Muzeum Indian Północnoamerykańskich im. Sat Okha w Wymysłowie/fot. Adriana Andrzejewska-Kuras
Historia Sat Okha jest niesamowita. Naszym przewodnikiem po jego życiorysie i po indiańskiej wiosce był Jan Kłodziński, przyjaciel Sat Okha z lat młodzieńczych.
Sekwoja w nadwiślańskim piachu
- Jego matka była Polką, ojciec Indianinem. Miejsce na tę indiańską wioskę wybrał Sat Okh - mówi Jan Kłodziński. - Jego żona przyjeżdżała do rodziny pod Tucholę, a on nie umiał w domu usiedzieć. Odpoczywał nad rzeką: rzucał lassem, tomahawkami. Zawsze mówił, że indiańskie opowieści z lat młodości najpiękniej brzmią w Borach nad Brdą. Jednak był czas, że chciał wrócić do Kanady, ale nie dostał pozwolenia. Ówczesne władze nie dały zgody. Po tym wszystkim jego matka się rozchorowała i zmarła na atak serca. Wtedy Sat Okh ożenił się z tucholanką. Na pytanie redaktorów, jak się tu czuje, odpowiadał, że jak sekwoja w nadwiślańskim piachu. Sekwoja rośnie dorodnie w Ameryce. W Polsce tylko w parku oliwskim są piękne sekwoje. Pozostałe są karłowate...
„W Polsce już nie ma Moskali"
Krótki rys historyczny. W 1938 roku, matka Sat Okha dowiedziała się od uratowanych przez jej synów geodetów, którzy wytyczali w Ameryce Północnej i Północnej Kanadzie szlaki pod budowę dróg i mostów, że w Polsce już nie ma Moskali, że ojczyzna jest wolna.
- Obudziła się w niej tęsknota - opowiada Jan Kłodziński. - Prosiła męża, żeby ją puścił, że tylko przyjdzie w odwiedziny, zobaczyć swoje siostry i kraj. Po długich namowach mąż, Wysoki Orzeł, zgodził się, ale prosił, by zabrała najmłodszego syna. Podejrzewał, że żona nie wróci, a chciał, by miała koło siebie kogoś, kto pomoże dźwigać torby i będzie ją chronił. „Jesteś już zmęczona życiem" - przekonywał Wysoki Orzeł. Rodzina się rozdzieliła.
W Polsce matka i syn włączyli się w ruch oporu przeciwko Niemcom. Sat Okhowi ścięto włosy. Całą wojnę spędził w Armii Krajowej w Okręgu AK „Jodła”, w Batalionie „Bończy".
Jedyne w Europie
Później zaczęła się historia promowania tradycji Indian. Sat Okh był w tamtych latach bardzo popularny. Występował w telewizyjnym programie dla dzieci „Teleranek", zawiązało się też wokół niego Stowarzyszenie Miłośników Kultury Indiańskiej.
Zmarł 3 lipca, 2023 roku. Wioska - muzeum w Wymysłowie jest jego spuścizną.
Co można w nim zobaczyć? Tradycyjne namioty, broń, fajki, odzież, pióropusze, ozdoby, a przed wszystkim opowieści są skarbem tego miejsca. Nad wszystkim czuwa postać Sat Okha, manekin - ale wyglądający jak żywy. Ma nawet błysk w oku. Nie zgadza się tylko wzrost. Sat Okh był niższy o 2 centymetry, ale to drobiazg. Zadbano za to o najdrobniejsze detale twarzy, stroju i udało się wiernie odtworzyć postać patrona tego miejsca- o czym najlepiej przekonać się osobiście. Warto też spotkać się z Janem Studzińskim. Nie wiadomo, jak długo jeszcze będzie strażnikiem pamięci Sat Okha. Na pytanie o następcę odpowiada...
- Zastanawiam, się, co zrobić, czy tego nie przekazać. Może do jakiejś instytucji w Gdańsku? Chciałbym to przekazać. Sat Okh mieszkał w Gdański, tam jest jego łódź, kanu, w Muzeum Morskim...
Wioska reklamuje się, jako jedyne w Europie Muzeum Indian Ameryki Północnej.
Można je zwiedzać od maja do września.
Relacje z innych naszych podróży po regionie zamieszczone są TUTAJ.
W „Wakacyjnym przewodniku po regionie” przez całe wakacje odwiedzamy miejsca atrakcyjne, intrygujące, ciekawe. Takie, które są turystycznymi „perełkami”, ale nie wszyscy o nich wiedzą. Albo wiedzą, słyszeli, ale nigdy tam nie byli.
Więcej w relacji Adriany Andrzejewskiej-Kuras.
W „Wakacyjnym Przewodniku Po Regionie” odwiedzamy nie tylko małe miejscowości na Pomorzu i Kujawach. Odkrywamy też nieznane albo mało znane historie dużych miast. W czwartkowej odsłonie cyklu byliśmy w Bydgoszczy, którą nazywano… Czytaj dalej »
Camino de Santiago to wyjątkowy szlak, który prowadzi do Santiago de Compostela w Hiszpanii, gdzie znajdują się relikwie św. Jakuba. Idą nim nie tylko osoby wierzące, ale też te, które chcą odnaleźć siebie, albo po prostu poznać… Czytaj dalej »
Radziejów to prawdziwy raj dla poszukiwaczy skarbów! W „Wakacyjnym przewodniku po regionie” wybraliśmy się na spacer, szukając m.in. śladów pierwszych wiatraków na Kujawach, żydowskiej społeczności miasta, a z radziejowskiej… Czytaj dalej »
W naszym „Wakacyjnym przewodniku po regionie” tym razem zaprosiliśmy do Strzelna, gdzie podziwialiśmy kompleks romańskich kościołów - to jeden z najcenniejszych zabytków architektury sakralnej w Polsce. Czytaj dalej »
Kolejny przystanek w naszym „Wakacyjnym przewodniku po regionie' to oddział Muzeum Etnograficznego w Toruniu, a dokładnie w Kaszczorku nad Drwęca i Wisłą. Czytaj dalej »
To tutaj w 2022 roku znaleziono antywampiryczny grób z XVII wieku. To jednak nie koniec dokonanych tutaj odkryć! W kolejnym odcinku naszego „Wakacyjnego przewodnika po regionie” byliśmy na stanowisku archeologicznym w Pniu pod Bydgoszczą… Czytaj dalej »
W kolejnej odsłonie naszego „Wakacyjnego przewodnika po regionie” byliśmy w Puszczy Bydgoskiej - to doskonałe miejsce, by wypocząć od zgiełku miasta. W wielu miejscach telefony komórkowe nie mają zasięgu - jest za to sporo ciekawych… Czytaj dalej »
Golub-Dobrzyń kojarzymy głównie przez pryzmat zamku i turnieju rycerskiego, który odbywa się tam co roku w wakacje. Od niedawna jednak miasto promuje się także przy pomocy ziół, które były pasją mieszkającej na zamku Anny Waz… Czytaj dalej »
XIX-wieczna historia miasta nie jest dziś już tematem tabu, ale musiała poczekać na swój czas. W „Wakacyjnym przewodniku po regionie' Iwona Muszytowska-Rzeszotek odkrywa tajemnice toruńskich fortów i schronów. Czytaj dalej »
W „Wakacyjnym przewodniku po regionie” wybraliśmy się nad Zalew Włocławski - można tu żeglować i spróbować kitesurfingu, popłynąć w rejs katamaranem i odpocząć blisko natury. Na przystani jest basen, wodny plac zabaw i baza… Czytaj dalej »
Piotrków Kujawski - to kolejny przystanek w naszym cyklu „Wakacyjny przewodnik po regionie”. Miasto ze względu na dużą liczbę żydowskich mieszkańców nazywano kiedyś Piotrkowem Żydowskim. Podążyliśmy śladami właśnie tej… Czytaj dalej »
W pierwszym odcinku naszego „Wakacyjnego przewodnika po regionie” odwiedziliśmy Góry Łosiowe. Znajdują się w północnej części województwa, jest tam wiele ciekawych do zobaczenia rzeczy oraz sporo intrygujących historii związanych… Czytaj dalej »
Przez całe wakacje będziemy polecać naszym Słuchaczom i Internautom ciekawe miejsca w Kujawsko-Pomorskiem. „Wakacyjny przewodnik po regionie” startuje już w poniedziałek (30 czerwca). Czytaj dalej »
