Historia – w Polskim Radiu PiK

Archiwum Dokumentów Fonicznych Polskiego Radia PiK (ADF) to ponad 100 tysięcy audycji. Pierwsze z nich pochodzą z 1946 roku – wcześniejsze zostały zniszczone przez niemieckich i radzieckich okupantów. Zachowane nagrania stanowią dźwiękową historię Kujaw, Pałuk, Kociewia, Krajny, Borów Tucholskich i innych regionów województwa. Kolejne pozycje ADF przedstawiają wydarzenia społeczne, gospodarcze, sportowe, religijne, kulturalne i są ważnym elementem dziedzictwa narodowego.

Polskie Radio Pomorza i Kujaw, jako pierwsza rozgłośnia w Polsce, udostępniło w 2009 roku wszystkie nagrania i dokumenty programowe na portalu: archiwum.radiopik.pl. Najważniejszym elementem dokumentacji papierowej są scenariusze audycji, często opatrzone pieczęcią cenzury. Teksty wygłoszone na antenie od 14 lutego 1945 roku zajmują ponad milion stron a sam proces digitalizacji i udostępniania na portalu zajmie kilka lat.

Bogactwo treści, zarówno w formie pisanej, jak i audialnej, może stanowić źródło wiedzy o regionie (i nie tylko) a specyfika dokumentów jest dodatkową atrakcją ułatwiającą jej poznanie. Radio z Historią, wykorzystując internetowe linki, tagi, słowa kluczowe itp., przedstawi prosty sposób na uzupełnienie wiadomości o Kazimierzu Wielkim, Mikołaju Koperniku, Andrzeju Szwalbe, Leonie Wyczółkowskim, Mennonitach, Krzyżakach, Krwawej Niedzieli oraz wielu innych postaciach, wydarzeniach, miejscowościach oraz obiektach związanych z regionem Pomorza i Kujaw.

---

Rozpoczęliśmy lipcową serię środowych spotkań wieczornych z dźwiękowymi wspomnieniami w audycji „Radio z Historią w XXI wieku” na pomorsko-kujawskiej antenie. W lipcu aż pięć razy zapraszać będziemy Państwa do wspólnych wędrówek śladami pracy naszych dziennikarzy, reporterów i reportażystów, przywołującymi odległą niekiedy przeszłość dzielącą w środowe wieczory miejsce z tematami wyjętymi z pierwszego ćwierćwiecza 21. stulecia. Zróbmy dla nich miejsce w 25. już audycji w 92. roku działalności naszej rozgłośni, korzystając oczywiście z bogatych zbiorów Archiwum Dokumentów Fonicznych na portalu archiwum.radiopik.pl.

Rozpoczynamy od zapisu audycji pt. „Pokrzywy nad Brdą” Zdzisława Kunstmana, z 1 lipca 1945 roku, odwołującej się do uroczystego otwarcia Rozgłośni Pomorskiej Polskiego Radia w Bydgoszczy. „Radiowe pamiątki” pełne ludowych opowieści i pieśni, zebrał Marek Rzepa w audycji z 3 lipca 2007 roku. Dylemat odbudowy zachodniej pierzei Starego Rynku w Bydgoszczy poruszył Andrzej Krystek w relacji pt. „Pierzeja” z 5 lipca 2006 roku. O projekcie stworzenia na bydgoskiej starówce podziemnej trasy dla mieszkańców i turystów opowiedziała Tatiana Adonis w materiale pt. „Stary Rynek” z 7 lipca 2016 roku. Zespół lekarzy - chirurgów ze bydgoskiego szpitala im. Jana Biziela - rozmawia Magda Jasińska w materiale pt. „Prof. Jawień - nagroda” z 5 lipca 2007 roku. „Poziom szczęścia” ma duży wpływ na choroby zapalne jelit, o czym mówi Sława Skibińska-Dmitruk w materiale z 3 lipca 2012 roku. O czołgach w serialu „Czterej pancerni i pies” rozmawiali goście Krzysztofa Rogozińskiego w audycji „Rewizyty” z 3 lipca 2008 roku. Porady ogrodnicze popłynęły z ust ekspertów do Słuchaczy audycji Andrzeja Krystka „Raz na zielono” z 6 lipca 2014 roku. 4 lipca 2013 roku, bohaterem audycji Bogumiły Wresiło-Olszewskiej w cyklu „Regionalny Znak Jakości” był „ojciec polskiego wideoklipu” Yach Paszkiewicz. Cepry i górale byli tematem rozmowy Ewy Dąbrowskiej i Jana Bieńka, w materiale pt. „Góral na nizinach” z 4 lipca 2013 roku. „Jacek Kiełpiński o Szlaku św. Jakuba” to tytuł audycji z 7 lipca 2014 roku, w której Iwona Muszytowska-Rzeszotek rozmawiała z autorem książki pt. „Camino Tinto. W 31 dni na koniec świata”. O tym, czym zachwyca Santiago de Chile i Valparaiso, opowiedziała Adriana Andrzejewska w kolejnym odcinku cyklu pt. „Dookoła świata” z 4 lipca 2019 roku. Szczególne łaski, duchowe ukojenie, a także niezwykłe tajemnice mogą odnaleźć pielgrzymi, którzy zawitają do malowniczo położonego Byszewa, o czym 1 lipca 2021 roku w cyklu pt. „Sakralne perły regionu” opowiedziała Jolanta Fischer. 1 lipca 2018 roku w cyklu pt. „Wakacyjny PiKnik”, ze strażakami z Ochotniczej Straży Pożarnej z Dulska i Radomina, rozmawiała Monika Kaczyńska. O tym, kim byli i jaki żyli bracia z Zakonu Niemieckiego Szpitala Najświętszej Marii Panny, o „krzyżakach” i ich warowniach w naszym regionie, 1 lipca 2025 roku opowiadali goście w audycji Michała Słobodziana w cyklu „Regionalny Punkt Widzenia”.

Za nami pierwsze w pięciu lipcowych spotkań w cyklu „Radio z Historią w XXI wieku”. Co przypomną kolejne środowe wieczory? Przekonamy się już za tydzień, wsłuchując się w zapis lipcowych kart dziejów pomorsko-kujawskiej rozgłośni i naszego regionu, odnalezionych w bogatych źródłach audialnych naszego Archiwum Dokumentów Fonicznych. Zapraszają: Ewa Dąbrowska i Marek Rzepa.