Kompozytor, organista, dyrygent. 30. rocznica śmierci Szczepana Jankowskiego
Szczepan Jankowski/fot. Olaf Jankowski, Wikipedia
Był organistą-wirtuozem, kompozytorem i dyrygentem. Wśród wielu nagród miał m.in. medal od papieża Pawła VI. 7 kwietnia przypada 30. rocznica śmierci Szczepana Janowskiego – niewidomego artysty, związanego z bydgoskim kościołem pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Bydgoszczy.
Szczepan Jankowski urodził się 26 grudnia 1900 roku w Wudzyniu koło Bydgoszczy. Po zachorowaniu na odrę w 9. roku życia stracił wzrok. Kształcił się w szkole dla niewidomych oraz w konserwatorium Winterfelda w Bydgoszczy, gdzie ukończył klasę fortepianu i organów, a potem także w Państwowym Konserwatorium w Poznaniu i zaocznie w Akademii Muzycznej w Lipsku. W 1936 r. uzyskał pierwsze miejsce na Konkursie Muzyki Organowej w Berlinie. W 1939 roku Ministerstwo Oświaty przyznało mu stypendium na kontynuację studiów w Paryżu – niestety nie zrealizował ich z powodu wybuchu II wojny światowej.
Nagrody za działalność i twórczość
W latach 1921-1981 Szczepan Jankowski był organistą w parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Bydgoszczy. Koncertował w rozgłośni Polskiego Radia w Bydgoszczy, Toruniu, Poznaniu, Oliwie, Wrocławiu, Warszawie oraz w Lipsku i Berlinie. W 1925 roku założył 4-głosowy chór Panien Różańcowych i dyrygował nim do 1980 roku, a w latach 1949-1963 także chórem Dziecięcy oraz w latach 939-1958 r. chórem Harmonia. Z tym ostatnim koncertował na terenie całej Polski, występowali m.in. u Prymasa Polski Stefana Wyszyńskiego.
W 1964 roku papież Paweł VI odznaczył bydgoskiego artystę medalem „Pro Ecclesia et Pontifice” za rozpowszechnianie muzyki kościelnej, a w 1981 roku otrzymał medal za zasługi „Laur Pokoleń” od miasta Bydgoszczy. Skomponował ponad 130 utworów na chóry kościelne oraz cztery msze (nuty zapisywał alfabetem Braille'a). Muzyczną wartość dziedzictwa niewidomego organisty-wirtuoza podkreślają opracowania naukowe autorstwa m.in. prof. Barbary Gogol-Drożniakiewicz oraz sympozja naukowe na KUL-u, Akademii Muzycznej w Bydgoszczy i w Gdyni. Oprócz tego napisano sześć prac magisterskich dotyczących jego życia i twórczości.
Artysta i wielki patriota
Szczepan Jankowski był także wielkim patriotą.W czasie okupacji w kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa śpiewał z ludem polskie pieśni tylko połacinie, nigdy po niemiecku, a pomiędzy wierszami umieszczał urywki: „Bogurodzicy” czy „Boże coś Polskę”, o czym pisał Jerzy Sulima-Kamiński w swojej książce „Most Królowej Jadwigi”.
W 2008 roku w uznaniu za działalność kulturalną Urząd Miasta Bydgoszczy umieścił tablicę pamiątkową na domie, w którym mieszkał. W 2010 r. nadano nazwę „Szczepana Jankowskiego” Jednej z bydgoskich ulic, a rok później powstała jego Izba Pamięci w szkole dla niewidomych w Bydgoszczy. Artystę uhonorował również Wudzyn, w którym się urodził - w 2015 r. z inicjatywy sołtysa Dobrcza stworzono tam Izbę Pamięci, a w 2018 roku – na domu jego urodzin zawisła tablica pamiątkowa.
Szczepan Janowski zmarł 7 kwietnia 1990 roku.
