Korespondent Polskiego Radia: Za mediacjami Łukaszenki najpewniej stoi Kreml [Rozmowa dnia]

Maciej Jastrzębski/fot. nadesłane

- Sprawa tak zwanych mediacji Łukaszenki w sprawie buntu Prigożyna mogła być sterowana z Rosji – uważa Maciej Jastrzębski, wieloletni korespondent Polskiego Radia w Moskwie, który był dziś gościem „Rozmowy dnia” Polskiego Radia PiK.

Michał Jędryka: Dlaczego Jewgienij Prigożyn zdecydował się przerwać bunt i zawrzeć ugodę?
Maciej Jastrzebski: Są dwa bezpośrednie powody, które rzucają się w oczy wszystkim, zajmującym się tym problemem. Pierwszy jest taki, że Jewgienij Prigożyn pozwalał sobie - od co najmniej sześciu miesięcy - na krytykowanie reżimowego Ministerstwa Obrony, działającego w Moskwie pod kierownictwem ministra Szojgu, a także Sztabu Generalnego Federacji Rosyjskiej. Pozwalał sobie na różnego rodzaju działania, które wykraczały poza przyjęty przez Ministerstwo Obrony plan działań, a jednocześnie także krytykował Władimira Putina, choć jeszcze do niedawna dziennikarze ciepło nazywali go przyjacielem Putina i kucharzem Putina.
Pamiętajmy, że Jewgienij Prigożyn zaczynał swoją karierę od firm cateringowych, dostarczających posiłki na różne prezydenckie imprezy, szczególnie w Sankt Petersburgu. Później dał się poznać jako ten, który stworzył fabrykę trolli, destabilizujących sytuację w internetowej przestrzeni Stanów Zjednoczonych, krajów NATO i Unii Europejskiej. I wreszcie to ten, który współzakładał, koordynował i jest także właścicielem w sensie biznesowym Grupy Wagnera, czyli prywatnej agencji wojskowej, wykonującej różne zlecenia państwa rosyjskiego - tam, gdzie państwo oficjalnie nie mogło występować, bo były to operacje ciemnego typu.
Prigożyn poprzez wszystkie swoje krytyczne wypowiedzi, wręcz otwartą wojnę z urzędnikami, którzy zajmują eksponowane stanowiska w resorcie obrony i w sztabie generalnym, sprowokował taką sytuację, że właściwie mógł się spodziewać, że albo zostanie zlikwidowany przez Kreml, albo zostanie zatrzymany i trafi na ławę oskarżonych - w efekcie otrzyma bardzo wysoki wyrok na przykład za zdradę państwa i nie wiadomo, czy dożyje jego końca. Takie więc wejście ze swoimi ludźmi - lojalnymi wobec niego - z frontu ukraińskiego na terytorium Federacji Rosyjskiej i marsz na Moskwę były dla niego jedynym wyjściem.

Czyli postawił wszystko na jedną kartę?
- Tak, a druga kwestia to sprawy finansowe – mówią o nich komentatorzy rosyjscy. Od 4 do 5 miliardów - taką kwotę Ministerstwo Obrony jest winne najemnikom Wagnera, konkretnie Prigożynowi. Prawdopodobnie ministerstwo zwlekało z wypłaceniem tak olbrzymich pieniędzy, więc postanowił nacisnąć, a skoro to przestępca, to jedyny pomysł, jaki mu przyszedł do głowy to atak. Sam Władimir Putin kiedyś opowiadał - za co zresztą został nazwany chuliganem ulicznym, a potem przestępcą, no i wreszcie dziś jest poszukiwany listami gończymi za zbrodnie wojenne - że „najlepszą obroną jest zawsze atak i lepiej komuś z główki strzelić w nos, niż czekać aż on zrobi tobie krzywdę”. Właśnie takie metody funkcjonują w Rosji, jak to między dwoma gangsterami, o czym też zresztą mówią niezależni komentatorzy.

Ale dlaczego Prigożyn zdecydował się pójść na tę ugodę, przecież nie jest teraz bezpieczny?
- Aleksander Łukaszenka chwalił się, że zna od 20 lat Prigożyna i dlatego się za nim wstawił, i negocjował z Władimirem Putinem - jak dyktator z dyktatorem - warunki jakiejś tam ugody. Tyle tylko, że wszyscy którzy znają środowisko Łukaszenki i białoruskiego reżimu wiedzą, że raczej opowieści o znajomości 20-letniej są - delikatnie mówiąc - mocno przesadzone, a w przyszłości to się jeszcze może okazać, że Łukaszenko zna nie wiadomo. Myślę więc, że to wszystko było sterowane tak naprawdę przez Kreml. Ta ugoda była potrzebna Putinowi, żeby nie doszło do walk na ulicach ,bo wtedy nie byłby w stanie zapanować nad społeczeństwem rosyjskim (…)