Sprawdzamy, co dzieje się z glonami, które... wróciły z kosmosu. Bada je m.in. naukowiec z CM UMK
2026-03-09, 13:17 Tatiana Adonis/KB
Prof. Marcin Woźniak/fot. Andrzej Romański/Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu/Źródło: https://portal.umk.pl
Prof. Marcin Woźniak/fot. Maciej Wilkowski/archiwum
Już wiadomo, że mikroorganizmy zabrane na Międzynarodową Stację Kosmiczną przez Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego produkowały więcej tlenu, zmieniła się budowa ich ścian komórkowych oraz działanie genów. To właśnie za część genetyczną eksperymentu odpowiada prof. Marcin Woźniak z Collegium Medicum UMK w Bydgoszczy, który Polskiemu Radiu PiK przekazał wstępne wyniki badań.
Geny w kosmosie: Zaskakujące zmiany w produkcji białek
- Geny kodują białka i odpowiadają za produkcję białek. Analizy genetyczne, które przeprowadziłem wykazały, że zdecydowana większość tych genów zaczęła działać w taki sposób, że gen, który na Ziemi odpowiada za małą ilość białka, w kosmosie odpowiadał za dużą ilość białka albo odwrotnie - wyjaśnia Polskiemu Radiu PiK prof. Marcin Woźniak z Collegium Medicum UMK w Bydgoszczy. - To oznacza, że te organizmy w reakcji na warunki stacji kosmicznej dostosowały swój metabolizm i to na masową skalę, co jest dla nas zupełnie niespodziewane.
Nowe mutacje genetyczne na stacji kosmicznej
W hodowlach na stacji kosmicznej pojawiły się też mutacje genetyczne, których nie było na Ziemi. Jak podkreśla naukowiec to, co, już wiadomo jest jednak dopiero początkiem długiej drogi.
Wykorzystanie glonów do produkcji tlenu i żywności
- Wiemy już, że organizmy te mocno reagują na warunki kosmiczne, teraz musimy dowiedzieć się, jakie to zmiany i jak możemy je wykorzystać w przyszłości. Liczymy, że dzięki tej wiedzy będziemy w stanie, na przykład, zaproponować agencjom kosmicznym systemy bardziej wydajne w produkcji tlenu, no i tańsze - mówi. - Być może korzyści będzie jeszcze więcej. Pamiętajmy o tym, że przecież glony to rośliny, więc potencjalnie mogą produkować substancje nadające się do jedzenia: białko albo tłuszcze, które można by dodawać do posiłków czy wykorzystywać jako źródło jakichś substancji biologicznych.
Kosmiczne bioreaktory i produkcja leków
Jak wskazał naukowiec, stosując odpowiednie zabiegi, można sprawić, by organizmy te stały się czymś w rodzaju bioreaktora, a w przyszłości były przydatne medycznie przy produkcji np. antybiotyków czy substancji lekopodobnych.
Perspektywy rozwoju badań genetycznych w kosmosie
- To wszystko, co na ten moment można powiedzieć. Są otwarte różne opcje, choć teraz brzmią one trochę jak science fiction, ale to wszystko jest realne i do osiągnięcia, a kluczowa jest wiedza, którą zebraliśmy w czasie tego eksperymentu. Zrobiliśmy pierwszy krok w bardzo ciekawym kierunku - mówi Polskiemu Radiu PiK prof. Marcin Woźniak.
- Glony, które wraz ze Sławoszem Uznańskim-Wiśniewskim poleciały w kosmos, to ekstremofile, czyli organizmy odporne na bardzo ekstremalne warunki.
- Potrafią żyć w środowisku o bardzo wysokiej kwasowości i wysokich czy niskich temperaturach.
- Glony zostały umieszczone w specjalnie zaprojektowanym urządzeniu o nazwie ICE Cube, które zapewniło im optymalne warunki do fotosyntezy i wzrostu.
- Po zakończeniu misji urządzenie powróciło na Ziemię, a glony poddano szeregowi testów.
Więcej w relacji Tatiany Adonis.
