Dziennikarze PR PiK na tropie średniowiecznych toruńskich witraży. Od lat nikt nie wiedział, gdzie są

2026-01-16, 17:15  Michał Zaręba/Robert Duliński/Redakcja
Witraże ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu/ fot. Michał Zaręba

Witraże ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu/ fot. Michał Zaręba

Średniowieczne witraże z kościoła Najświętszej Marii Panny, które w XIX wieku wywieziono z Torunia do Malborka, zostały odnalezione w Gdańsku. Od zakończenia II wojny światowej ich los pozostawał nieznany.

Po przeprowadzonych badaniach potwierdzono, że witraże pochodzą z około 1380 roku. Informacje te potwierdził w rozmowie z dziennikarzami Polskiego radia PiK Marcin Tymiński, rzecznik Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

- Wszystko na to wskazuje, że pierwotnie te dwa nasze witraże przebyły bardzo długą drogę - Marcin Tymiński. - Po wojnie ich los był nieznany. Kilkadziesiąt lat później w naszej składnicy konserwatorskiej zostały zakonserwowane. Możemy ze spisu strat wojennych te witraże wykreślić, co jest dosyć dużą sensacją - dodaje.

W XIX w kościół pw. NMP był miejscem, w którym składowane były witraże z innych, nieistniejących już świątyń znajdującego się na terenie miasta, m.in. Kościoła św. Mikołaja. Czy jest szansa, żeby odnalezione zabytki wróciły do miejsca, z którego zostały wywiezione, czyli do Torunia?

- Rzeczywiście mamy tutaj właścicieli średniowiecznych i pytanie teraz komu te witraże także się należą. Wojewódzki konserwator zdecydował, że zostaną przekazane do Muzeum Zamkowego w Malborku.

Aleksandra Mierzejewska, dyrektorka Muzeum Okręgowego w Toruniu, liczy na współpracę w tej sprawie kilku instytucji.

- Mam nadzieję, że uda się wystąpić do pani minister z prośbą o wsparcie w tych działaniach, żebyśmy mogli taką weryfikację przeprowadzić wspólnie z Wydziałem Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika po to, żeby mieć stuprocentową pewność, że to są nasze toruńskie witraże i mieć pełne wsparcie władz miasta - po weryfikacji oczywiście - żeby można było te witraże sprowadzić do Torunia - mówi Aleksandra Mierzejewska.

Wg naszych informacji wynika że podczas prac konserwatorskich prowadzonych w kościele p.w. Przemienienia Pańskiego w Nowym Dworze Gdańskim zostały zdemontowane dwie kolejne kwatery witraży które miały być pierwotnie zamontowane w kościele na zamku wielkim w Malborku. Obecnie są one zabezpieczone i przechowywane w jednej z pracowni witraży w Gdańsku.



Średniowieczne witraże z Torunia zostały zabrane w XIX wieku przez Konrada Steinbrechta do Malborka. Tam umieszczono je w oknach kościoła Najświętszej Marii Panny na Zamku Wielkim. W styczniu 1945 roku, w obawie przed ostrzałem artyleryjskim Armii Czerwonej, witraże zostały zdemontowane i ukryte w drewnianych skrzyniach. Wciąż pozostaje wiele pytań, gdzie są pozostałe. Jeden z niewielkich elementów znajduje się w muzeum w Detroit, kolejny w Niemczech. Część zbiorów posiada również Muzeum Okręgowe w Toruniu. Do tego tematu będziemy wracać.

Sprawę badają Michał Zaręba i Robert Duliński.

Relacja Michała Zaręby

Toruń

Region

Kursy dla aktywnych na rynku pracy na UMK. Uczelnia otwiera Uniwersytet Otwarty

Kursy dla aktywnych na rynku pracy na UMK. Uczelnia otwiera Uniwersytet Otwarty

2025-09-08, 07:50
Harcerze promują swoją organizację i zachęcają do wejścia w ich szeregi. Właśnie trwa nabór

Harcerze promują swoją organizację i zachęcają do wejścia w ich szeregi. Właśnie trwa nabór

2025-09-07, 21:00
Samochód wpadł do wody podczas slipowania skutera. Interwencja strażaków z Włocławka [zdjęcia]

Samochód wpadł do wody podczas slipowania skutera. Interwencja strażaków z Włocławka [zdjęcia]

2025-09-07, 18:23
Grupa wspiera, nie ocenia, pomaga dojść do źródła depresji. Alwernia zaprasza na spotkania

Grupa wspiera, nie ocenia, pomaga dojść do źródła depresji. Alwernia zaprasza na spotkania

2025-09-07, 14:58
Apele nie docierają Brzegi rzek są zaśmiecone, można włączyć się w sprzątanie

Apele nie docierają! Brzegi rzek są zaśmiecone, można włączyć się w sprzątanie

2025-09-07, 13:47
Motoparolotnie, fajerwerki i dźwięki skrzypiec. Festiwal Wiatru nad stokiem narciarskim w Unisławiu [wideo]

Motoparolotnie, fajerwerki i dźwięki skrzypiec. Festiwal Wiatru nad stokiem narciarskim w Unisławiu [wideo]

2025-09-07, 12:27
Rodzina i policja poszukują 53-latka ze Żnina. Wyszedł z domu w sobotę wieczorem i nie wrócił

Rodzina i policja poszukują 53-latka ze Żnina. Wyszedł z domu w sobotę wieczorem i nie wrócił

2025-09-07, 10:58
W Białych Błotach dobrze się żyje i dobrze się biesiaduje. Byliśmy na święcie gminy [zdjęcia]

W Białych Błotach dobrze się żyje i dobrze się biesiaduje. Byliśmy na święcie gminy [zdjęcia]

2025-09-06, 20:20
Śliwce deszcz nie przeszkadza - kociołki pełne powideł. Strzelce Dolne czekają na gości [wideo]

Śliwce deszcz nie przeszkadza - kociołki pełne powideł. Strzelce Dolne czekają na gości [wideo]

2025-09-06, 19:10
Wspięła się na słup i spadła. Policjanci przekazali 22-latkę w ręce ratowników

Wspięła się na słup i spadła. Policjanci przekazali 22-latkę w ręce ratowników

2025-09-06, 18:39
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę