Ornitolodzy: na podstawie wagi bocianiego gniazda można określić ile ma lat

Wiedzę o ciężarze gniazd można na przykład wykorzystać w różnych kwestiach związanych z bezpieczeństwem budynków czy w energetyce - podkreśla Adam Zbyryt z PTOP, koordynator projektu. Fot. Archiwum

Na podstawie wagi bocianiego gniazda można określić ile ma lat - oceniają ornitolodzy z Polskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków, którzy w ramach projektu ochrony bocianów białych przebadali i zważyli blisko 90 takich gniazd.

Wiedzę o ciężarze gniazd można na przykład wykorzystać w różnych kwestiach związanych z bezpieczeństwem budynków czy w energetyce - podkreśla Adam Zbyryt z PTOP, koordynator projektu.

Bocianie gniazda ważono przed wiosną przy okazji przenoszenia ich z dachów budynków na bezpieczne słupy z platformami w miejscach, gdzie stanowią już zagrożenie dla budynków. To element projektu ochrony bociana białego, który realizuje PTOP wspólnie z innymi partnerami na obszarach Natura 2000 w dolinach kilku rzek w województwach: podlaskim, mazowieckim i warmińsko-mazurskim.

"Mimo że gatunek tego jest doskonale zbadany, to jednak do tej pory waga bocianich gniazd nie była przedmiotem wnikliwych badań. W literaturze znajdowały się dotychczas jedynie szczątkowe dane na ten temat. W Polsce zważono trzy gniazda, na świecie, kilka" - poinformował PAP Zbyryt.

Ornitolodzy podali, że średnia waga zbadanych gniazd wynosiła ok. 349 kg. Najlżejsze miało 70 kg, najcięższe - rekordowe 1 tys. 250 kg. Adam Zbyryt podkreśla, że to unikalne dane.

"Nasze wyniki mają niesłychane znaczenie praktyczne dla osób posiadających gniado bocianie na dachu budynku oraz dla zakładów energetycznych w przypadku gniazd na słupach, gdyż na ich podstawie są oni w stanie ocenić zagrożenie jakie mogą one nieść dla tych konstrukcji" - podkreśla Zbyryt.

Ornitolodzy wyliczyli, że biorąc pod uwagę wysokość i objętość gniazda można precyzyjnie oszacować jego wagę gniazda, bo wysokość i waga są ze sobą - jak podkreśla Zbyryt - "bardzo silnie skorelowane".

"I tak gniazdo o wysokości pół metra waży ok. 300 kg, a gniazdo jednometrowe ok. 700 kg" - podał. "Ludzie intuicyjnie wiedzą ile ważą bocianie gniazda, gdyż każdy gospodarz posiadający gniazdo na dachu budynku, co kilka lat dokonuje jego zmniejszenia poprzez zrzucenie części materiału" - poinformował Zbyryt. Podkreślił przy tym, że najbardziej z wagą skorelowana jest objętość gniazda, podobna do wzoru na objętość walca.

Zbyryt poinformował, że w przypadku kilku spośród badanych gniazd, takich, których nigdy nie zmniejszali ludzie - udało się sprecyzować wiek tych gniazd. Mówi, że pozwoliło to ocenić ile gałęzi i innego materiału, z którego bociany budują gniazda, jest przynoszonych na gniazdo każdego roku. Oszacowano, że to 60 kg, co porównał do dwudziestokrotności wagi bociana. najstarsze ze zbadanych gniazd mają powyżej dwudziestu lat, ludzi zmniejszają co roku ich objętość zdejmując ich część.

Projekt ochrony bociana białego jest realizowany od sierpnia 2016 r. do lipca 2020. Łącznie w tym czasie ornitolodzy zabezpieczą ok. 300 bocianich gniazd.

Projekt jest realizowany w dolinach rzek: Narew, Biebrza, Bug, Nurzec, Liwiec, Omulew i Płodownica na dziesięciu obszarach Natura 2000. Wartość projektu to ok. 6 mln zł. Jest dofinansowany w 60 proc. przez UE z programu Life, także niemiecką organizację Vogelschutz Komitee e.V.

PTOP podawał PAP wcześniej -powołując się na dane międzynarodowego spisu bocianów białych z 2014 r, że w Polsce jest nie więcej niż 45 tys. par lęgowych tych ptaków i jest to o 15-20 proc. mniej niż 10 lat wcześniej.

W ramach projektu, w czerwcu, będą montowane specjalne odstraszacze (ok. 270 w ciągu dwóch lat), by bociany nie ulegały porażeniom prądem elektrycznym przy słupach energetycznych.(PAP)