TK: Sąd Najwyższy nie ma prawa do kontroli ułaskawień dokonywanych przez głowę państwa

2023-06-02, 15:54 IAR/Redakcja

Julia Przyłębska, przewodnicząca składu sędziowskiego, prezes Trybunału Konstytucyjnego/fot. trybunal.gov.pl

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że prawo łaski jest wyłączną kompetencją prezydenta, a Sąd Najwyższy nie ma prawa do kontroli ułaskawień dokonywanych przez głowę państwa. Orzeczenie ogłosiła przewodnicząca składu sędziowskiego, prezes Trybunału Konstytucyjnego Julia Przyłębska.

W południe pełny jedenastoosobowy skład Trybunału Konstytucyjnego zajął się sporem kompetencyjnym pomiędzy prezydentem a Sądem Najwyższym. Chodzi o prezydenckie prawo łaski. Wnioskodawcą był były marszałek Sejmu.

– Prawo łaski jest wyłączną i nie podlegającą kontroli kompetencją prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wywołującą ostateczne skutki prawne – ogłosiła przewodnicząca składu sędziowskiego prezes Trybunału Konstytucyjnego Julia Przyłębska. – Sąd Najwyższy nie ma kompetencji do sprawowania kontroli ze skutkiem prawnym wykonywania kompetencji prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

– Nie ma przeszkód, aby zastosować akt łaski w postaci abolicji indywidualnej wobec osoby niewinnej, której zostały już postawione konkretne zarzuty, bądź wobec osoby, wobec której zapadł wyrok, ale jeszcze nieprawomocny – mówił sędzia Stanisław Piotrowicz prezentując ustne uzasadnienie.

Według TK w konstytucji ustrojodawca posłużył się „bardzo szerokim pojęciem prawa łaski, bez jakichkolwiek kryteriów dotyczących jego stosowania". – Brak tych kryteriów oznacza, że nie istnieją żadne ograniczenia w zakresie stosowania prawa łaski, a prezydent może realizować własną politykę, w tym także kierować się współczuciem wobec ułaskawionego – mówił sędzia Piotrowicz.

Odwołując się do wyroku TK z 17 lipca 2018 r. Trybunał potwierdził, że „prezydent RP może skorzystać z prawa laski w każdym czasie bez konieczności wyczekiwania na wypełnienie się wszystkich formuł przewidzianych w procedurze karnej". – Prezydent posiada pełną swobodę w stosowaniu tego prawa, nie ma obowiązku uzasadniania aktu łaski, a wydany akt jest ostateczny, trwały i niewzruszalny; dla swej ważności nie wymaga nawet zgody osoby ułaskawionej - powiedział sędzia Piotrowicz.

Wnioskiem w sprawie sporu kompetencyjnego pomiędzy prezydentem a Sądem Najwyższym zajął się pełny jedenastoosobowy skład Trybunału Konstytucyjnego. Pod orzeczeniem podpisała się większość składu sędziowskiego. Zdanie odrębne zgłosiło dwóch sędziów.

Do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie sprawy zwrócił się w 2017 roku ówczesny marszałek Sejmu Marek Kuchciński. Prezydent Andrzej Duda, na podstawie art. 139 Konstytucji, zastosował w 2015 roku prawo łaski w stosunku do Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika skazanych nieprawomocnym wyrokiem sądu rejonowego.

Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione do rozstrzygnięcia przez skład trzech sędziów Sądu Najwyższego i podjął uchwałę, zgodnie z którą prawo łaski, jako uprawnienie Prezydenta RP określone w art. 139 zdanie pierwsze Konstytucji, może być realizowane wyłącznie wobec osób, których winę stwierdzono prawomocnym wyrokiem sądu.

W zaistniałej sytuacji - w ocenie wnioskodawcy - doszło do sporu kompetencyjnego w odniesieniu do warunków stosowania prawa łaski. Wnioskodawca wskazał, że stosowanie prawa łaski jest konstytucyjnym uprawnieniem prezydenta.

mówi przewodnicząca składu sędziowskiego prezes Trybunału Konstytucyjnego Julia Przyłębska

Tagi: ułaskawienia, prezedent, Andrzej Duda, Trybunał Konstytucyjny

Kraj i świat

TK: Sąd Najwyższy nie ma prawa do kontroli ułaskawień dokonywanych przez głowę państwa

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że prawo łaski jest wyłączną kompetencją prezydenta, a Sąd Najwyższy nie ma prawa do kontroli ułaskawień dokonywanych przez głowę państwa. Orzeczenie ogłosiła przewodnicząca składu sędziowskiego, prezes Trybunału Konstytucyjnego Julia Przyłębska.

Kraj i świat

Zastępcy Prokuratora Generalnego piszą o bezprawnym działaniu Bodnara i Tuska [oświadczenie]

MKiDN: Otwarcie likwidacji kolejnych spółek rozgłośni regionalnych Polskiego Radia

Tajwan: Sobotnie wybory to jedno z najważniejszych wydarzeń geopolitycznych w roku [wideo]

Premier Tusk: Zaskakujące było to, że prezydent postanowił o ułaskawieniu, ale nie wydał aktu łaski [wideo]

Prokuratura prowadzi śledztwo ws. przekroczenia uprawnień przy zatrzymaniu Kamińskiego i Wąsika

Sąd Rejonowy w Warszawie oddalił wniosek o zarejestrowanie zarządu Polskiego Radia

USA i Wielka Brytania rozpoczęły atak na rebeliantów Huti w Jemenie [wideo]

Małopolskie: Ponad 1,5 mln turystów odwiedziło kopalnię soli w Wieliczce w 2023 roku

Badania: rok 2023 był najcieplejszy w historii pomiarów. Padał rekord za rekordem [wideo]

Vera Jourova o Polsce. Czy do wypłaty pieniędzy z KPO wystarczy plan naprawy sądownictwa?

Najczęściej czytane

Archiwum