Senat za nowelą ustawy umożliwiającą ojcom korzystanie z urlopów macierzyńskich

Gdy matka umrze lub porzuci dziecko, ojciec będzie miał prawo do urlopu macierzyńskiego - zakłada nowela ustawy, którą w piątek poparł Senat. Nowelizacja daje też ojcu większe możliwości starania się o zasiłek opiekuńczy.

Nowelizacja ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa dotyczy również m.in. e-zwolnień lekarskich oraz świadczeń dla przedsiębiorców.

Obecnie ojciec może skorzystać z urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, gdy sam jest ubezpieczony, gdy matka jest uprawniona do urlopu i wykorzysta pierwsze 14 tygodni zarezerwowanego wyłącznie dla niej urlopu. W innym przypadku ojciec, nawet jeśli pracował i opłacał składki, nie może z niego skorzystać. Jego prawo do urlopu wynika bowiem z uprawnień matki. Nowela wprowadza zasadę, że do zasiłku macierzyńskiego uprawniony będzie ubezpieczony ojciec dziecka (lub ubezpieczony członek najbliższej rodziny) w przypadku śmierci matki, porzucenia przez nią dziecka lub sytuacji, gdy nie może ona sprawować opieki (np. jest niezdolna do samodzielnej egzystencji).

Kolejną istotną zmianą, którą wprowadza nowela, jest nowy sposób obliczania podstawy wymiaru zasiłku w przypadku krótszego niż 12 miesięcy podlegania ubezpieczeniu chorobowemu osób prowadzących działalność gospodarczą oraz innych osób, dla których podstawę wymiaru składek stanowi kwota zadeklarowana. Chodzi o to, by zlikwidować możliwość nadużyć polegających na deklarowaniu przez osoby ubezpieczone bardzo wysokich składek przez krótki okres, aby następnie otrzymać wyższe świadczenia. Ustawa ma wyeliminować sytuacje, gdy po krótkim, jedno-, dwumiesięcznym czasie opłacania składek na wysokim poziomie następuje długi okres pobierania zasiłku w wysokości adekwatnej do zadeklarowanej podstawy wymiaru (np. w czasie odpowiadającym urlopowi macierzyńskiemu i rodzicielskiemu). Nowy sposób obliczenia takich świadczeń będzie uwzględniał rzeczywistą wysokość składek.

Nowela dotyczy również m.in. dostosowania systemu ubezpieczeń do wprowadzenia zwolnień lekarskich w formie elektronicznej. Zakłada, że lekarze uzyskają bezpłatny dostęp do danych zgromadzonych na kontach ubezpieczonych i płatników składek w zakresie niezbędnym do wystawienia zwolnienia; będą tworzyć profile informacyjne za pomocą systemu udostępnionego im bezpłatnie przez ZUS. E-zwolnienie - z informacją o stanie pacjenta, tj. kodem choroby i okresem niezdolności do pracy - będzie automatycznie przekazane na elektroniczną skrzynkę podawczą ZUS. Zwolnienie papierowe będzie wydawane nadal w przypadku wizyt domowych oraz braku dostępu do internetu.

Nowe przepisy dotyczące e-zwolnień mają wejść w życie 1 stycznia 2016 r., jednak obowiązywał będzie dwuletni okres przejściowy. Do końca 2017 r. będą funkcjonować zarówna zwolnienia w formie elektronicznej, jak i papierowej.

Za nowelą ustawy - bez poprawek - opowiedziało się 78 senatorów, nikt nie był przeciw, jedna osoba wstrzymała się od głosu. (PAP)