Przypominamy 16 najlepszych reportaży Polskiego Radia PiK w 2025 roku [posłuchaj!]

Reportażyści Polskiego Radia PiK - Żaneta Walentyn i Michał Słobodzian/fot. Izabela Langner

2025 był rokiem wyjątkowych, nagradzanych reportaży, zrealizowanych przez dziennikarzy Polskiego Radia PiK! Poniżej przypominamy te najlepsze autorstwa Żanety Walentyn, Michała Słobodziana, Adriany Andrzejewskiej-Kuras i Michała Zaręby.

Nasi reportażyści sami wybrali – ich zdaniem – najlepsze utwory, które zrealizowali w minionym roku. Przypominamy je w kolejności alfabetycznej:

Jesteśmy dziećmi gwiazd
AUTOR: MICHAŁ SŁOBODZIAN

Opowieść o genach, pasji i pewnym eksperymencie, który połączył bydgoskiego genetyka z orbitalną misją kosmiczną.
Czy mikroskopijne rośliny mogą przyczynić się do przełomu w podróżach kosmicznych? Czy faktycznie jako ludzie jesteśmy częścią Wszechświata? Czy jesteśmy w kosmosie sami? Odpowiedzi na te pytania poszukamy razem z bydgoskim genetykiem prof. Marcinem Woźniakiem z Katedry Medycyny Sądowej Collegium Medicum Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Pan profesor stał się częścią ciekawego kosmicznego projektu.

Reportaż jest do posłuchania TUTAJ.

Judym z Barcina
AUTORKA: ŻANETA WALENTYN

Dlaczego Rada Miasta Barcina odmówiła upamiętnienia przedwojennego lekarza, który głównie leczył robotników i chłopów? Nawet za darmo.
Jak się okazało dr Stefan Giebocki był Żydem, który zaginął podczas II wojny światowej, a barcińscy rajcy miejscy uznali, że wobec braku informacji o dalszych losach doktora, nie mogą go upamiętnić, bo cyt. „Wczorajsi bohaterowie, dziś są antybohaterami i odwrotnie”.

Reportaż jest do posłuchania TUTAJ.

Kilometry w głąb siebie
AUTOR: MICHAŁ ZARĘBA

Opowieść o wyzwaniach, pokonywaniu słabości i drodze, której towarzyszy nie tylko odkrywanie niezapomnianych widoków.
Pielgrzymka kończy się w Santiago de Compostela, ale kto wyruszył w tę drogę, wie, że prawdziwy cel może leżeć gdzie indziej - w krokach stawianych dzień po dniu, w rozmowach z nieznajomymi, czasem w ciszy oraz w zmaganiu się z własnymi słabościami i odkrywaniu siły, o której wcześniej nie mieliśmy pojęcia. Doświadczyli tego autor reportażu Michał Zaręba i jego towarzysze z Torunia Jacek i Mateusz.

Reportaż jest do posłuchania TUTAJ.

Magiczne Buty
AUTORKA: ŻANETA WALENTYN

Pewien staruszek miał tak bardzo zniszczone buty, że w nich spał w obawie, iż przy każdej próbie ich zdjęcia buty się rozpadną. Ta opowieść brzmi jak okrutna baśń, gdzie rycerze walczą ze smokami, a biedny starzec marzy o wróżce, która podaruje mu całe buty. Jeśli w tej historii były smoki, to nie ziały ogniem i nie miały łusek. Nie było też wróżek ani rycerzy. Były za to podarte buty.
W reportażu wykorzystano fragmenty bajki „Magiczne buty” autorstwa Iwony Kałuży, którą znaleźć można na portalu mojbajkowyswiat.pl.

Reportaż jest do posłuchania TUTAJ.

Miłość wychodzona na poboczach
AUTORKA: ADRIANA ANDRZEJEWSKA-KURAS

Miłość Oli Synowiec i Arka Winiatorskiego zaczęła się tak nieprawdopodobnie, że mogłaby się stać gotowym scenariuszem do filmu. Od siedmiu lat są nierozłączni.
Połączyła ich słabość do podróżowania w wolnym rytmie. Zamiast zwiedzać kolejne atrakcje, wolą iść poboczem dróg. Przeszli tak razem z Meksyku do Kanady. Po powrocie do Polski nie zatrzymali się. Nie wyobrażają sobie innego urlopu niż w drodze pieszo z plecakiem.

Reportaż jest do posłuchania TUTAJ.

Nieczynna, a wciąż przyciąga
AUTOR: MICHAŁ ZARĘBA

Opowieść o ojcu i synu, którzy prowadzili szkołę w Wielkim Rychnowie, o relacjach z mieszkańcami, którzy wstawili się za swoim nauczycielem w czasie wojny.
Chociaż w starej szkole w Wielkim Rychnowie dawno już zabrzmiał ostatni dzwonek, pamięć jest wciąż żywa. Dawne czasy wspomina Zygmunt Szczepański, który do dziś tu mieszka z żoną. Przypomina lekcje z uczniami, czasy wojny, kiedy jego ojciec uniknął śmierci z rąk Gestapo. Z bohaterami reportażu poszukujemy sensu życia, pytamy co relacje rodzinne i to co jest w nich najważniejsze.

Reportaż jest do posłuchania TUTAJ.

Pieniądze niszczą serce
AUTOR: MICHAŁ SŁOBODZIAN

Ponad 80 psów w jednym pokoju. Jeden z nich martwy. Sierść wielu oblepiona odchodami. Niektóre niesłyszące, z odkształconymi łapami. Fetor trudny do zniesienia. – Widzieliśmy sporo, ale ten obraz zostanie z nami na zawsze – mówią osoby, które likwidowały hodowlę psów rasy yorkshire terrier w Bydgoszczy. Hodowla działała od lat.
Dramat zwierząt ujawniono przypadkowo, w czasie interwencji służb medycznych w tym domu. Jak to możliwe, że takie miejsca działają przez lata, a cierpienie zwierząt jest przez nikogo niezauważone? Dlaczego nie warto kupować psów z pseudohodowli? Próba odpowiedzi na te pytania w reportażu Michała Słobodziana pt. „Pieniądze niszczą serce”.

Reportaż jest do posłuchania TUTAJ.

Plan B
AUTOR: MICHAŁ SŁOBODZIAN

To przejmująca opowieść o rodzicach 45-letniej Pauliny z Torunia, którzy chcą zbudować pierwszy w regionie dom dla niesamodzielnych dorosłych osób w spektrum autyzmu. To także opowieść o walce o godność, w sytuacji kiedy codzienność staje się „piekłem”.
Reportaż zdobył nagrody:
- Konkursu Artystycznych Form Radiowych Grand PiK 2025 - główna nagroda oraz nagroda uczestników konkursu;
- Ogólnopolskiego Konkursu Na Reportaż Radiowy im. Ireny Linkiewicz „Po Prostu Człowiek” - główna nagroda;
- Festiwalu Mediów Człowiek w Zagrożeniu - druga nagroda;
- Konkursu Audionomia Awards - druga nagroda.

Reportaż jest do posłuchania TUTAJ.

Polikarp i inne
AUTORKA: ŻANETA WALENTYN

Kiedy wiatrak umiera, Krzysztof płacze. – „Wiatraki są jak ludzie” – mówi - „Każdy z nich ma duszę”.
„Polikarpa” udało się uratować, „Józka” także i jeszcze kilka innych, bo dodać trzeba, że każdy ma swoje imię nadane przez ich opiekuna, Pana Krzysztofa. On je czyści, poleruje, a kiedy trzeba, dorabia drewniane części, żeby wiatrak był kompletny i emanował dobrą energią.

Reportaż jest do posłuchania TUTAJ.

Strażnik historii
AUTOR: MICHAŁ ZARĘBA

Minęło 45 lat, a krzyż cały czas przypomina o największej katastrofie kolejowej w powojennej historii Polski.
Tragedię, w której zginęło 67 osób, upamiętniają maszyniści związani z Kolejową Izbą Tradycji. Pomimo upływu wielu lat, wciąż także pojawiają się pytania dotyczące okoliczności katastrofy.

Reportaż jest do posłuchania TUTAJ.

Tajemnica Świętego Jeziora
AUTORKA: ADRIANA ANDRZEJEWSKA-KURAS

Papowo Biskupie to gmina, w której znaleźć można sporo śladów historii. Nikt jednak nie spodziewał się, że zostanie tam poczynione odkrycie na skalę europejską.
We wsi znajduje się zamek krzyżacki, w okolicy jest kilka zabytkowych dworków. Przed laty archeolodzy znaleźli tu ślady mieszkańców dawnej kultury łużyckiej z epoki brązu. Jednak to, co odkryto pewnego zimowego dnia, zszokowało wszystkich. Grupa pasjonatów odnalazła pozostałości m.in. dawnej biżuterii i ludzkie kości. Sprawa o tyle dziwna, że w kulturze łużyckiej ciała zmarłych palono. Okazało się, że dzisiejsza łąka to teren dawnego świętego jeziora, w którym składano ofiary z kosztowności i ludzi...

Reportaż jest do posłuchania TUTAJ.

Tajemnica wielkanocnego spotkania
AUTOR: MICHAŁ SŁOBODZIAN

Ta opowieść rozpoczyna się na dnie wielkiego leja we wsi Lisiny w Borach Tucholskich. To pozostałość po eksplozji rakiety V2, „cudownej” broni Adolfa Hitlera.
Skąd potężne rakiety znalazły się w naszym regionie? Co mają z tym wspólnego mieszkający w Bydgoszczy Augustyn Trager i jego syn Roman? Co takiego wydarzyło się w kamienicy przy Wełnianym Rynku w Bydgoszczy, wiosną 1943 roku i dlaczego kilka miesięcy później alianci zorganizowali operację z udziałem ponad 500 bombowców?

Reportaż jest do posłuchania TUTAJ.

To było warte tego
AUTORKA: ADRIANA ANDRZEJEWSKA-KURAS

„Tych ludzi i takiego życia już nie ma” - mówi Agata Przybyła, która dzieciństwo spędziła w Gartkach w Borach Tucholskich.
Świetnie pamięta smak świeżego mleka z kanki i złowionych przez tatę ryb, zapach stuletniej lipy i mięty rosnącej nad rzeką, widok żurawi pod domem o poranku. Jej rodzice rzucili życie na Śląsku i przenieśli się do Gartek, by żyć w głuszy. Agata dzieciństwo wspomina z ogromnym sentymentem. Ta sielanka jednak odcisnęła na niej piętno na całe życie.

Reportaż jest do posłuchania TUTAJ.

Tyle i aż tyle
AUTORKA: ADRIANA ANDRZEJEWSKA-KURAS

Choroba i śmierć dziecka to zawsze ogromna tragedia. Walka o życie cierpiącego na chorobę Krabbego chłopca stała się jednak motorem do zmian w polskim ustawodawstwie.
Anita Demianowicz, mama chłopca, postanowiła, że nie dopuści, by jakiekolwiek dziecko w naszym kraju przebywało samo na intensywnej terapii. Poruszyła całą Polskę. Sprawą zainteresowało się Ministerstwo Zdrowia i Rzecznik Praw Pacjenta. Czy po roku od śmierci Noaszka zaszły potrzebne zmiany?
Reportaż znalazł się w finale ogólnopolskiego Konkursu Stypendialnego im. Jacka Stwory.

Reportaż jest do posłuchania TUTAJ.

Wyrok za człowieczeństwo
AUTORZY: MICHAŁ ZARĘBA, ROBERT DULIŃSKI

Wojenny dramat dwóch polskich rodzin. W tle pomoc uwięzionym żołnierzom.
Mała wieś Wilcze Kąty. 13 listopada 1944 roku Józef Olszewski i jego córka Janina zostają zamordowani przez hitlerowskich oprawców. Przed śmiercią sami muszą wykopać sobie grób. Pierwsza kula zabija Józefa, druga Janinę. Powód? Pomoc angielskim lotnikom, którzy uciekli z obozu jenieckiego w Nowogródku. Kilka kilometrów dalej Niemcy strzałem w plecy zabijają Mieczysława Warawana. To kara za to, że mężczyzna również miał pomagać jeńcom. Wszyscy spoczywają na przykościelnym cmentarzu w Czernikowie. Ta historia pozostawia wciąż wiele pytań. Rodziny zamordowanych do dziś nie znają na nie odpowiedzi.

Reportaż jest do posłuchania TUTAJ.

Zbrodnia niedoskonała
AUTORKA: ŻANETA WALENTYN

Zakładowe autobusy dowoziły swoich pracowników na pogrzeb rodzeństwa Trieblerów - twierdzi Krzysztof Drozdowski, autor książki poświęconej sprawie zabójstwa 18-letniej Gabrysi i 15-letniego Pawła. Czy po 65 latach ktoś pamięta jeszcze o tej zbrodni? Dlaczego tysiące bydgoszczan były na pogrzebie? Jak opisywała to ówczesna prasa?

Reportaż jest do posłuchania TUTAJ.