, i przetrwało aż do czasów Mao Zedonga, czyli tysiąc lat. O tym w kolejnym odcinku cyklu „O tempora, o mores”? Warto posłuchać! Zaprasza Wojciech Sobociński.

Polskie Radio PiK - „O tempora, o mores!” z 17 czerwca 2026

10 czerwca 2026

2026-06-10

Kanon tego co uważamy w danej epoce za piękno, jest niebywale zmienny. Nawet takie aspekty ciała jak rzęsy temu prawu podlegają. Dlaczego w średniowieczu kobiety je skrupulatnie goliły, a już w czasach wiktoriańskich ich długość i gęstość była powodem troski dam, by ładnie wyglądać. I czy jeszcze coś można zmienić we współczesnych sztucznych rzęsach? Okazuje się, że możliwości daje... elektronika. O tym w kolejnym odcinku cyklu „O tempora, o mores”? Warto posłuchać! Zaprasza Wojciech Sobociński.

Polskie Radio PiK - „O tempora, o mores!” z 10 czerwca 2026

3 czerwca 2026

2026-06-03

Jak zawsze 1 dnia czerwca obchodzimy Międzynarodowy Dzień Dziecka. Już w 2015 roku państwa podpisały porozumienie, że do 2025 roku zniknie na świecie problem z zatrudnianiem dzieci. Dzisiaj szacuje się, że pozbawione możliwości nauki i zabawy i zapędzone do niewolniczej pracy jest na świecie około 150 milionów dzieciaków. To hańba XXI wieku. O tym w kolejnym odcinku cyklu „O tempora, o mores”! Warto posłuchać! Zaprasza Wojciech Sobociński.

Polskie Radio PiK - „O tempora, o mores!” z 3 czerwca 2026

27 maja 2026

2026-05-27

Okazuje się, że ludzkości udało się przeżyć około 150 końców świata. Takie zapowiedzi znajdziemy już na babilońskich tabliczkach, a ostatnio modny staje się 13 (piątek!!!) 2029 roku, gdy do Ziemi zbliży się asteroida Apophis. Zastanawiającym jest to,że owe końce świata wpisane są w zbiorową ludzką świadomość niezależnie od epoki, szerokości geograficznej, cywilizacji, warunków życia czy religii. A od czego tak naprawdę zależy koniec cywilizacji ludzkiej? Okazuje się, że od nas samych. O tym w kolejnym odcinku cyklu „O tempora, o mores”! Warto posłuchać! Zaprasza Wojciech Sobociński.

Polskie Radio PiK - „O tempora, o mores!” z 27 maja 2026

20 maja 2026

2026-05-20

Gdy Maria Skłodowska i Piotr Curie odkryli promieniotwórczy pierwiastek, który nazwali rad, od łacińskiego radium czyli promień, to świat opanowała radowa euforia. Prasa rozpisywała się o cudownym działaniu radu i przypisywała mu właściwości... lecznicze. Na rynku pojawiły się radowe kremy, pudry i pasty do zębów, a sanatoria i spa proponowały klientom radowe kąpiele i inne promieniotwórcze zabiegi. Dopiero śmierć radium girls czyli radowych dziewcząt z fabryki, gdzie luminescencyjną farbą malowały potrzebne lotnikom cyferblaty i przyrządy miernicze, sprawiła, że poznano dwa oblicza nowego pierwiastka - zbawienny i śmiercionośny. O tym w kolejnym odcinku cyklu „O tempora, o mores”! Warto posłuchać! Zaprasza Wojciech Sobociński.

Polskie Radio PiK - „O tempora, o mores!” z 20 maja 2026

13 maja 2026

2026-05-13

Polowania i procesy czarownic kojarzymy oczywiście ze średniowieczem i słynny dziełem Heinricha Kramera „Młot na czarownice”, który spowodował, że uprawianie czarów stało się grzechem świeckim i uruchomiło lokalne sądy, które chętnie skazywały oskarżonych o spalenie na stosie. Jednak w bydgoskim Archiwum Państwowym znajduje się księga opisująca proces o czary z XVII wieku. Zaś w poznańskim archiwum mamy zbiór zwany „Kartoteką o czary”, który został zebrany przez ss-manów na rozkaz Himmlera. Dlaczego hitlerowski dygnitarz tak interesował się średniowiecznymi oskarżeniami, przebiegiem procesów, torturami i wydanymi wyrokami? O tym w kolejnym odcinku cyklu „O tempora, o mores”! Warto posłuchać! Zaprasza Wojciech Sobociński.

Polskie Radio PiK - „O tempora, o mores!” z 13 maja 2026

6 maja 2026

2026-05-06

To moment w życiu każdego z nas, gdy wszystko się zmienia. Kobieta staje się matką, małżeństwo - rodziną. Jednak chwila narodzin to szczególna, ale także niebezpieczna chwila i nic dziwnego, że przez wieki nawarstwiło się wokół tego wiele mitów, przesądów i obyczajów, a także magicznego zachowania. Czym jest zatem Magia Alkmeny? Jak owe praktyki miały wspomóc rodzącą i czy w XXI wieku przeszły już do lamusa? O tym w kolejnym odcinku cyklu „O tempora, o mores”! Warto posłuchać! Zaprasza Wojciech Sobociński.

Polskie Radio PiK - „O tempora, o mores!” z 6 maja 2026

29 kwietnia 2026

2026-04-29

Jeszcze w XV wieku osoba, która miała czterdzieści lat uważana była za sędziwą. Wszak sienkiewiczowski Maćko z Bogdańca, który walczył pod Grunwaldem miał cztery krzyżyki na karku i uchodził za osobę w słusznym wieku. A kobieta w „wieku balzakowskim”? La Femme deL trente ans - tak w oryginale brzmi tytuł tej powieści. To nie była krucha staruszka, ale kobieta trzydziestoletnia, którą w XIX wieku uważano już za osobę doświadczoną przez życie, która najlepsze lata ma już za sobą. Powiedźcie to dzisiejszym trzydziestoletnim kobietom!

Jednak wraz z wydłużaniem się średniej ludzkiego życia narastała i narasta pragnienie nie tylko długowieczności, ale wręcz nieśmiertelności. Czy w ogóle taka jest możliwa? I jakie skutki miałoby to dla ludzkości? O tym w kolejnym odcinku cyklu „O tempora, o mores”! Warto posłuchać! Zaprasza Wojciech Sobociński.

Polskie Radio PiK - „O tempora, o mores!” z 29 kwietnia 2026

22 kwietnia 2026

2026-04-22

Przepowiadanie przyszłości od zarania dziejów ludzkości należało do astrologów, którzy z znaków na niebie starali się wyciągać wnioski o tym co nas czeka. Były i inne sposoby, jak chociażby te stosowane w starożytnej Grecji przez Pytie w świątyni Apollina w Delfach, czy metody jakie preferował Nostradamus. Czy jednak rzeczywiście mieszaniną parapsychologii, okultyzmu i magii da się wywnioskować to, co ma się wydarzyć? O tym w kolejnym odcinku cyklu „O tempora, o mores”! Warto posłuchać! Zaprasza Wojciech Sobociński.