Dziennikarze PR PiK na tropie średniowiecznych toruńskich witraży. Od lat nikt nie wiedział, gdzie są

2026-01-16, 17:15  Michał Zaręba/Robert Duliński/Redakcja
Witraże ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu/ fot. Michał Zaręba

Witraże ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu/ fot. Michał Zaręba

Średniowieczne witraże z kościoła Najświętszej Marii Panny, które w XIX wieku wywieziono z Torunia do Malborka, zostały odnalezione w Gdańsku. Od zakończenia II wojny światowej ich los pozostawał nieznany.

Po przeprowadzonych badaniach potwierdzono, że witraże pochodzą z około 1380 roku. Informacje te potwierdził w rozmowie z dziennikarzami Polskiego radia PiK Marcin Tymiński, rzecznik Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

- Wszystko na to wskazuje, że pierwotnie te dwa nasze witraże przebyły bardzo długą drogę - Marcin Tymiński. - Po wojnie ich los był nieznany. Kilkadziesiąt lat później w naszej składnicy konserwatorskiej zostały zakonserwowane. Możemy ze spisu strat wojennych te witraże wykreślić, co jest dosyć dużą sensacją - dodaje.

W XIX w kościół pw. NMP był miejscem, w którym składowane były witraże z innych, nieistniejących już świątyń znajdującego się na terenie miasta, m.in. Kościoła św. Mikołaja. Czy jest szansa, żeby odnalezione zabytki wróciły do miejsca, z którego zostały wywiezione, czyli do Torunia?

- Rzeczywiście mamy tutaj właścicieli średniowiecznych i pytanie teraz komu te witraże także się należą. Wojewódzki konserwator zdecydował, że zostaną przekazane do Muzeum Zamkowego w Malborku.

Aleksandra Mierzejewska, dyrektorka Muzeum Okręgowego w Toruniu, liczy na współpracę w tej sprawie kilku instytucji.

- Mam nadzieję, że uda się wystąpić do pani minister z prośbą o wsparcie w tych działaniach, żebyśmy mogli taką weryfikację przeprowadzić wspólnie z Wydziałem Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika po to, żeby mieć stuprocentową pewność, że to są nasze toruńskie witraże i mieć pełne wsparcie władz miasta - po weryfikacji oczywiście - żeby można było te witraże sprowadzić do Torunia - mówi Aleksandra Mierzejewska.

Wg naszych informacji wynika że podczas prac konserwatorskich prowadzonych w kościele p.w. Przemienienia Pańskiego w Nowym Dworze Gdańskim zostały zdemontowane dwie kolejne kwatery witraży które miały być pierwotnie zamontowane w kościele na zamku wielkim w Malborku. Obecnie są one zabezpieczone i przechowywane w jednej z pracowni witraży w Gdańsku.



Średniowieczne witraże z Torunia zostały zabrane w XIX wieku przez Konrada Steinbrechta do Malborka. Tam umieszczono je w oknach kościoła Najświętszej Marii Panny na Zamku Wielkim. W styczniu 1945 roku, w obawie przed ostrzałem artyleryjskim Armii Czerwonej, witraże zostały zdemontowane i ukryte w drewnianych skrzyniach. Wciąż pozostaje wiele pytań, gdzie są pozostałe. Jeden z niewielkich elementów znajduje się w muzeum w Detroit, kolejny w Niemczech. Część zbiorów posiada również Muzeum Okręgowe w Toruniu. Do tego tematu będziemy wracać.

Sprawę badają Michał Zaręba i Robert Duliński.

Relacja Michała Zaręby

Toruń

Region

Zderzenie samochodu dostawczego z pociągiem towarowym w powiecie radziejowskim [aktualizacja]

Zderzenie samochodu dostawczego z pociągiem towarowym w powiecie radziejowskim! [aktualizacja]

2026-02-19, 15:51
Władze Torunia zaniepokojone krą lodową na Wiśle. Może uszkodzić mosty

Władze Torunia zaniepokojone krą lodową na Wiśle. Może uszkodzić mosty?

2026-02-19, 14:51
Proces byłej urzędniczki z Inowrocławia. Ofiarą pomówień miał paść nie tylko Krzysztof Brejza

Proces byłej urzędniczki z Inowrocławia. Ofiarą pomówień miał paść nie tylko Krzysztof Brejza

2026-02-19, 14:01
Nowa komenda policji powstanie w Świeciu. Pierwsze wbicie łopaty jeszcze w tym roku

Nowa komenda policji powstanie w Świeciu. Pierwsze wbicie łopaty jeszcze w tym roku

2026-02-19, 12:56
Bydgoskie Centrum Onkologii przygotowuje się do rozbudowy. Na ten cel przeznaczy ponad pół miliarda złotych

Bydgoskie Centrum Onkologii przygotowuje się do rozbudowy. Na ten cel przeznaczy ponad pół miliarda złotych

2026-02-19, 12:01
Media społecznościowe w Polsce od 15. roku życia Minister edukacji: To, co się dzieje dzisiaj, to fikcja

Media społecznościowe w Polsce od 15. roku życia? Minister edukacji: To, co się dzieje dzisiaj, to fikcja

2026-02-19, 11:01
Niedaleko Torunia zderzyły się trzy pojazdy. Utrudnienia na A1 już się zakończyły

Niedaleko Torunia zderzyły się trzy pojazdy. Utrudnienia na A1 już się zakończyły

2026-02-19, 10:17
Mowę młodych ludzi coraz trudniej zrozumieć. Wracamy do pisma obrazkowego [Rozmowa Dnia]

Mowę młodych ludzi coraz trudniej zrozumieć. Wracamy do pisma obrazkowego? [Rozmowa Dnia]

2026-02-19, 09:07
Toruńska rzeź drzew pod lupą prokuratury. Śledczy chcą zrobić analizę DNA roślin

Toruńska rzeź drzew pod lupą prokuratury. Śledczy chcą zrobić analizę DNA roślin

2026-02-19, 07:06
Nocny pożar domu niedaleko Grudziądza. Nie żyje mężczyzna

Nocny pożar domu niedaleko Grudziądza. Nie żyje mężczyzna

2026-02-19, 06:14
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę