Dziennikarze PR PiK na tropie średniowiecznych toruńskich witraży. Od lat nikt nie wiedział, gdzie są

2026-01-16, 17:15  Michał Zaręba/Robert Duliński/Redakcja
Witraże ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu/ fot. Michał Zaręba

Witraże ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu/ fot. Michał Zaręba

Średniowieczne witraże z kościoła Najświętszej Marii Panny, które w XIX wieku wywieziono z Torunia do Malborka, zostały odnalezione w Gdańsku. Od zakończenia II wojny światowej ich los pozostawał nieznany.

Po przeprowadzonych badaniach potwierdzono, że witraże pochodzą z około 1380 roku. Informacje te potwierdził w rozmowie z dziennikarzami Polskiego radia PiK Marcin Tymiński, rzecznik Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

- Wszystko na to wskazuje, że pierwotnie te dwa nasze witraże przebyły bardzo długą drogę - Marcin Tymiński. - Po wojnie ich los był nieznany. Kilkadziesiąt lat później w naszej składnicy konserwatorskiej zostały zakonserwowane. Możemy ze spisu strat wojennych te witraże wykreślić, co jest dosyć dużą sensacją - dodaje.

W XIX w kościół pw. NMP był miejscem, w którym składowane były witraże z innych, nieistniejących już świątyń znajdującego się na terenie miasta, m.in. Kościoła św. Mikołaja. Czy jest szansa, żeby odnalezione zabytki wróciły do miejsca, z którego zostały wywiezione, czyli do Torunia?

- Rzeczywiście mamy tutaj właścicieli średniowiecznych i pytanie teraz komu te witraże także się należą. Wojewódzki konserwator zdecydował, że zostaną przekazane do Muzeum Zamkowego w Malborku.

Aleksandra Mierzejewska, dyrektorka Muzeum Okręgowego w Toruniu, liczy na współpracę w tej sprawie kilku instytucji.

- Mam nadzieję, że uda się wystąpić do pani minister z prośbą o wsparcie w tych działaniach, żebyśmy mogli taką weryfikację przeprowadzić wspólnie z Wydziałem Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika po to, żeby mieć stuprocentową pewność, że to są nasze toruńskie witraże i mieć pełne wsparcie władz miasta - po weryfikacji oczywiście - żeby można było te witraże sprowadzić do Torunia - mówi Aleksandra Mierzejewska.

Wg naszych informacji wynika że podczas prac konserwatorskich prowadzonych w kościele p.w. Przemienienia Pańskiego w Nowym Dworze Gdańskim zostały zdemontowane dwie kolejne kwatery witraży które miały być pierwotnie zamontowane w kościele na zamku wielkim w Malborku. Obecnie są one zabezpieczone i przechowywane w jednej z pracowni witraży w Gdańsku.



Średniowieczne witraże z Torunia zostały zabrane w XIX wieku przez Konrada Steinbrechta do Malborka. Tam umieszczono je w oknach kościoła Najświętszej Marii Panny na Zamku Wielkim. W styczniu 1945 roku, w obawie przed ostrzałem artyleryjskim Armii Czerwonej, witraże zostały zdemontowane i ukryte w drewnianych skrzyniach. Wciąż pozostaje wiele pytań, gdzie są pozostałe. Jeden z niewielkich elementów znajduje się w muzeum w Detroit, kolejny w Niemczech. Część zbiorów posiada również Muzeum Okręgowe w Toruniu. Do tego tematu będziemy wracać.

Sprawę badają Michał Zaręba i Robert Duliński.

Relacja Michała Zaręby

Toruń

Region

Boczne uliczki mają wiele do powiedzenia. Szukamy klamek, dzwonków, napisów [zdjęcia]

Boczne uliczki mają wiele do powiedzenia. Szukamy klamek, dzwonków, napisów! [zdjęcia]

2025-11-12, 06:50
Kobieta z cukrzycą zasłabła w aucie i zjechała do rowu. Pomogli jej policjanci z Sępólna

Kobieta z cukrzycą zasłabła w aucie i zjechała do rowu. Pomogli jej policjanci z Sępólna

2025-11-11, 21:00
Miał grozić mieszkańcom Janikowa maczetą, a to była noga od stołu. Uderzył nią w radiowóz

Miał grozić mieszkańcom Janikowa maczetą, a to była noga od stołu. Uderzył nią w radiowóz

2025-11-11, 19:27
Rajdy rowerowe, biegi, inscenizacje historyczne. Święto Niepodległości w regionie [wideo, zdjęcia]

Rajdy rowerowe, biegi, inscenizacje historyczne. Święto Niepodległości w regionie [wideo, zdjęcia]

2025-11-11, 15:45
Awaria samolotu, śmigłowca i innych latających maszyn. Żołnierze WOT na ćwiczeniach [zdjęcia]

Awaria samolotu, śmigłowca i innych latających maszyn. Żołnierze WOT na ćwiczeniach [zdjęcia]

2025-11-11, 13:28
Areszt dla mieszkańca Janikowa. Po niedzielnym zabójstwie 67-letniej kobiety

Areszt dla mieszkańca Janikowa. Po niedzielnym zabójstwie 67-letniej kobiety

2025-11-11, 10:57
Historyk z UMK w Toruniu: Współczesny patriotyzm ma się dobrze [Rozmowa Dnia]

Historyk z UMK w Toruniu: Współczesny patriotyzm ma się dobrze [Rozmowa Dnia]

2025-11-11, 08:53
Łoś wyszedł na drogę na trasie Lubień Kujawski - Kowal. Drugiego uderzenia nie przeżył

Łoś wyszedł na drogę na trasie Lubień Kujawski - Kowal. Drugiego uderzenia nie przeżył

2025-11-10, 21:58
Żołnierska uroczystość w Inowrocławiu. Okazją było Narodowe Święto Niepodległości [zdjęcia]

Żołnierska uroczystość w Inowrocławiu. Okazją było Narodowe Święto Niepodległości [zdjęcia]

2025-11-10, 19:50
Trzy zderzenia na drogach Pomorza i Kujaw. Ich uczestnicy nie odnieśli poważnych obrażeń

Trzy zderzenia na drogach Pomorza i Kujaw. Ich uczestnicy nie odnieśli poważnych obrażeń

2025-11-10, 18:26
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę