Dziennikarze PR PiK na tropie średniowiecznych toruńskich witraży. Od lat nikt nie wiedział, gdzie są

2026-01-16, 17:15  Michał Zaręba/Robert Duliński/Redakcja
Witraże ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu/ fot. Michał Zaręba

Witraże ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu/ fot. Michał Zaręba

Średniowieczne witraże z kościoła Najświętszej Marii Panny, które w XIX wieku wywieziono z Torunia do Malborka, zostały odnalezione w Gdańsku. Od zakończenia II wojny światowej ich los pozostawał nieznany.

Po przeprowadzonych badaniach potwierdzono, że witraże pochodzą z około 1380 roku. Informacje te potwierdził w rozmowie z dziennikarzami Polskiego radia PiK Marcin Tymiński, rzecznik Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

- Wszystko na to wskazuje, że pierwotnie te dwa nasze witraże przebyły bardzo długą drogę - Marcin Tymiński. - Po wojnie ich los był nieznany. Kilkadziesiąt lat później w naszej składnicy konserwatorskiej zostały zakonserwowane. Możemy ze spisu strat wojennych te witraże wykreślić, co jest dosyć dużą sensacją - dodaje.

W XIX w kościół pw. NMP był miejscem, w którym składowane były witraże z innych, nieistniejących już świątyń znajdującego się na terenie miasta, m.in. Kościoła św. Mikołaja. Czy jest szansa, żeby odnalezione zabytki wróciły do miejsca, z którego zostały wywiezione, czyli do Torunia?

- Rzeczywiście mamy tutaj właścicieli średniowiecznych i pytanie teraz komu te witraże także się należą. Wojewódzki konserwator zdecydował, że zostaną przekazane do Muzeum Zamkowego w Malborku.

Aleksandra Mierzejewska, dyrektorka Muzeum Okręgowego w Toruniu, liczy na współpracę w tej sprawie kilku instytucji.

- Mam nadzieję, że uda się wystąpić do pani minister z prośbą o wsparcie w tych działaniach, żebyśmy mogli taką weryfikację przeprowadzić wspólnie z Wydziałem Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika po to, żeby mieć stuprocentową pewność, że to są nasze toruńskie witraże i mieć pełne wsparcie władz miasta - po weryfikacji oczywiście - żeby można było te witraże sprowadzić do Torunia - mówi Aleksandra Mierzejewska.

Wg naszych informacji wynika że podczas prac konserwatorskich prowadzonych w kościele p.w. Przemienienia Pańskiego w Nowym Dworze Gdańskim zostały zdemontowane dwie kolejne kwatery witraży które miały być pierwotnie zamontowane w kościele na zamku wielkim w Malborku. Obecnie są one zabezpieczone i przechowywane w jednej z pracowni witraży w Gdańsku.



Średniowieczne witraże z Torunia zostały zabrane w XIX wieku przez Konrada Steinbrechta do Malborka. Tam umieszczono je w oknach kościoła Najświętszej Marii Panny na Zamku Wielkim. W styczniu 1945 roku, w obawie przed ostrzałem artyleryjskim Armii Czerwonej, witraże zostały zdemontowane i ukryte w drewnianych skrzyniach. Wciąż pozostaje wiele pytań, gdzie są pozostałe. Jeden z niewielkich elementów znajduje się w muzeum w Detroit, kolejny w Niemczech. Część zbiorów posiada również Muzeum Okręgowe w Toruniu. Do tego tematu będziemy wracać.

Sprawę badają Michał Zaręba i Robert Duliński.

Relacja Michała Zaręby

Toruń

Region

Kosić mogli tylko dwa, trzy dni. Pogoda daje się we znaki rolnikom, do końca żniw daleko

Kosić mogli tylko dwa, trzy dni. Pogoda daje się we znaki rolnikom, do końca żniw daleko

2025-07-25, 07:51
Funkcjonariusz z naszego regionu nagrodzony w ogólnopolskim konkursie Policjant, który mi pomógł

Funkcjonariusz z naszego regionu nagrodzony w ogólnopolskim konkursie „Policjant, który mi pomógł”

2025-07-24, 21:24
Śmierć psa przy ul. Płockiej we Włocławku. Co było powodem Śledztwo prowadzi policja

Śmierć psa przy ul. Płockiej we Włocławku. Co było powodem? Śledztwo prowadzi policja

2025-07-24, 21:01
Wypadek w Kusowie. Trzy osoby zostały poszkodowane w zderzeniu dwóch aut osobowych

Wypadek w Kusowie. Trzy osoby zostały poszkodowane w zderzeniu dwóch aut osobowych

2025-07-24, 20:37
82-latka zaginęła w lesie nad Zalewem Koronowskim. Odnalazł ją leśniczy

82-latka zaginęła w lesie nad Zalewem Koronowskim. Odnalazł ją leśniczy

2025-07-24, 19:42
Kontrterroryści w akcji na bydgoskim Bocianowie Dwie osoby zatrzymane

Kontrterroryści w akcji na bydgoskim Bocianowie! Dwie osoby zatrzymane

2025-07-24, 19:09
Protesty w kilkunastu miastach na Ukrainie. W tle walka z korupcją. Wieści ze Wschodu w PR PiK

Protesty w kilkunastu miastach na Ukrainie. W tle walka z korupcją. „Wieści ze Wschodu” w PR PiK

2025-07-24, 18:17
Włocławek rozpoczyna budowę. Na rogu ulic Cyganka i Brzeska powstaną mieszkania

Włocławek rozpoczyna budowę. Na rogu ulic Cyganka i Brzeska powstaną mieszkania

2025-07-24, 17:26
65-latek miał dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów. Przekroczył prędkość we Włocławku

65-latek miał dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów. Przekroczył prędkość we Włocławku

2025-07-24, 16:38
Samorząd inwestuje w sport Milionowe dofinansowanie na rozbudowę sal gimnastycznych i boisk [lista]

Samorząd inwestuje w sport! Milionowe dofinansowanie na rozbudowę sal gimnastycznych i boisk [lista]

2025-07-24, 15:42
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę