Uroczystość ku czci mieszkańców Starego Fordonu zamordowanych w 1939 roku
Wydarzenia z 2 października 1939 roku upamiętniane są od 1940 roku. Na zdjęciu jedne z minionych obchodów./fot. Diecezja Bydgoska/archiwum
Stowarzyszenie Miłośników Starego Fordonu zaprasza do uczczenia pamięci mieszkańców miasta zamordowanych 2 października 1939 roku. W intencji ofiar w niedzielę, o godz. 18.30 w kościele w Starym Fordonie odprawiona zostanie msza św.
Stowarzyszenie w mediach społecznościowych przypomina o tamtych dramatycznych chwilach.
„Krzyk którego nie zapomnimy. 2 października 1939- 2022
Nie trzeba słów, wystarczy pamiętać. Ściana kościoła się nie zagoiła. Puste, zryte pociskami dziury. Czarny marmur tablicy każe pamiętać o tych którzy nigdy nie zostali zapomniani. Zwykli ludzie. Młody harcerz, wikary, ksiądz z Starogardu, pracownik, właściciel przetwórni, rzeźnik, burmistrz i drogerzysta. Zginęli bo byli Polakami. Nie stanęli przed sądem, nie dokonali żadnej zbrodni, nikomu niczego nie zrobili. Niemieccy sąsiedzi nie mogli powiedzieć złego słowa….a jednak.
Ksiądz wikary Hubert Raszkowski zdążył się przeżegnać, ksiądz Henryk Szuman krzyknął przed śmiercią „Niech żyje Chrystus” Zaledwie 16-letni harcerz Albin Piotrowski i drogerzysta Brunon Kaszewski zginęli w milczeniu, zbyt młodzi na brutalną śmierć. Stefan Zalesiak i Waldemar Podgórski krzyczeli „Niech żyje Polska” Ich krzyk został zagłuszony przez salwę plutonu egzekucyjnego, jednak brzmi dziś stukrotnie i nie został nawet przez chwilę zapomniany. Od 1940, rok w rok, 2 października odbywały się Msze Święte za pomordowanych. Ludzie przychodzili, modlili się i pamiętali. Po wyzwoleniu przyszły lata stalinizmu, potem budowa pomnika, uhonorowanie zamordowanych pod kościołem. W 1973 Fordon przestał być miastem, ale pamięć przetrwała. Tożsamość i jego historia wyrażona jest właśnie w tym porytym kulami murze.
Krzyk ofiar nigdy nie przeminie. Ich śmierć dała nam wolność. Pamiętajmy."
W niedzielę, Starym Fordonie, o godz. 18.30 odprawiona zostanie msza święta, a po niej zaplanowano uroczystości upamiętniające zamordowanych mieszkańców miasta.
Zginęli wówczas: burmistrz Wacław Wawrzyniak, ks. Henryk Szuman, ks. Hubert Raszkowski, przemysłowiec Polikarp Ziółkowski, maszynista Stefan Zalesiak, rzeźnik Waldemar Podgórski, drogerzysta Brunon Kaszewski oraz gimnazjalista Albin Piotrowski.
