Zespół prof. Niedzielskiego z UMK w Toruniu odkrył dwie planety

Międzynarodowy zespół astronomów pod kierownictwem prof. Andrzeja Niedzielskiego z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu odkrył dwie planety wokół gwiazdy zwanej czerwonym olbrzymem. Oba nowo odkryte ciała zostaną wchłonięte przez swą gwiazdę za ok. 120-130 mln lat.

Gwiazda, przy której zespół naukowców znalazł planety to TYC 1422-614-1. Jest to tzw. czerwony olbrzym, czyli gwiazda, której wewnętrzna część rozgrzewana jest przez gęstniejącą pod wpływem grawitacji materię, a zewnętrzny obszar ekspanduje i stygnie. Obiekt znajduje się na niebie w gwiazdozbiorze Lwa. Jest niewidoczny gołym okiem, stąd jego bardzo „techniczna” nazwa.

Obserwacje, które doprowadziły do odkrycia dwóch planet wokół gwiazdy TYC 1422-614-1, trwały ponad 10 lat. Prowadzono je za pomocą dwóch teleskopów: Hobby-Eberly w Teksasie - we współpracy z prof. Aleksandrem Wolszczanem z Uniwersytetu Stanowego Pensylwanii oraz Telescopio Nazionale Galileo - we współpracy z Ewą Villaver z Uniwersytetu Autonomicznego w Madrycie.

W skład zespołu wchodzili także dr Grzegorz Nowak (Instituto de Astrofísica de Canarias Teneryfa, Uniwersytet Mikołaja Kopernika), dr Gracjan Maciejewski (UMK), Anibal García-Hernández (Instituto de Astrofísica de Canarias, Teneryfa), mgr Monika Adamów (UMK), mgr Kacper Kowalik (UMK), mgr Beata Deka (UMK) oraz mgr Michalina Adamczyk (UMK).

Odkryte planety oznaczono symbolami „b” i „c”. Jak poinformował kierujący zespołem astronomów prof. Andrzej Niedzielski z Centrum Astronomii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, bliżej gwiazdy TYC 1422-614-1 znajduje się planeta „b”.

Jej odległość od gwiazdy wynosi 0,69 jednostki astronomicznej, przy czym „jednostka astronomiczna to umowna jednostka odległości stosowana w astronomii, równa średniej odległości Ziemi od Słońca (149 597 887 km)”.

Na bardziej rozległej orbicie, w odległości 1,37 jednostki astronomicznej, krąży planeta „c”. Naukowcy zastrzegają jednak, że ze względu na dużą masę, "c" może nie być planetą, lecz tzw. brązowym karłem, czyli ciałem niebieskim, które powstaje w procesie podobnym do procesu powstawania gwiazd.

Oba nowo odkryte ciała zostaną w przyszłości wchłonięte przez swą gwiazdę. Nastąpi to za około 120-130 mln lat.

TYC 1422-614-1 jest już 14. gwiazdą, przy której zespół prof. Niedzielskiego znalazł planety.

Praca opisująca odkrycie badaczy została opublikowana w styczniowym numerze europejskiego czasopisma „Astronomy & Astrophysics”. (PAP)