Historia – w Polskim Radiu PiK

Archiwum Dokumentów Fonicznych Polskiego Radia PiK (ADF) to ponad 100 tysięcy audycji. Pierwsze z nich pochodzą z 1946 roku – wcześniejsze zostały zniszczone przez niemieckich i radzieckich okupantów. Zachowane nagrania stanowią dźwiękową historię Kujaw, Pałuk, Kociewia, Krajny, Borów Tucholskich i innych regionów województwa. Kolejne pozycje ADF przedstawiają wydarzenia społeczne, gospodarcze, sportowe, religijne, kulturalne i są ważnym elementem dziedzictwa narodowego.

Polskie Radio Pomorza i Kujaw, jako pierwsza rozgłośnia w Polsce, udostępniło w 2009 roku wszystkie nagrania i dokumenty programowe na portalu: archiwum.radiopik.pl. Najważniejszym elementem dokumentacji papierowej są scenariusze audycji, często opatrzone pieczęcią cenzury. Teksty wygłoszone na antenie od 14 lutego 1945 roku zajmują ponad milion stron a sam proces digitalizacji i udostępniania na portalu zajmie kilka lat.

Bogactwo treści, zarówno w formie pisanej, jak i audialnej, może stanowić źródło wiedzy o regionie (i nie tylko) a specyfika dokumentów jest dodatkową atrakcją ułatwiającą jej poznanie. Radio z Historią, wykorzystując internetowe linki, tagi, słowa kluczowe itp., przedstawi prosty sposób na uzupełnienie wiadomości o Kazimierzu Wielkim, Mikołaju Koperniku, Andrzeju Szwalbe, Leonie Wyczółkowskim, Mennonitach, Krzyżakach, Krwawej Niedzieli oraz wielu innych postaciach, wydarzeniach, miejscowościach oraz obiektach związanych z regionem Pomorza i Kujaw.

---

W kolejny, tym razem pochmurny majowy wieczór środowy zapraszamy na spotkanie z audycją „Radio z Historią w XXI wieku” na pomorsko-kujawskiej antenie. To już osiemnasta odsłona w 92. roku działalności naszej rozgłośni. Prezentujemy echa przeszłości, podążając śladami materiałów naszych dziennikarzy, reporterów i reportażystów, zapisujących swoją pracą zarówno odległe jak również współczesne wydarzenia wpisane w pierwsze ćwierćwiecze 21. stulecia. Zachowane one zostały w bogatych zbiorach Archiwum Dokumentów Fonicznych na portalu archiwum.radiopik.pl.

Zaczynamy od materiału pt. „Liczenie zimorodków” Marcina Dolińskiego, który 15 maja 2023 roku odniósł się do akcji spisywania i obrączkowania tych ptaków we Wdeckim Parku Krajobrazowym. 13 maja 2012 roku Iwona Muszytowska-Rzeszotek i jej „kultutalni” goście zastanawiali się czy istotnie 2012 rok przyniesie „Koniec Świata”. 16 maja 2000 roku Maciej Jastrzębski odniósł się do objawień fatimskich, treści oraz komentarzy po papieskiej decyzji o ujawnieniu „Trzeciej Tajemnicy Fatimskiej”. 17 maja 2005 roku, już po śmierci papieża Jana Pawła II, przypominając o 85. rocznicy urodzin Karola Wojtyły, Ewa Dąbrowska i Żaneta Walentyn przedstawiły reportaż pt. „O tym co na ksindza poseł”. 13 maja 2007 roku, w 26. rocznicę zamachu na życie Jana Pawła II, o próbie zabójstwa papieża rozmawiali goście Ewy Dąbrowskiej w audycji „Pierwszy Dzień Tygodnia”. W reportażu pt. „Krew z krwi” z 16 maja 2021, Michał Słobodzian odniósł się do okoliczności i decyzji Wojciecha Korfantego o wybuchu III Powstania Śląskiego, w setną rocznicę tego historycznego wydarzenia. „Krzyżacy - rock opera” to tytuł materiału Iwony Muszytowskiej-Rzeszotek, w którym 16 maja 2011 roku odniosła się do wydarzeń z okazji 600. rocznicy podpisania Pierwszego Pokoju Toruńskiego. „Komunikacja miejska - konkurs w Grudziądzu” to tytuł materiału Marcina Dolińskiego, w którym 16 maja 2014 roku opowiedział o wyborze przez użytkowników najsympatyczniejszego kierowcy-motorniczego. 19 maja 2016 roku w materiale pt. „Rzemieślnicy - Szable Kilińskiego”, Andrzej Krystek odniósł się do akcentów uświetniających doroczne Walne Zgromadzenie Kujawsko-Pomorskiej Izby Rzemiosła i Przedsiębiorczości. 13 maja 2014 roku w „Słowniku muzycznym” Ewa Dąbrowska zatrzymała się nad literką „D”, jak dęta orkiestra. O tym kto i kiedy odczyta przesłania i wiadomości zakopane w kapsule przy „Dębie Niepodległości” w Bydgoszczy, opowiedziała Monika Siwak w materiale z 17 maja 2018 roku. O odkryciu grobowca plemiennego wodza sprzed 2,2 tysięcy lat, poinformował Tomasz Gronet z materiale pt. „Orłowo - odkrycie” z 18 maja 2020 roku. Żywot człowieka kulturalnego z punktu widzenia ideału i rzeczywistości, omawiał Piotr Majewski z prof. Tomaszem Szlendakiem w cyklu „Radiowa Akademia Myśli” z 13 maja 2020 roku. 18 maja 2007 roku przedstawiliśmy słuchowisko radiowo-teatralne pt. „Akropolis!” według Stanisława Wyspiańskiego, w realizacji Marka Rzepy, zaprezentowane na naszej antenie żywym przekazem z Teatru Polskiego w Bydgoszczy z udziałem publiczności.

Za nami kolejna porcja wspomnień w serii majowych wieczorów z radiową historią. Przed nami jeszcze dwie środy z majem w tle, przemawiające materiałami zapisanymi w dziejach pomorsko-kujawskiej rozgłośni. W cyklu „Radio z Historią w XXI wieku”, odnajdziemy je dla Państwa w bogatych źródłach audialnych naszego Archiwum Dokumentów Fonicznych. Zapraszają: Ewa Dąbrowska i Marek Rzepa.

Pierwszy raz w maju zaprosiliśmy na środowy wieczór z audycją „Radio z Historią w XXI wieku” na pomorsko-kujawskiej antenie, jak zwykle wsłuchaliśmy się w przeszłość rozgłośni na Pomorzu i Kujawach, w siedemnastej już odsłonie w 92. roku jej działalności. Podążyliśmy śladami materiałów naszych dziennikarzy, owoce pracy naszych reporterów i reportażystów, dokumentujących odległe i współczesne wydarzenia wpisane w pierwsze ćwierćwiecze 21. stulecia. Zachowane one zostały w bogatych zbiorach Archiwum Dokumentów Fonicznych na portalu archiwum.radiopik.pl.

Na początek „Rozmowy ze słuchaczami”, w tym również odpowiedzi na listy, które 6 maja 1946 roku przygotował Zdzisław Kunstman. O brutalnie stłumionej manifestacji 3 Maja 1946 roku we Włocławku, opowiedział Maciej Jastrzębski w audycji pt. „Krwawy maj” z 7 maja 2001 roku. 23 lata temu we Włocławku zmieniono datę obchodów „Dnia Zwycięstwa”, o czym w relacji z 8 maja 2003 roku mówił Marek Ledwosiński. O odczuciach ofiar SB rozpoznających twarze swoich oprawców na zdjęciach, opowiadał reportaż pt. „Na wystawie”, zaprezentowany przez Żanetę Walentyn 8 maja 2007 roku. O reakcji toruńskiego prokuratora Franciszka Jankowskiego, na swój wizerunek obecny wśród zdjęć na wystawie IPN pt. „Twarze Bezpieki”, mówił Michał Słobodzian w relacji z 9 maja 2007 roku. O uwięzieniu przez SB prymasa Stefana Wyszyńskiego w roku 1953, opowiedział Maciej Jastrzębski w audycji z cyklu „Taki jest świat” z 12 maja 2002 roku. Historię „Hejnału bydgoskiego” rozbrzmiewającego od początku maja z wieży bydgoskiej katedry, poznać można z materiału, który 10 maja 2011 roku przedstawił Maciej Wilkowski. Maj miesiąc Maryjny, modlitwy przy figurach, wniebowzięcie - to tematy poruszone 7 maja 2003 roku w audycji Pawła Janickiego z cyklu „Spotkanie z ks. Szukalskim”. O miłości zrodzonej w Domu Pomocy Społecznej, opowiada reportaż pt. „Przytul do serca”, który Sława Skibińska zaprezentowała 8 maja 2003 roku. 25 audycji twórców z całego kraju walczyło w 2010 roku o główną nagrodę w Ogólnopolskim Konkursie na Artystyczną Formę Radiową, o czym 111 maja 2010 roku w relacji pt. „Ostromecko - Konkurs” opowiedział Michał Słobodzian. W materiale pt. „Kominiarze” z 11 maja 2023 roku, Maciej Wilkowski odniósł się do trzydniowego kominiarskiego święta, na które do Bydgoszczy przyjechali kominiarze z całej Polski. „Krzyżacy w Toruniu” to tytuł relacji Danuty Maciejewskiej, przedstawionej 6 maja 2004 roku. „Dom Samotnej Matki” w Żołędowie, prowadzony przez siostry Pasterki z „Domu Dobrego Pasterza”, przybliżył Andrzej Krystek w audycji „Alfabet gmin - Osielsko” z 9 maja 2000 roku. O operze „Los Elementos - hiszpańska Zarsuela” opowiedziały Magda Jasińska i Ewa Dąbska w ramach „Studia 20 Bydgoskiego Festiwalu Operowego” z 6 maja 2013 roku. „Ból maturalny” to tytuł 52. odcinka radionoweli pt. „W Cichej Dolinie” realizowanej w Polskim Radiu PiK, zaprezentowanego 7 maja 2022 roku.

Tymi wspomnieniami rozpoczęliśmy serię majowych wieczorów z radiową historią. W tym miesiącu spędzimy wspólnie cztery środy pełne materiałów zapisanych w dziejach pomorsko-kujawskiej rozgłośni. Na potrzeby cyklu „Radio z Historią w XXI wieku”, odnajdziemy je dla Państwa w bogatych źródłach audialnych naszego Archiwum Dokumentów Fonicznych. Zapraszają: Ewa Dąbrowska i Marek Rzepa.