Leszczyna: nowela ws. firm pożyczkowych musi być uchwalona w tej kadencji

Nowelizacja chroniąca przed wyzyskiem klientów firm pożyczkowych musi być uchwalona do końca obecnej kadencji Sejmu - mówi wiceminister finansów Izabela Leszczyna. Według niej zmiany pozwolą też wyeliminować z rynku oszustów.

Zdaniem Leszczyny projekt, nad którym aktualnie pracuje Sejm, rozwiązuje dwa problemy. "Po pierwsze skutecznie będziemy mogli eliminować z rynku przestępców, jak np. Amber Gold. Tu kluczowe jest nadanie Komisji Nadzoru Finansowego uprawnień do prowadzenia postępowania wyjaśniającego wobec podmiotów, co do których istnieje podejrzenie, że mogą prowadzić nielegalną i nieuczciwą działalność na rynku usług finansowych" - poinformowała wiceminister.

Wskazała, że KNF będzie mogła wejść do siedziby takiego przedsiębiorcy, zająć dokumenty i nośniki danych, które później będzie mogła przekazać prokuraturze. "Dzięki temu postępowania prowadzone przez prokuraturę będą prowadzone szybciej i sprawniej, a egzekucja prawa będzie efektywniejsza" - powiedziała.

Drugi pakiet zmian przewidzianych w projekcie dotyczy ochrony konsumentów przed "wyzyskiem" instytucji pożyczkowych. "Regulujemy pewną znaczącą sferę usług finansowych, które nie są objęte nadzorem KNF. Chodzi o rynek pożyczek, które reklamowane jako tanie, szybkie i bez zaświadczeń o dochodach wpędzają konsumentów w pętlę zadłużenia, kiedy na spłatę pierwszej zaciąga się drugą i następne" - powiedziała.

Wskazała, że Kodeks cywilny reguluje maksymalne wysokości odsetek, ale nieuregulowana jest cała sfera należności pozaodsetkowych oraz odsetek za zwłokę. Chodzi np. o opłaty związane z windykacją. Projekt wprowadza limit opłat stałych, związanych np. z przygotowaniem umowy, oceną zdolności kredytowej. Nie mogą one być w sumie wyższe niż 25 proc. kredytu.

Projekt przewiduje także limit dla zmiennych kosztów kredytu, na przykład kosztu ryzyka kredytowego, które wzrasta wraz z wydłużaniem okresu kredytowania, czy też kosztów monitorowania obsługi pożyczki – firma pożyczkowa musi sprawdzać, czy klient dokonuje regularnych spłat w określonej wysokości.

Wiceminister poinformowała, że wszelkie dodatkowe koszty, także koszty obsługi domowej, jeśli są dla klienta obligatoryjne, muszą być wliczone do limitu. Projekt ustawy jest w Sejmie i jeśli posłowie zechcą uregulować tę materię jeszcze precyzyjniej, to resort finansów jest otwarty.

Leszczyna dodała, że zgodnie z projektem firmy pożyczkowe będą mogły korzystać z rejestrów kredytowych, będą też miały obowiązek je zasilać. "Dzięki temu wzrośnie jakość oceny ryzyka kredytowego i zdolności kredytowej" - powiedziała. "Ta ustawa musi być uchwalona przed końcem kadencji" - podkreśliła.

Wyjaśniła, że projekt przewiduje także limit dla zmiennych kosztów kredytu, na przykład kosztu ryzyka kredytowego, które wzrastają wraz z wydłużaniem okresu kredytowania, czy też kosztów monitorowania obsługi pożyczki – firma pożyczkowa musi sprawdzać, czy klient dokonuje regularnych spłat w określonej wysokości.

Projekt zmian w ustawie o nadzorze nad rynkiem finansowym, ustawie Prawo bankowe oraz niektórych innych ustawach przygotowany przez Ministerstwo Finansów rząd przyjął w połowie maja. W czerwcu w Sejmie odbyło się pierwsze czytanie propozycji.

Projekt wprowadza maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego, co ma służyć ukróceniu stosowania przez firmy pożyczkowe lichwiarskiego oprocentowania. Projekt przewiduje też wprowadzenie maksymalnej wysokości odsetek za opóźnienie w spłacie kredytu konsumenckiego oraz odsetek od odsetek (sześciokrotność wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego). Maksymalny limit odsetek za opóźnienie w spłacie będzie również obejmować opłaty z tytułu zaległości w spłacie kredytu, np. opłaty windykacyjne.

Projekt zawiera ustawowe wymogi, których spełnienie jest warunkiem wykonywania działalności polegającej na udzielaniu kredytów konsumenckich. Określa również zasady dostępu, przekazywania i wymiany informacji o udzielonych kredytach konsumenckich przez banki i pozabankowe firmy pożyczkowe.

Wśród zmian proponowanych w projekcie jest nadanie uprawnień Komisji Nadzoru Finansowego do prowadzenia postępowania wyjaśniającego wobec podmiotów, co do których zachodzi podejrzenie, że wykonują działalność na rynku finansowym bez wymaganego zezwolenia, w szczególności z zamiarem oszustwa, a także zaostrzenie sankcji karnych za gromadzenie bez wymaganego zezwolenia środków finansowych innych osób, w celu obciążania ich ryzykiem.

Przewidziano również usprawnienie współpracy Komisji Nadzoru Finansowego z organami ścigania w zakresie składania zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Chodzi o możliwość udostępniania przez KNF informacji stanowiących tajemnicę bankową przy kierowaniu do prokuratury zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstw z zakresu funkcjonowania rynku finansowego. (PAP)