O tempora, o mores!

Jakie czasy, takie obyczaje... Fot. ilustracyjna/Jossy_Justino/pixabay.com

W środy o godz. 11:20 w kąciku pt. „O tempora, o mores!” Wojciech Sobociński prezentuje krótkie opowiastki historyczne poświęcone obyczajowości, z lekkim odchyleniem w stronę popularnego „Harlequina”. Romanse, dusery, amory, afery to osnowa historyjek, które dla ówczesnych były oczywiste, ale po wiekach mogą zadziwiać, a czasem wręcz szokować. Z reakcji wielu Słuchaczy, a przede wszystkim Słuchaczek wiemy, że takie opowieści cieszą się wielkim i niesłabnącym zainteresowaniem.

10 czerwca 2026

2026-06-10

Kanon tego co uważamy w danej epoce za piękno, jest niebywale zmienny. Nawet takie aspekty ciała jak rzęsy temu prawu podlegają. Dlaczego w średniowieczu kobiety je skrupulatnie goliły, a już w czasach wiktoriańskich ich długość i gęstość była powodem troski dam, by ładnie wyglądać. I czy jeszcze coś można zmienić we współczesnych sztucznych rzęsach? Okazuje się, że możliwości daje... elektronika. O tym w kolejnym odcinku cyklu „O tempora, o mores”? Warto posłuchać! Zaprasza Wojciech Sobociński.

Polskie Radio PiK - „O tempora, o mores!” z 10 czerwca 2026

3 czerwca 2026

2026-06-03

Jak zawsze 1 dnia czerwca obchodzimy Międzynarodowy Dzień Dziecka. Już w 2015 roku państwa podpisały porozumienie, że do 2025 roku zniknie na świecie problem z zatrudnianiem dzieci. Dzisiaj szacuje się, że pozbawione możliwości nauki i zabawy i zapędzone do niewolniczej pracy jest na świecie około 150 milionów dzieciaków. To hańba XXI wieku. O tym w kolejnym odcinku cyklu „O tempora, o mores”! Warto posłuchać! Zaprasza Wojciech Sobociński.

Polskie Radio PiK - „O tempora, o mores!” z 3 czerwca 2026

27 maja 2026

2026-05-27

Okazuje się, że ludzkości udało się przeżyć około 150 końców świata. Takie zapowiedzi znajdziemy już na babilońskich tabliczkach, a ostatnio modny staje się 13 (piątek!!!) 2029 roku, gdy do Ziemi zbliży się asteroida Apophis. Zastanawiającym jest to,że owe końce świata wpisane są w zbiorową ludzką świadomość niezależnie od epoki, szerokości geograficznej, cywilizacji, warunków życia czy religii. A od czego tak naprawdę zależy koniec cywilizacji ludzkiej? Okazuje się, że od nas samych. O tym w kolejnym odcinku cyklu „O tempora, o mores”! Warto posłuchać! Zaprasza Wojciech Sobociński.

Polskie Radio PiK - „O tempora, o mores!” z 27 maja 2026

20 maja 2026

2026-05-20

Gdy Maria Skłodowska i Piotr Curie odkryli promieniotwórczy pierwiastek, który nazwali rad, od łacińskiego radium czyli promień, to świat opanowała radowa euforia. Prasa rozpisywała się o cudownym działaniu radu i przypisywała mu właściwości... lecznicze. Na rynku pojawiły się radowe kremy, pudry i pasty do zębów, a sanatoria i spa proponowały klientom radowe kąpiele i inne promieniotwórcze zabiegi. Dopiero śmierć radium girls czyli radowych dziewcząt z fabryki, gdzie luminescencyjną farbą malowały potrzebne lotnikom cyferblaty i przyrządy miernicze, sprawiła, że poznano dwa oblicza nowego pierwiastka - zbawienny i śmiercionośny. O tym w kolejnym odcinku cyklu „O tempora, o mores”! Warto posłuchać! Zaprasza Wojciech Sobociński.

Polskie Radio PiK - „O tempora, o mores!” z 20 maja 2026

13 maja 2026

2026-05-13

Polowania i procesy czarownic kojarzymy oczywiście ze średniowieczem i słynny dziełem Heinricha Kramera „Młot na czarownice”, który spowodował, że uprawianie czarów stało się grzechem świeckim i uruchomiło lokalne sądy, które chętnie skazywały oskarżonych o spalenie na stosie. Jednak w bydgoskim Archiwum Państwowym znajduje się księga opisująca proces o czary z XVII wieku. Zaś w poznańskim archiwum mamy zbiór zwany „Kartoteką o czary”, który został zebrany przez ss-manów na rozkaz Himmlera. Dlaczego hitlerowski dygnitarz tak interesował się średniowiecznymi oskarżeniami, przebiegiem procesów, torturami i wydanymi wyrokami? O tym w kolejnym odcinku cyklu „O tempora, o mores”! Warto posłuchać! Zaprasza Wojciech Sobociński.

Polskie Radio PiK - „O tempora, o mores!” z 13 maja 2026

6 maja 2026

2026-05-06

To moment w życiu każdego z nas, gdy wszystko się zmienia. Kobieta staje się matką, małżeństwo - rodziną. Jednak chwila narodzin to szczególna, ale także niebezpieczna chwila i nic dziwnego, że przez wieki nawarstwiło się wokół tego wiele mitów, przesądów i obyczajów, a także magicznego zachowania. Czym jest zatem Magia Alkmeny? Jak owe praktyki miały wspomóc rodzącą i czy w XXI wieku przeszły już do lamusa? O tym w kolejnym odcinku cyklu „O tempora, o mores”! Warto posłuchać! Zaprasza Wojciech Sobociński.

Polskie Radio PiK - „O tempora, o mores!” z 6 maja 2026

29 kwietnia 2026

2026-04-29

Jeszcze w XV wieku osoba, która miała czterdzieści lat uważana była za sędziwą. Wszak sienkiewiczowski Maćko z Bogdańca, który walczył pod Grunwaldem miał cztery krzyżyki na karku i uchodził za osobę w słusznym wieku. A kobieta w „wieku balzakowskim”? La Femme deL trente ans - tak w oryginale brzmi tytuł tej powieści. To nie była krucha staruszka, ale kobieta trzydziestoletnia, którą w XIX wieku uważano już za osobę doświadczoną przez życie, która najlepsze lata ma już za sobą. Powiedźcie to dzisiejszym trzydziestoletnim kobietom!

Jednak wraz z wydłużaniem się średniej ludzkiego życia narastała i narasta pragnienie nie tylko długowieczności, ale wręcz nieśmiertelności. Czy w ogóle taka jest możliwa? I jakie skutki miałoby to dla ludzkości? O tym w kolejnym odcinku cyklu „O tempora, o mores”! Warto posłuchać! Zaprasza Wojciech Sobociński.

Polskie Radio PiK - „O tempora, o mores!” z 29 kwietnia 2026

22 kwietnia 2026

2026-04-22

Przepowiadanie przyszłości od zarania dziejów ludzkości należało do astrologów, którzy z znaków na niebie starali się wyciągać wnioski o tym co nas czeka. Były i inne sposoby, jak chociażby te stosowane w starożytnej Grecji przez Pytie w świątyni Apollina w Delfach, czy metody jakie preferował Nostradamus. Czy jednak rzeczywiście mieszaniną parapsychologii, okultyzmu i magii da się wywnioskować to, co ma się wydarzyć? O tym w kolejnym odcinku cyklu „O tempora, o mores”! Warto posłuchać! Zaprasza Wojciech Sobociński.

Polskie Radio PiK - „O tempora, o mores!” z 22 kwietnia 2026

15 kwietnia 2026

2026-04-15

Każdy z nas z bajek i legend zna takich magów jak Merlin czy Pan Twardowski, z tyn, że nasz czarodziej żył swego czasu w Krakowie i gościł także w Bydgoszczy, gdzie ponoć przyjechał na wielkim kogucie, by odmłodzić burmistrza. Na przełomie dwóch epok - renesansu i baroku - modnym stało się uprawianie alchemii, która postawiła sobie trzy cele: znalezienie kamienia filozoficznego do przemieniania metali w złoto, odkrycie tajemnicy nieśmiertelności czyli panaceum, a także stworzenie sztucznego człowieka - homunkulusa. Jeśli jednak myślicie, że alchemia to mieszanina szarlatanerii, szalbierstwa i wątpliwej magii, to jej osiągnięcia mogą być dla was zaskoczeniem. A czy współczesna nauka pozwala na transmutacje czyli przemianę metalu w szlachetny kruszec? O tym w kolejnym odcinku cyklu „O tempora, o mores”. Warto posłuchać! Zaprasza Wojciech Sobociński.

Polskie Radio PiK - „O tempora, o mores!” z 15 kwietnia 2026

8 kwietnia 2026

2026-04-08

Ile to jest metr i kilogram. Jeśli myślicie, że należy sprawdzić w Międzynarodowym Biurze Miar i Wag w Sevres pod Paryżem, to jesteście w błędzie. Trzymane tam wzorce to już muzealne obiekty. Od liczenia kroków, mierzenia stopami i łokciami doszliśmy do wykorzystania w pomiarach stałej Plancka i prędkości światła w próżni. Dzisiaj zupełnie inaczej brzmi odpowiedź na niezmienne dziecięce pytanie - Daleko jeszcze? O tym w kolejnym odcinku cyklu „O tempora, o mores”. Warto posłuchać! Zaprasza Wojciech Sobociński.