38. rocznica wprowadzenia stanu wojennego. Zapalmy światło wolności [program, sonda uliczna]

Ubiegłoroczne obchody rocznicy wprowadzenia stanu wojennego w Toruniu./fot. Wojciech Szabelski/archiwum

Msze św. w intencji ojczyzny i ofiar stanu wojennego, marsze, składanie kwiatów i zapalanie zniczy - tak w całej Polsce obchodzona będzie w piątek 13 grudnia 38. rocznica wprowadzenia stanu wojennego.

W piątek (13.12.) przypada 38. rocznica wprowadzenia w Polsce stanu wojennego. 13 grudnia 1981 r. o godz. 6 rano Polskie Radio nadało wystąpienie gen. Wojciecha Jaruzelskiego, w którym poinformował on Polaków o ukonstytuowaniu się Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (WRON) i wprowadzeniu na mocy dekretu Rady Państwa stanu wojennego na terenie całego kraju.

Władze komunistyczne jeszcze 12 grudnia przed północą rozpoczęły zatrzymywanie działaczy opozycji i „Solidarności". W ciągu kilku dni, w 49 ośrodkach internowania umieszczono około 5 tys. osób. W ogromnej operacji policyjno-wojskowej użyto w sumie 70 tys. żołnierzy, 30 tys. milicjantów, 1750 czołgów, 1900 wozów bojowych i 9 tys. samochodów.

Pierwsze uroczystości upamiętniające te wydarzenia odbędą się już w nocy z czwartku na piątek w Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL w Warszawie, gdzie spotkają się internowani i więzieni m.in. w areszcie na Mokotowie byli działacze podziemnej „Solidarności".

- To jest ważne, tożsamościowe spotkanie dla osób, które walczyły w trudnych latach 80. o wolną Polskę. Ono integruje środowisko dawnego podziemia. Mamy czas, aby ze sobą porozmawiać i powspominać - powiedział dyrektor muzeum Jacek Pawłowicz.

Dodał, że tego dnia zostaną pokazane bezcenne pamiątki po najmłodszej ofierze stanu wojennego, niespełna 17-letnim Emilu Barchańskim. - Jego mama Krystyna ofiarowała nam po swoim synu: biurko, szkolne zeszyty, listy, zdjęcia, wiersze, szachy czy koszulkę, w której został wyłowiony z Wisły. Mamy też radio, na którym słuchano w tym domu Radia Wolna Europa. Emilowi Barchańskiemu będzie też poświęcony koncert „Najmłodszy" w wykonaniu bardów: Pawła Piekarczyka i Leszka Czajkowskiego, który był szkolnym kolegą Emila – podkreślił dyrektor.

O północy w muzeum zostanie odprawiona również msza św. w intencji ofiar stanu wojennego przez kapelana placówki ks. Tomasza Trzaskę.

W piątek (13.12.) o godz. 12 w Pałacu Prezydenckim prezydent Andrzej Duda wręczy odznaczenia państwowe w 38. rocznicę wprowadzenia stanu wojennego w Polsce. Planowane jest wystąpienie prezydenta.

IPN zaprasza także na godz. 19 na pl. Piłsudskiego w Warszawie, gdzie odbędzie się wspólna modlitwa w intencji ofiar stanu wojennego, którą poprowadzi ks. infułat Jan Sikorski. Po modlitwie zostanie ułożony krzyż ze zniczy, który upamiętni ofiary stanu wojennego.

W całym kraju, o godz. 19.30, dla upamiętnienia tragicznych wydarzeń sprzed 38 lat, w oknach polskich domów zapłoną świece. Zainicjowana przez Instytut Pamięci Narodowej kilka lat temu akcja społeczna „Ofiarom stanu wojennego. Zapal Światło Wolności" nawiązuje do gestu, jakim na początku lat osiemdziesiątych Polacy, ale też inni mieszkańcy Wolnego Świata wyrażali sprzeciw wobec brutalnej polityki władz PRL. Aby dać wyraz solidarności z tysiącami internowanych i ich rodzinami, w oknach stawiano symboliczne świeczki.

O zapalenie 13 grudnia świec – symbolicznych świateł pamięci – w urzędach i budynkach użyteczności publicznej zaapelował w liście do władz państwowych i samorządowych prezes IPN.

Na tegoroczne uroczystości regionalne zapraszają marszałek Piotr Całbecki, wojewoda kujawsko-pomorski, lokalne władze samorządowe, regionalne kierownictwa związku zawodowego Solidarność oraz organizacje pozarządowe zajmujące się kultywowaniem pamięci o polskiej drodze do suwerenności.

Tradycyjnie spotykanie rocznicowe odbyło się się 12 grudnia i godz. 23.50 przed kościołem akademickim w Toruniu.

13 grudnia zaplanowano m.in. uroczystości w Chełmży w powiecie toruńskim, które rozpoczynają regionalną akcję upamiętniania działaczy Solidarności Rolników Indywidualnych.

Rocznica wprowadzenia stanu wojennego - obchody regionalne