Rząd: powstanie Solidarnościowy Fundusz Wsparcia Osób Niepełnosprawnych

Minister finansów Teresa Czerwińska i minister rodziny, pracy i polityki społecznej Elżbieta Rafalska podczas konferencji prasowej po posiedzeniu rządu. Fot. PAP/Bartłomiej Zborowski

Powstanie nowy państwowy fundusz celowy: Solidarnościowy Fundusz Wsparcia Osób Niepełnosprawnych - zapowiedziały szefowe resortów finansów i rodziny. Fundusz będzie zasilany z części składki na Fundusz Pracy oraz z "daniny solidarnościowej" od osób zarabiających ponad 1 mln zł rocznie.

We wtorek rząd przedstawił propozycję nowego modelu finansowania wsparcia dla osób niepełnosprawnych. "Rząd premiera Mateusza Morawieckiego dotrzymuje słowa. Dzisiaj chcemy pokazać pakiet rozwiązań, mapę dojścia do tego, żeby osobom niepełnosprawnym w naszym kraju żyło się inaczej niż dzisiaj" - mówiła rzeczniczka rządu Joanna Kopcińska.

Minister rodziny Elżbieta Rafalska wskazała, że ten system wsparcia osób niepełnosprawnych i ich rodzin będzie opierał się o trzy filary: "pierwszy z nich to Solidarnościowy Fundusz Wsparcia Osób Niepełnosprawnych, kolejny to jest +pakiet społecznej odpowiedzialności+ i trzecim takim filarem jest program Dostępność plus".

Solidarnościowy Fundusz Wsparcia Osób Niepełnosprawnych będzie zasilany z dwóch źródeł: z części składki na Fundusz Pracy oraz z "daniny solidarnościowej" od osób zarabiających ponad 1 mln zł rocznie.

"Pierwsze źródło to będzie część składki na Fundusz Pracy, która w tej chwili wynosi 2,45 proc. od wynagrodzenia, a jest odprowadzana przez pracodawców - od tej składki 0,15 proc. zostanie przekierowane na Solidarnościowy Fundusz Wsparcia Osób Niepełnosprawnych" - mówiła szefowa resortu finansów Teresa Czerwińska. Podkreślała, że wysokość składki na Fundusz Pracy nie zmieni się.

"Drugą komponentą tego modelu finansowania funduszu będzie +danina solidarnościowa+, którą będą płaciły osoby fizyczne najlepiej sytuowane, te, których dochód miesięczny wynosi blisko 87 tys. zł" - mówiła minister finansów. Dodała, że danina ta będzie wynosić 4 proc. od nadwyżki przekraczającej dochód 1 miliona zł rocznie.

Szefowa MF zapowiedziała, że prace nad wprowadzeniem "daniny solidarnościowej" powinny się zakończyć - wraz z podpisem prezydenta - najpóźniej do końca listopada. Po raz pierwszy danina będzie płacona od dochodów uzyskanych w 2019 r.; podatnik po raz pierwszy zapłaci ten podatek w 2020 r. (w terminie do 30 kwietnia). Rząd szacuje, że w 2019 r. tę daninę zapłaci ok. 25 tys. osób.

Czerwińska wskazała, że liczba osób, które mogłyby zapłacić podatek od daniny solidarnościowej, będzie zależała od dynamiki dochodów podatników. Mówiła, że w 2017 r. ta dynamika była ponad 10-procentowa, w 2018 r. była blisko 8-procentowa, a na 2019 rok prognozuje się ją na poziomie 6,5 proc. Stąd - jak wyjaśniła - rząd wnioskuje, że za 2019 rok kwota uzyskana z tytułu daniny solidarnościowej może wynieść ok. 2 mld zł.

Dodała, że jeśli chodzi o składkę odprowadzaną z Funduszu Pracy to będzie ona "gromadzona na bieżąco, ponieważ te składki są odprowadzane w systemie miesięcznym". "One pojawią się pierwsze. Jeśli założymy, że ustawa o funduszu weszłaby w życie od 1 stycznia 2019 roku, to pierwsze składki pojawią się już w styczniu, czyli będą kumulowane (...) to do końca roku jest to kwota ok. 650 mln zł z samej tylko składki" - powiedziała.

Minister Rafalska zapowiedziała, że od 2020 roku środki z Solidarnościowego Funduszu "będą przeznaczone na najważniejsze potrzeby osób niepełnosprawnych i ich rodzin". Resort rodziny planuje szereg działań i projektów wspierających osoby niepełnosprawne; konkretne rozwiązania mają być przygotowane po szerokich konsultacjach społecznych, które potrwają do końca listopada 2018 r.

Wśród propozycji szefowa resortu rodziny wymieniła reformę systemu orzekania o niepełnosprawności i wprowadzenie orzekania o niesamodzielności, dodatek do emerytury tzw. EWK dla rodziców opiekujących się osobami niepełnosprawnymi, opiekę wytchnieniową, zwiększenie dostępności do turnusów rehabilitacyjnych dla osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności oraz zwiększenie dofinansowania warsztatów terapii zajęciowej.

Planowane jest także "wypracowanie i pilotażowe wdrożenie modelu kompleksowej rehabilitacji umożliwiającej podjęcie lub powrót do pracy". Konsultowane będą też propozycje dotyczące zwiększenia finansowania zakładów aktywności zawodowej, zatrudnienia wspomaganego i wdrożenia nowego modelu kształcenia specjalistów ds. zarządzania rehabilitacją.

Szefowa MRPiPS była pytana na konferencji o komentarz do negatywnej reakcji protestujących w Sejmie rodziców osób niepełnosprawnych na wtorkowe propozycje stworzenia nowego funduszu.

Przekonywała, że propozycje rządu wybiegają poza postulaty protestujących w Sejmie. Jak mówiła, obowiązkiem ministra jest wsłuchiwanie się we wszystkie głosy i ona stara się to robić oraz realizować różne postulaty, ale też "dostrzec potrzeby tych osób, które do tej pory nie były dostrzeżone".

Dodała, że chodzi np. o matki z emeryturami EWK czy kwestie zwiększenia dostępu do codziennego wsparcia osób niepełnosprawnych, np. warsztatów terapii zajęciowej. "Jeżeli mówimy o naszej +daninie solidarnościowej+ i tym funduszu, to mówimy o takich kwestiach, które do tej pory nie były rozwiązane" - zaznaczyła Rafalska.

Minister wskazała także, że prezydent Andrzej Duda "w trybie absolutnie błyskawicznym" podpisał ustawy dot. pomocy dla osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności.

Jedna z tych ustaw (która wejdzie w życie 1 lipca) przewiduje m.in. zniesienie limitów finansowania przez NFZ świadczeń z zakresu rehabilitacji leczniczej udzielanych osobom ze znacznym stopniem niepełnosprawności oraz zniesienie okresów użytkowania wyrobów medycznych (np. wózków inwalidzkich). Osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności będą też mogły poza kolejnością korzystać ze świadczeń zdrowotnych i usług farmaceutycznych. Ta grupa niepełnosprawnych ma również korzystać ze świadczeń specjalistycznych bez konieczności uzyskania skierowania.

Prezydent podpisał także nowelę podnoszącą rentę socjalną do 100 proc. kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Zgodnie z ustawą renta socjalna wzrośnie z 865,03 zł do 1029,80 zł. (PAP)