Muzeum Indian Północnoamerykańskich im. Sat Okha w Wymysłowie/fot. Adriana Andrzejewska-Kuras
Historia Sat Okha jest niesamowita. Naszym przewodnikiem po jego życiorysie i po indiańskiej wiosce był Jan Kłodziński, przyjaciel Sat Okha z lat młodzieńczych.
Sekwoja w nadwiślańskim piachu
- Jego matka była Polką, ojciec Indianinem. Miejsce na tę indiańską wioskę wybrał Sat Okh - mówi Jan Kłodziński. - Jego żona przyjeżdżała do rodziny pod Tucholę, a on nie umiał w domu usiedzieć. Odpoczywał nad rzeką: rzucał lassem, tomahawkami. Zawsze mówił, że indiańskie opowieści z lat młodości najpiękniej brzmią w Borach nad Brdą. Jednak był czas, że chciał wrócić do Kanady, ale nie dostał pozwolenia. Ówczesne władze nie dały zgody. Po tym wszystkim jego matka się rozchorowała i zmarła na atak serca. Wtedy Sat Okh ożenił się z tucholanką. Na pytanie redaktorów, jak się tu czuje, odpowiadał, że jak sekwoja w nadwiślańskim piachu. Sekwoja rośnie dorodnie w Ameryce. W Polsce tylko w parku oliwskim są piękne sekwoje. Pozostałe są karłowate...
„W Polsce już nie ma Moskali"
Krótki rys historyczny. W 1938 roku, matka Sat Okha dowiedziała się od uratowanych przez jej synów geodetów, którzy wytyczali w Ameryce Północnej i Północnej Kanadzie szlaki pod budowę dróg i mostów, że w Polsce już nie ma Moskali, że ojczyzna jest wolna.
- Obudziła się w niej tęsknota - opowiada Jan Kłodziński. - Prosiła męża, żeby ją puścił, że tylko przyjdzie w odwiedziny, zobaczyć swoje siostry i kraj. Po długich namowach mąż, Wysoki Orzeł, zgodził się, ale prosił, by zabrała najmłodszego syna. Podejrzewał, że żona nie wróci, a chciał, by miała koło siebie kogoś, kto pomoże dźwigać torby i będzie ją chronił. „Jesteś już zmęczona życiem" - przekonywał Wysoki Orzeł. Rodzina się rozdzieliła.
W Polsce matka i syn włączyli się w ruch oporu przeciwko Niemcom. Sat Okhowi ścięto włosy. Całą wojnę spędził w Armii Krajowej w Okręgu AK „Jodła”, w Batalionie „Bończy".
Jedyne w Europie
Później zaczęła się historia promowania tradycji Indian. Sat Okh był w tamtych latach bardzo popularny. Występował w telewizyjnym programie dla dzieci „Teleranek", zawiązało się też wokół niego Stowarzyszenie Miłośników Kultury Indiańskiej.
Zmarł 3 lipca, 2023 roku. Wioska - muzeum w Wymysłowie jest jego spuścizną.
Co można w nim zobaczyć? Tradycyjne namioty, broń, fajki, odzież, pióropusze, ozdoby, a przed wszystkim opowieści są skarbem tego miejsca. Nad wszystkim czuwa postać Sat Okha, manekin - ale wyglądający jak żywy. Ma nawet błysk w oku. Nie zgadza się tylko wzrost. Sat Okh był niższy o 2 centymetry, ale to drobiazg. Zadbano za to o najdrobniejsze detale twarzy, stroju i udało się wiernie odtworzyć postać patrona tego miejsca- o czym najlepiej przekonać się osobiście. Warto też spotkać się z Janem Studzińskim. Nie wiadomo, jak długo jeszcze będzie strażnikiem pamięci Sat Okha. Na pytanie o następcę odpowiada...
- Zastanawiam, się, co zrobić, czy tego nie przekazać. Może do jakiejś instytucji w Gdańsku? Chciałbym to przekazać. Sat Okh mieszkał w Gdański, tam jest jego łódź, kanu, w Muzeum Morskim...
Wioska reklamuje się, jako jedyne w Europie Muzeum Indian Ameryki Północnej.
Można je zwiedzać od maja do września.
Relacje z innych naszych podróży po regionie zamieszczone są TUTAJ.
W „Wakacyjnym przewodniku po regionie” przez całe wakacje odwiedzamy miejsca atrakcyjne, intrygujące, ciekawe. Takie, które są turystycznymi „perełkami”, ale nie wszyscy o nich wiedzą. Albo wiedzą, słyszeli, ale nigdy tam nie byli.
Więcej w relacji Adriany Andrzejewskiej-Kuras.
Gościmy w podtoruńskiej Złotorii, gdzie znajduje się zamek wybudowany na polecenie króla Kazimierza Wielkiego. Opowiada o nim doktor Bogusław Bogucki - nauczyciel historii w szkołach w Złotorii oraz Lubiczu Dolnym. Jednak turystycznych… Czytaj dalej »
Choć jego powierzchnię zajmują w ponad 60 proc. lasy, to nie one są jego głównym atutem. Park słynie z wydm śródlądowych, tworzących ciekawą rzeźbę terenu, a także z różnorodnych jezior. Czytaj dalej »
Twierdza Grudziądz została zbudowana w XVIII wieku przez Prusaków jako część systemu obronnego mającego chronić granice państwa. Składała się z licznych bastionów, umocnień ziemnych i podziemnych tuneli. Choć część tej potężnej… Czytaj dalej »
Można tu żeglować i obserwować gwiazdy w jednej z kujawsko-pomorskich astrobaz. Można wspiąć się na Wzgórze Zamkowe i objąć wzrokiem Wisłę od Włocławka aż po Płock. Czytaj dalej »
Na trasie naszego „Wakacyjnego przewodnika po regionie' znalazło się Muzeum Komunikacji w Paterku. Największą atrakcją tego miejsca są oczywiście legendarne „ogórki', ale także kasowniki, służbowy ubiór kierowcy, a nawet stare… Czytaj dalej »
Tym razem w naszym „Wakacyjnym przewodniku po regionie' zaglądamy na teren Nadgoplańskiego Parku Tysiąclecia. Co warto tam zobaczyć? Sprawdźcie z nami. Czytaj dalej »
Dziś w ramach „Wakacyjnego przewodnika po regionie” zapraszamy do krainy „polskich piramid' na Kujawach. Znajdują się w niewielkiej wsi Wietrzychowice, w gminie Izbica Kujawska. Czytaj dalej »
Cisza, spokój, natura... to wszystko w jednym miejscu. W „Wakacyjnym przewodniku po regionie” odwiedzamy Dworek Janowicki w miejscowości Kazimierzewo. Jest tam także Ośrodek Terapii Naturalnej. Czytaj dalej »
W „Wakacyjnym przewodniku po regionie” ponownie odwiedziliśmy Rypin. To tu można podziwiać jedne z największych sakralnych witraży w Europie. Znajdują się w kościele rzymskokatolickim p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa parafii… Czytaj dalej »
Czym była centryfuga, topek czy kruka? Na te i inne pytania odpowiada Muzeum Borów Tucholskich w Tucholi. Na trzech piętrach znajdują się ekspozycje stałe, m.in. „Chata Borowiacka”, wystawa etnograficzna oraz sala poświęcona florze… Czytaj dalej »
Obiekt funkcjonuje na mapie Ciechocinka od kilku lat i przyciąga rzesze turystów. W najbliższą sobotę (23 sierpnia) przygotowano dodatkowe atrakcje w ramach Święta Soli. Czytaj dalej »
Odwiedzamy Kruszę Zamkową - wioskę pod Inowrocławiem, która w czasach Cesarstwa Rzymskiego miała znajdować się na szlaku bursztynowym. Pozostałości po Askaukalis - bo tak nazywała się niegdyś miejscowość - są od lat odkrywane… Czytaj dalej »
To miejsce, gdzie sztuka dotyka natury... Wyróżnia się muralami i przydrożnymi rzeźbami, a także festiwalem, który odbędzie się w tym tygodniu. W ramach Wakacyjnego Przewodnika Po Regionie odwiedziliśmy Brzózki w podbydgoskiej gminie… Czytaj dalej »
Jeśli lubicie piękną przyrodę, warto wybrać się w okolice siedziby Nadleśnictwa Tuchola. W miejscowości Gołąbek znajduje się interesujący park dendrologiczny, z ciekawymi gatunkami drzew z całego świata. Niezwykle malownicza… Czytaj dalej »
„Wiślane Wici Doliny Dolnej Wisły' to turystyczny projekt realizowany w naszym regionie. Składa się z wielu wydarzeń, które łączy jedno - Królowa Polskich Rzek. O tym, w jaki sposób można poznawać Wisłę - było we wtorkowym… Czytaj dalej »
Wdecki Park Krajobrazowy i jego otulina to sosnowe lasy oraz woda. Daje to świetne możliwości do odpoczynku, ale także wypoczynku czynnego. W kolejnym odcinku „Wakacyjnego przewodnika po regionie' zapraszamy dziś w te rejony. Czytaj dalej »
