Dziennikarze PR PiK na tropie średniowiecznych toruńskich witraży. Od lat nikt nie wiedział, gdzie są

2026-01-16, 17:15  Michał Zaręba/Robert Duliński/Redakcja
Witraże ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu/ fot. Michał Zaręba

Witraże ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu/ fot. Michał Zaręba

Średniowieczne witraże z kościoła Najświętszej Marii Panny, które w XIX wieku wywieziono z Torunia do Malborka, zostały odnalezione w Gdańsku. Od zakończenia II wojny światowej ich los pozostawał nieznany.

Po przeprowadzonych badaniach potwierdzono, że witraże pochodzą z około 1380 roku. Informacje te potwierdził w rozmowie z dziennikarzami Polskiego radia PiK Marcin Tymiński, rzecznik Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

- Wszystko na to wskazuje, że pierwotnie te dwa nasze witraże przebyły bardzo długą drogę - Marcin Tymiński. - Po wojnie ich los był nieznany. Kilkadziesiąt lat później w naszej składnicy konserwatorskiej zostały zakonserwowane. Możemy ze spisu strat wojennych te witraże wykreślić, co jest dosyć dużą sensacją - dodaje.

W XIX w kościół pw. NMP był miejscem, w którym składowane były witraże z innych, nieistniejących już świątyń znajdującego się na terenie miasta, m.in. Kościoła św. Mikołaja. Czy jest szansa, żeby odnalezione zabytki wróciły do miejsca, z którego zostały wywiezione, czyli do Torunia?

- Rzeczywiście mamy tutaj właścicieli średniowiecznych i pytanie teraz komu te witraże także się należą. Wojewódzki konserwator zdecydował, że zostaną przekazane do Muzeum Zamkowego w Malborku.

Aleksandra Mierzejewska, dyrektorka Muzeum Okręgowego w Toruniu, liczy na współpracę w tej sprawie kilku instytucji.

- Mam nadzieję, że uda się wystąpić do pani minister z prośbą o wsparcie w tych działaniach, żebyśmy mogli taką weryfikację przeprowadzić wspólnie z Wydziałem Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika po to, żeby mieć stuprocentową pewność, że to są nasze toruńskie witraże i mieć pełne wsparcie władz miasta - po weryfikacji oczywiście - żeby można było te witraże sprowadzić do Torunia - mówi Aleksandra Mierzejewska.

Wg naszych informacji wynika że podczas prac konserwatorskich prowadzonych w kościele p.w. Przemienienia Pańskiego w Nowym Dworze Gdańskim zostały zdemontowane dwie kolejne kwatery witraży które miały być pierwotnie zamontowane w kościele na zamku wielkim w Malborku. Obecnie są one zabezpieczone i przechowywane w jednej z pracowni witraży w Gdańsku.



Średniowieczne witraże z Torunia zostały zabrane w XIX wieku przez Konrada Steinbrechta do Malborka. Tam umieszczono je w oknach kościoła Najświętszej Marii Panny na Zamku Wielkim. W styczniu 1945 roku, w obawie przed ostrzałem artyleryjskim Armii Czerwonej, witraże zostały zdemontowane i ukryte w drewnianych skrzyniach. Wciąż pozostaje wiele pytań, gdzie są pozostałe. Jeden z niewielkich elementów znajduje się w muzeum w Detroit, kolejny w Niemczech. Część zbiorów posiada również Muzeum Okręgowe w Toruniu. Do tego tematu będziemy wracać.

Sprawę badają Michał Zaręba i Robert Duliński.

Relacja Michała Zaręby

Toruń

Region

Polskie Radio PiK promuje polskie piosenki. 11. dnia każdego miesiąca gramy tylko po polsku

Polskie Radio PiK promuje polskie piosenki. 11. dnia każdego miesiąca gramy tylko po polsku!

2025-12-11, 06:44
Produkowali narkotyki obok komisariatu toruńskiej policji. Bracia usłyszeli wyrok

Produkowali narkotyki obok komisariatu toruńskiej policji. Bracia usłyszeli wyrok

2025-12-10, 23:08
Ministerstwo przekazało pieniądze na badanie wojennych losów kolekcji z pałacu w Nawrze

Ministerstwo przekazało pieniądze na badanie wojennych losów kolekcji z pałacu w Nawrze

2025-12-10, 20:57
Przepis na rekord: 900 jajek, 140 kg mąki, 50 litrów oleju. Tak powstawał superpiernik [zdjęcia]

Przepis na rekord: 900 jajek, 140 kg mąki, 50 litrów oleju. Tak powstawał superpiernik! [zdjęcia]

2025-12-10, 20:46
Wiele wariantów jednej drogi. Czas na opinię samorządów leżących wzdłuż planowanej trasy S10

Wiele wariantów jednej drogi. Czas na opinię samorządów leżących wzdłuż planowanej trasy S10

2025-12-10, 20:00
Powrót otwartego kąpieliska. Marszałek wesprze modernizację inowrocławskiego basenu [aktualizacja]

Powrót otwartego kąpieliska. Marszałek wesprze modernizację inowrocławskiego basenu [aktualizacja]

2025-12-10, 19:10
Wojewoda i prezydent Bydgoszczy zeszli do schronu, by porozmawiać o programie ochrony ludności

Wojewoda i prezydent Bydgoszczy zeszli do schronu, by porozmawiać o programie ochrony ludności

2025-12-10, 18:12
Przemoc ma różne twarze - przypominano w Toruniu. Były też wskazówki, jak ją rozpoznać

Przemoc ma różne twarze - przypominano w Toruniu. Były też wskazówki, jak ją rozpoznać

2025-12-10, 18:08
Nikt wcześniej nie opisał historii tego budynku 150-lat Towarzystwa Naukowego w Toruniu

Nikt wcześniej nie opisał historii tego budynku! 150-lat Towarzystwa Naukowego w Toruniu

2025-12-10, 17:40
Kiedy powstanie wiadukt nad przejazdem kolejowym w Laskowicach Pojawiła się szansa

Kiedy powstanie wiadukt nad przejazdem kolejowym w Laskowicach? Pojawiła się szansa

2025-12-10, 16:40
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę