Historie słowem pisane

W audycji prezentujemy intrygujące opowieści, ciekawe historie, dokumenty historyczne oraz reportaże śledcze.

„Bydgoszcz była najgorsza”

2026-03-02

O losie osadzonych decydowali komunistyczni sędziowie i Bolesław Bierut. Fot. ilustracyjna/ichigo121212/pixabay.com

Na przełomie lat 40-tych i 50-tych ubiegłego wieku, bohaterowie reportażu osadzeni byli w celi śmierci bydgoskiego więzienia.

O ich losie decydowali komunistyczni sędziowie i Bolesław Bierut, jeśli dochodziło do odwołania. Ten ostatni bawił się w Pana Boga, jednym zmieniając karę śmierci na więzienie, innym nie. Te trzy różne historie mają nie tylko wspólne miejsce akcji, ale też bohaterów, którzy sprzeciwiali się nowemu porządkowi.

Autor: Żaneta Walentyn
Emisja: Historie słowem pisane, 2 marca 2026

Na przełomie lat 40-tych i 50-tych ubiegłego wieku, bohaterowie reportażu osadzeni byli w celi śmierci bydgoskiego więzienia. Reportaż Żanety Walentyn

„Trucicielka, żywicielka”

2026-02-20

Huta w Szopienicach truła, ale żywiła też całe śląskie rodziny. Fot. Anna Dudzińska/radio.katowice.pl

„Śląsk śmierdział i nadal śmierdzi” – mówią wprost bohaterowie reportażu, mieszkańcy Szopienic, ekstremalnie zanieczyszczonej dzielnicy Katowic.

To właśnie tam przez wiele lat dzieci masowo chorowały na ołowicę. Lekarze twierdzą, że była to prawdziwa epidemia ukrywana przez ówczesne władze. Chorowali też oczywiście dorośli, ale w tym miejscu choroba zawodowa związana z pracą w hucie ołowiu przeniosła się na dzieci. Huta truła, ale żywiła też całe śląskie rodziny, dlatego ludzie niechętnie mówili o swoich zdrowotnych problemach. W ostatnich tygodniach dużą popularność zyska serial pt. „Ołowiane dzieci”. Państwo będą mieli jednak okazje posłuchać wypowiedzi prawdziwych bohaterów, którzy pamiętają tamten czas.

Do wysłuchania reportażu Anny Dudzińskiej pt. „Trucicielka, żywicielka”, w realizacji Jacka Kurkowskiego, zaprasza Michał Słobodzian. Reportaż powstał w Polskim Radiu Katowice.

„Niebo@com”

2026-02-13

Magda i Stanisław Lament. Fot. Michał Słobodzian/arch. PR PiK

Opowieść o sztuce kochania. Miłości gdy codzienność boli, a ciała się starzeją.

14 lutego wiele osób okazywało sobie gesty czułości, robiło sobie niespodzianki, celebrowało Walentynki. Bywa tak, że miłość kwitnie do czasu poważnym problemów. Potem bywa różnie. Dziś opowieść o kochaniu pomimo bólu i zniechęcenia, o bliskości, dojrzałości i uważności na to co najważniejsze. Bohaterami reportażu są Magdalena i Stanisław Lament, a także ich niezwykła relacja. Reportaż miał premierę w marcu 2024 roku.

Autor: Michał Słobodzian
Emisja: Historie słowem pisane, 16 lutego 2026

Opowieść o sztuce kochania. Miłości gdy codzienność boli, a ciała się starzeją. Reportaż Michała Słobodziana

Magda Lament. Fot. zbiory prywatne Magdy i Stanisława Lament

Magda i Stanisław Lament. Fot. zbiory prywatne Magdy i Stanisława Lament

„To silniejsze ode mnie”

2026-02-09

Źródło: radiokrakow.pl

Reportaż Ewy Szkurłat z Polskiego Radia Kraków, którego bohaterem jest polski żołnierz uratowany przez swojego kolegę z armii amerykańskiej. Jak uporać się z bólem i myślą - „gdyby nie ja, on by żył”. Jak spojrzeć w oczy rodzinie człowieka, który oddał dla ciebie najwyższą ofiarę? W audycji „Historie Słowem Pisane” prezentujemy reportaż pt. „To silniejsze ode mnie”, do którego wysłuchania zaprasza Żaneta Walentyn.

„Tama milczenia” ciąg dalszy...

2026-01-30

Ks. Jerzy Popiełuszko. Fot. ilustracyjne/Andrzej Iwański, Wikipedia

Czy nowe informacje w sprawie śmierci ks. Jerzego Popiełuszki zmienią oficjalnie przyjęty przebieg zdarzeń?

O śmierci księdza Jerzego Popiełuszki i wątpliwościach wokół niej, mimo upływu 41 lat od odnalezienia zwłok księdza, procesu przeprowadzonego w latach 80-tych XX wieku i kilku wznawianych śledztw przez Instytut Pamięci Narodowej.

Autor: Żaneta Walentyn
Emisja: „Historie słowem pisane”, 2 lutego 2026

Czy nowe informacje w sprawie śmierci ks. Jerzego Popiełuszki zmienią oficjalnie przyjęty przebieg zdarzeń? Reportaż Żanety Walentyn

„Dziewczynka z Topolowej 6”

2026-01-26

Chava Nassimov. Fot. Henryk Żyłkowski/arch. PR PiK

Mała żydowska dziewczynka Chava nie przetrwałaby podczas wojny bez pomocy rodziny Walczaków z Siedlec.

Po latach dorosła już Chava, dojrzała pani w wieku senioralnym wraca do Polski, by odszukać członków rodziny, która uratowała jej życie.

Autor: Żaneta Walentyn i Adriana Andrzejewska-Kuras
Emisja: „Historie słowem pisane”, 26 stycznia 2026

Mała żydowska dziewczynka Chava nie przetrwałaby podczas wojny bez pomocy rodziny Walczaków z Siedlec. Reportaż Żanety Walentyn i Adriany Andrzejewskiej-Kuras

Pani Chava Nassimov, uratowana przez polską rodzinę, poszukuje potomków Bronisławy i Wawrzyńca Walczaków. Fot. Henryk Żyłkowski/arch. PR PiK

Chava Nissimov (L) bohaterka reportażu Żanety Walentyn (C) i Adriany Andrzejewskiej (P) pt. „Dziewczynka z Topolowej 6”. Fot. Henryk Żyłkowski/arch. PR PiK

„Po prostu”

2026-01-19

Jan Wyrowiński. Fot. Michał Zaręba/arch. PR PiK

„To była miłość od pierwszego spojrzenia” - mówi Jan Wyrowiński o swoim wieloletnim związku z żoną Anną.

Anna zmarła wiele lat temu, ale wciąż jest z Panem Janem. Towarzyszy mu co dzień, może to myśl tylko, a może fizyczne poczucie jej obecności, rozmawia zatem z Nią codziennie, wierząc, że kiedy się spotkają powie: „Hej, znowu razem”.

Autor: Żaneta Walentyn
Emisja: „Historie słowem pisane”, 19 stycznia 2026

„To była miłość od pierwszego spojrzenia” - mówi Jan Wyrowiński o swoim wieloletnim związku z żoną Anną. Reportaż Żanety Walentyn

„Pieśni Emilii”

2026-01-12

Jak pogodzić się z utraconym marzeniem o macierzyństwie? Fot. ilustracyjna/pixabay.com/Guillaume1966

„Pieśni Emilii” to piękna i subtelna opowieść o tym, co niewyobrażalne i co trudno wyrazić słowami, zwłaszcza że nie wszyscy rozumieją ból po stracie dziecka, które jeszcze się nie narodziło... dziecka, którego uśmiechu nikt nie widział... dziecka, którego płaczu nikt nie słyszał... dziecka, które można sobie tylko wyobrazić. Autorką tej opowieśc i jest Małgorzata Lachendro. Praca stypendialna pod kierunkiem Katarzyny Michalak.

„Z akordeonem przez życie”

2026-01-05

Pan Sławomir Rewer. Fot. Michał Zaręba/arch. PR PiK

Opowieść o pasji do muzyki i pielęgnowaniu rodzinnych tradycji.

Sławomir Rewer od wielu lat gra na akordeonie. Miłość do muzyki i sam instrument przejął od ojca. Jak mówi, akordeon nieraz pomógł mu w życiu. Jego synowie również poszli w jego ślady.

Autor: Michał Zaręba
Emisja: „Historie słowem pisane”, 5 stycznia 2026

Opowieść o pasji do muzyki i pielęgnowaniu rodzinnych tradycji. Reportaż Michała Zaręby

Z rodzinnego archiwum Sławomira Rewera. Fot. nadesłane

Sławomir Rewer z ojcem Stanisławem. Fot. archiwum rodzinne/nadesłane

Sławomir Rewer z synami Jakubem i Wojciechem. Fot. archiwum rodzinne/nadesłane

Natalia Kurowska i Sławomir Rewer. Fot. Michał Zaręba/arch. PR PiK

Pan Sławomir Rewer i mieszkańcy Łobdowa spotkali się w ponad 100-letniej stajni. Fot. Michał Zaręba/arch. PR PiK

Natalia Kurowska (z prawej) i Sławomir Rewer (z lewej) obecny organista z Łobdowa. Fot. nadesłane

„Nie do ozdoby”

2025-12-24

Bolesław Chrobry. Rysunek Jana Matejki z cyklu „Poczet królów i książąt polskich”. Źródło: Biblioteka Narodowa/pl.wikipedia.org

W Gnieźnie, u źródeł polskiej państwowości, wracamy do chwili, która ważyła więcej niż złoto.

Tysiąc lat temu Bolesław Chrobry sięgnął po koronę - nie po to, by błyszczeć, lecz by potwierdzić suwerenność młodego państwa. W „Muzeum Początków Państwa Polskiego” sprawdzamy, jak wyglądało wtedy życie, co naprawdę oznaczała królewska korona i dlaczego ten gest był politycznym manifestem, a nie historyczną dekoracją.

W reportażu pt. „Nie do ozdoby” wypowiadają się:
Michał Bogacki - dyrektor Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie;
Łukasz Kaczmarek, kierownik Działu Naukowego Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie;
Maciej Elantkowski - pracownik Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie.

Autor: Michał Zaręba
Emisja: „Historie słowem pisane”, 29 grudnia 2025

W Gnieźnie, u źródeł polskiej państwowości, wracamy do chwili, która ważyła więcej niż złoto. Reportaż Michała Zaręby

„Kamień na kamieniu”

2025-12-19

Ruiny zamku Sędziwoja Pałuki w Szubinie. Fot. Żaneta Walentym/PR PiK

Dlaczego zburzono zamek Sędziwoja Pałuki w Szubinie? Kto zdecydował o rozebraniu czternastowiecznego zabytku, który opierał się przeciwnościom losu aż do XX wieku?

Były lata trzydzieste XX wieku. Wojna niemal pukała do drzwi, a dziennikarze, historycy i konserwatorzy zabytków protestowali przeciw burzeniu zamku Sędziwoja Pałuki. Na nic jednak zdały się protesty. Dziś pozostały ruiny wielkiej historii.

Autor: Żaneta Walentyn
Emisja: „Historie słowem pisane”, 22 grudnia 2025

Dlaczego zburzono zamek Sędziwoja Pałuki w Szubinie? Reportaż Żanety Walentyn

„Tajemnica wielkanocnego spotkania”

2025-12-15

Skąd potężne rakiety V2 znalazły się w naszym regionie? Fot. Michał Słobodzian/arch. PR PiK

Ta opowieść rozpoczyna się na dnie wielkiego leja we wsi Lisiny w Borach Tucholskich. To pozostałość po eksplozji rakiety V2, „cudownej” broni Adolfa Hitlera.

Skąd potężne rakiety znalazły się w naszym regionie? Co mają z tym wspólnego mieszkający w Bydgoszczy Augustyn Trager i jego syn Roman? Co takiego wydarzyło się w kamienicy przy Wełnianym Rynku w Bydgoszczy, wiosną 1943 roku i dlaczego kilka miesięcy później alianci zorganizowali operację z udziałem ponad 500 bombowców? Odpowiedzi na te pytania w archiwalnym reportażu Michała Słobodziana pt. „Tajemnica wielkanocnego spotkania”, który swoją premierę miał 21 kwietnia 2025 roku.

Autor: Michał Słobodzian
Emisja: „Historie słowem pisane”, 15 grudnia 2025

Ta opowieść rozpoczyna się na dnie wielkiego leja we wsi Lisiny w Borach Tucholskich. To pozostałość po eksplozji rakiety V2, „cudownej” broni Adolfa Hitlera. Reportaż Michała Słobodziana

Droga do leju po wybuchu rakiety V2 we wsi Lisiny. Fot. Michał Słobodzian/arch. PR PiK

Lej po wybuchu rakiety V2 we wsi Lisiny. Fot. Michał Słobodzian/arch. PR PiK

Tablice na szlaku wiodącym przez teren dawnego niemieckiego poligonu koło Wierzchucina. Fot. Michał Słobodzian/arch. PR PiK

„Długa droga do szkoły”

2025-12-08

Rafał, Elwira i Kajetan Zarembowie, źródło: arch. prywatne/radio.bialystok.pl

Siedmioletni chłopiec od trzech miesięcy wciąż nie rozpoczął nauki w pierwszej klasie.

Kto rozpętał kilkumiesięczną wojnę administracyjno-sądową w Siemiatyczach? Dlaczego z powodu konfliktu pomiędzy rodzicami a dyrektorem szkoły i burmistrzem 7–letni chłopiec nie poszedł do pierwszej klasy? Czy Kajetan, który od trzech miesięcy siedzi w domu, zacznie chodzić w końcu do szkoły? O tym w reportażu Joanny Sikory pt. „Długa droga do szkoły”.

autor: Joanna Sikora z Polskiego Radia Białystok
emisja: „Historie słowem pisane”, 8 grudnia 2025 roku

„Być jak Craven”

2025-12-01

Stanisław Kasa i Ryszard Dołomisiewicz. Fot. ze zbiorów Ryszarda Dołomisiewicza/Muzeum Solca Kujawskiego

Wielka sława i dramatyczny finał. Opowieść o „słodko-gorzkim” życiu Stanisława Kasy, żużlowca bydgoskiej „Polonii”.

Bohater reportażu miał fantazję. Jak wieść niesie, bywało, że jadąc z Solca Kujawskiego do Bydgoszczy zamawiał... dwie taksówki. Przyznawał, że bez żużla nie może żyć. „Potrzeba mi ryku silników, pełnej koncentracji, szybkości, walki i błyskawicznych decyzji” - mówił w jednym z wywiadów. Stanisław Kasa, żużlowiec bydgoskiej „Polonii”, święcił triumfy na przełomie lat 60 i 70 XX wieku. Był bardzo zdolny, ale nie wykorzystał w pełni swojego talentu. Reportaż miał premierę na naszej antenie 13 listopada 2023 roku.

autor: Michał Słobodzian
emisja: „Historie słowem pisane”, 1 grudnia 2025 roku

Wielka sława i dramatyczny finał. Opowieść o „słodko-gorzkim” życiu Stanisława Kasy, żużlowca bydgoskiej „Polonii”. Reportaż Michała Słobodziana

Stanisław Kasa. Fot. Stanisław Kasa i Ryszard Dołomisiewicz. Fot. ze zbiorów Muzeum Solca Kujawskiego

Stanisław Kasa na przełomie lat 80. i 90. ub.w. Fot. Stanisław Kasa i Ryszard Dołomisiewicz. Fot. ze zbiorów Muzeum Solca Kujawskiego

„Górnicy umierali młodo”

2025-11-24

Prawie pół wieku po katastrofie w kopalni soli w Wapnie. Fot. Michał Słobodzian/arch. PR PiK

Żywioł okazał się bezlitosny. Opowieść o największej w historii katastrofie w polskim górnictwie solnym.

Była chlubą PRL-owskiej gospodarki. Wspierała spłatę zagranicznych długów. Dawała pracę, organizowała życie całej miejscowości. Czy jednak była za bardzo eksploatowana i przez to przestała istnieć? Opowieść o kopalni soli w Wapnie. To zaledwie 12 kilometrów od Kcyni, ale już w województwie wielkopolskim. W jaki sposób wydobywano sól? Dlaczego doszło do katastrofy? Jak potoczyły się losy górniczych rodzin? Jak teraz żyje się w Wapnie? O tym w reportażu, który swoją premierę miał 22 czerwca 2025 roku.

Autor: Michał Słobodzian
Emisja: „Historie słowem pisane”, 24 listopada 2025

Żywioł okazał się bezlitosny. Opowieść o największej w historii katastrofie w polskim górnictwie solnym. Reportaż Michała Słobodziana

W sierpniu 1977 roku w kopalni Wapnie doszło do największej w historii Polski katastrofy w górnictwie solnym. Fot. Michał Słobodzian/arch. PR PiK

W sierpniu 1977 w kopalni Wapnie doszło do największej w historii Polski katastrofy w górnictwie solnym. Fot. Michał Słobodzian/arch. PR PiK

Kopalnia soli w Wapnie była chlubą PRL-owskiej gospodarki. Fot. Michał Słobodzian/arch. PR PiK

„Jak się zatrzymamy to już nie ruszymy”

2025-11-15

Pani Justyna Pawluczuk, bohaterka reportażu Sławy Skibińskiej-Dmitruk. Fot. nadesłane/z albumu rodzinnego pani Justyny

Justyna ma 47 lat. Swoje życie dzieli na to przed obudzeniem i po obudzeniu.

Ta pobudka to moment, w którym zaczęła być dla siebie ważna. Postawiła sobie cele i je realizuje. Jednak życie nie pomaga... ale im bardziej nie pomaga, tym większa jest determinacja Justyny.

Autor: Sława Skibińska-Dmitruk
Emisja: „Historie słowem pisane”, 17 listopada 2025

Justyna ma 47 lat. Swoje życie dzieli na to przed obudzeniem i po obudzeniu. Reportaż Sławy Skibińskiej-Dmitruk

„Koniec/Początek”

2025-11-07

„Koniec/Początek” - opowieść o Weronice Pasiece, która od dziecka uczestniczyła w biegowych zawodach. Fot. zbiory rodzinne

Gdzie są granice leczenia? Czy śmierć może mieć jakiś sens? Jak żyć po odejściu ukochanego dziecka?

Choroba dziecka, jego odejście to dla rodziców zazwyczaj coś niewyobrażalnego. Jak ocalić siebie po takiej stracie? Gdzie szukać nadziei? Kiedy tak naprawdę w życiu wygrywamy? Próba odpowiedzi w reportażu pt. „Koniec/Początek”, który miał swoją premierę 9 lutego 2019 roku. Zdobył między innymi 3. miejsce na konkursie radiowym „Prix Europa”, a także główną nagrodę „Ogólnopolskiego Konkursu Artystycznych Form Radiowych Grand PiK”.

Autor: Michał Słobodzian
Emisja: „Historie słowem pisane”, 10 listopada 2025

Gdzie są granice leczenia? Czy śmierć może mieć jakiś sens? Jak żyć po odejściu ukochanego dziecka? Reportaż Michała Słobodziana

„Zbrodnia niedoskonała”

2025-10-31

Grób rodziny Trieblerów. Fot. Henryk Żyłkowski/arch. PR PiK

„Zakładowe autobusy dowoziły swoich pracowników na pogrzeb rodzeństwa Trieblerów” - twierdzi Krzysztof Drozdowski, autor książki poświęconej sprawie zabójstwa 18-letniej Gabrysi i 15-letniego Pawła.

Czy po 65 latach ktoś pamięta jeszcze o tej zbrodni? Dlaczego tysiące bydgoszczan były na pogrzebie? Jak opisywała to ówczesna prasa?

Autor: Żaneta Walentyn
Emisja: „Historie słowem pisane”, 3 listopada 2025

Zakładowe autobusy dowoziły swoich pracowników na pogrzeb rodzeństwa Trieblerów. Reportaż Żanety Walentyn

Kamienica przy ul. Długosza 4 w Bydgoszczy. Miejsce zamieszkania rodziny Trieblerów. Fot. Henryk Żyłkowski/arch. PR PiK

Figura Matki Boskiej przed Kościołem Św. Trójcy w Bydgoszczy. Jak podają źródła, rzeźba autorstwa Piotra Trieblera. Fot. Henryk Żyłkowski/arch. PR PiK

„Transakcja”

2025-10-27

Sprzedaż kamienicy w Bydgoszczy, co najmniej dziwna. Fot. nadesłane

Pani Elżbieta sprzedała swoją kamienicę za 540 tysięcy złotych.

Kiedy jej synowie dowiedzieli się o transakcji uznali, że ich matka padła ofiarą oszustów. Czy tak było naprawdę? O dziwnej sprzedaży i jej konsekwencjach...

Autor: Żaneta Walentyn
Emisja: „Historie słowem pisane”, 27 października 2025

Pani Elżbieta sprzedała swoją kamienicę za 540 tysięcy złotych. Reportaż Żanety Walentyn

„Dzień za dniem”

2025-10-19

Seniorzy często odnajdują w sobie radość i niezwykłą siłę, mimo coraz szybciej upływającego czasu. Fot. arch. PR PiK

„Co tu świętować, jak łamie w krzyżu, trudno się wyprostować, a ta twarz z lustra ma coraz więcej zmarszczek?” - powie ktoś, komu do wieku senioralnego jeszcze bardzo daleko.

Tymczasem seniorzy często odnajdują w sobie radość i niezwykłą siłę, mimo coraz szybciej upływającego czasu i wielu niedogodności z tym związanych. 20 października przypada „Europejski Dzień Seniora”. W audycji „Historie słowem pisane” o życiu, czasem pięknie przeżytym, a czasem zmarnowanym.

Autor: Żaneta Walentyn
Emisja: „Historie słowem pisane”, 20 października

„Co tu świętować, jak łamie w krzyżu, trudno się wyprostować, a ta twarz z lustra ma coraz więcej zmarszczek?” - powie ktoś, komu do wieku senioralnego jeszcze bardzo daleko. Reportaż Zanety Walentyn

„Oddać dobro”

2025-10-11

Piotr Piasta organizuje treningi piłkarskie dla dzieci i młodzieży ze środowisk z problemami/fot.: nadesłane

Był obiecującym piłkarzem, jednak nałóg odebrał mu wszystko. Jego historia pokazuje, że można wyjść nawet z najgorszego kryzysu, a niepowodzenia przekuć w sukces.

Piotr Piasta – jak sam mówi – był na samym dnie. Wyszedł jednak z bezdomności, a dziś organizuje treningi piłkarskie dla dzieci i młodzieży ze środowisk z problemami. Sport jest jednak tylko pretekstem do nauki młodych ludzi zasad, współżycia społecznego i podejmowania dobrych decyzji życiowych. Trening - okazją do uważnego bycia z młodzieżą.

– Gdyby mój trener w porę zauważył, co się dzieje w moim życiu, nie trafiłbym na bruk – mówi Piotr. Mimo trudnej historii swojego życia jest jednak szczęśliwy. W ośrodku dla uzależnionych poznał miłość swojego życia, a dziś robi to, co kocha.

Autor: Adriana Andrzejewska-Kuras
Emisja: „Historie słowem pisane”, 13 października

Był obiecującym piłkarzem, jednak nałóg odebrał mu wszystko. Jego historia pokazuje, że można wyjść nawet z najgorszego kryzysu, a niepowodzenia przekuć w sukces. Reportaż Adriany Andrzejewskiej-Kuras

„Jeszcze dwa lata”

2025-10-06

Generał Elżbieta Zawacka/fot.: nadesłane

Szła w mrozie przez Pireneje, ukryta w krzaku róży przysypanej śniegiem chowała się przed żołnierzami Vichy i żołnierzami generała Franco – kurierka z Warszawy, jedyna kobieta Cichociemna Elżbieta Zawacka.

Granice okupowanej Europy przekraczała tak często, że kiedy doszła do liczby 100, to, jak sama przyznała, przestała dalej liczyć. Dowoziła do polskiego rządu na Uchodźctwie, do generała Sikorskiego meldunki z Warszawy.

Tak, jak jej koledzy Cichociemni skakała ze spadochronem, a potem w ramach kwarantanny w stroju siostry zakonnej ukrywała się w klasztorze Urszulanek, skąd uciekła do Powstania Warszawskiego.

Jej życie to gotowy scenariusz filmu. Brytyjska pisarka Clare Mullay napisała o niej książkę, którą obecnie promuje w Polsce. W reportażu o generał Elżbiecie Zawackiej opowiada ona sama oraz bliskie jej osoby.

Autor: Żaneta Walentyn
Emisja: „Historie słowem pisane”, 6 października 2025

„Tam gdzie warzyła się historia”

2025-09-28

Pierwsze zapowiedzi ratowania Starego Browaru w Toruniu były prawie 20 lat temu. Czy wkroczenie kolejnego przedsiębiorcy przyniesie przełom?/fot.: Michał Zaręba

Opowieść o ratowaniu zabytkowego browaru i miejskiej tradycji.

Pierwsze zapowiedzi ratowania Starego Browaru w Toruniu były prawie 20 lat temu. Plany budowy nowoczesnego hotelu pokrzyżowały m.in śmierć inwestora i pandemia. Teraz swoją wizję przedstawił kolejny przedsiębiorca. Wszystko rozgrywa się w mieście z wiekowymi tradycjami browarnictwa. Jak w minionych stuleciach działał ta branża? Co decydowało o wzlotach i upadkach?

Autor: Michał Zaręba
Emisja: „Historie słowem pisane”, 29 września 2025

Opowieść o ratowaniu zabytkowego browaru i miejskiej tradycji. Reportaż Michała Zaręby

„Jesteśmy ludźmi”

2025-09-22

Ukraiński Lwów przeżywa kolejny najazd. Tym razem lwowianie muszą odpierać rosyjskie ataki z powietrza/fot.: zdjęcie ilustracyjne, Pixabay

86 lat temu padł Lwów. Miasto, które obroniło się 10 lat wcześniej, w 1919 roku, tym razem uległo agresorowi. Dotąd polskie miasto, perła architektury, kuźnia artystów i naukowców Rzeczpospolitej nie wróci już w jej granice, a dawnym mieszkańcom Lwowa pozostaną wspomnienia.

Dziś ukraiński już Lwów przeżywa kolejny najazd. Tym razem lwowianie muszą odpierać rosyjskie ataki z powietrza. Opowiadaliśmy o polskich mieszkańcach Lwowa i historii, która kolejny raz przetacza się miasto.

Autor: Żaneta Walentyn
Emisja: „Historie słowem pisane”, 22 września 2025

86 lat temu padł Lwów. Miasto, które obroniło się 10 lat wcześniej, w 1919 roku, tym razem uległo agresorowi. Dziś ukraiński już Lwów przeżywa kolejny najazd. Reportaż Żanety Walentyn

„Plan B”

2025-09-15

Paulina, bohaterka reportażu pt. „Plan B”. Fot. zbiory rodzinne Małgorzaty i Włodzimierza Mendelewskich

Walczą o lepszy los dla swojej córki, a ich opowieść porusza słuchaczy i jurorów.

Reportaż Michała Słobodziana pt. „Plan B” otrzymał drugą nagrodę w ogólnopolskim konkursie „Audionomia Award”. Wcześniej zwyciężył w konkursie „Po prostu człowiek” organizowanym przez Polskie Radio Zachód oraz w konkursie Grand PiK organizowanym przez naszą rozgłośnię. To przejmująca opowieść o rodzicach 45-letniej Pauliny z Torunia, którzy chcą zbudować pierwszy w regionie dom dla niesamodzielnych dorosłych osób w spektrum autyzmu. To także opowieść o walce o godność, w sytuacji kiedy codzienność staje się „piekłem”.

Autor: Michał Słobodzian
Emisja: „Historie słowem pisane”, 15 września 2025

Walczą o lepszy los dla swojej córki, a ich opowieść porusza słuchaczy i jurorów. Reportaż Michała Słobodziana

Paulina, córka Małgorzaty i Włodzimierza Mendelewskich. Fot. zbiory prywatne

Małgorzata i Włodzimierz Mendelewscy. Fot. zbiory prywatne

„Ogrody upadłe”

2025-09-07

Zabytkowa willa na bydgoskiej Sielance niszczeje od wielu lat. Fot. Żaneta Walentyn/PR PiK

Dzielnica - Ogród - bydgoska Sielanka w dwudziestoleciu międzywojennym uchodziła za miejsce nie tylko piękne, ale i prestiżowe.

Na Sielance mieszkała np. rodzina Wejnerowskich, właścicieli fabryki obuwia „Leo”, późniejszej „Kobry”. Wśród mieszkańców byli lekarze, prawnicy, urzędnicy. Dziś widać tylko ślady dawnej świetności. Modernistyczne wille nie zawsze są remontowane zgodnie ze sztuką, a bywa, że rozpadają się na naszych oczach z powodu braku remontu. W Polsce są tylko dwa takie osiedla: w Gdyni i w Bydgoszczy. W Europie jest ich więcej, ale tam są chronione i wpisywane na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. W Bydgoszczy zabrakło wpisu do rejestru zabytków.

Autor: Żaneta Walentyn
Emisja: „Historie słowem pisane”, 8 września 2025

Dzielnica - Ogród - bydgoska Sielanka w dwudziestoleciu międzywojennym uchodziła za miejsce nie tylko piękne, ale i prestiżowe. Reportaż Żanety Walentyn

„Trudne, ale piękne”

2025-09-01

Kasia Liszcz. Fot. nadesłane/zbiory prywatne

Do władzy doszedł w 1933 roku i przekształcił państwo niemieckie w system śmierci i terroru. Adolf Hitler wydał rozkaz napaści na Polskę i tak 1 września 1939 roku rozpoczęła się najkrwawsza wojna XX wieku. Do tych wydarzeń wrócimy na początku audycji z cyklu „Historie słowem pisane”.

Z kolei w drugiej części zaprosimy Państwa do wysłuchania rep. Adriany Andrzejewskiej-Kuras, pt. „Trudne, ale piękne”.

„Co zrobiłabym, gdybym spotkała moją mamę? Podziękowałabym jej za życie” - mówi Kasia Liszcz. Od 39 lat zmaga się z FAS, ale mimo problemów stara się czerpać z życia jak najwięcej.

FAS, czyli alkoholowy zespół płodowy, pojawia się u dzieci, których matki piły w ciąży. Tak też było w przypadku Kasi. W wieku 2 lat była na poziomie kilkumiesięcznego dziecka. Jednak miłość i wiara jej rodziców adopcyjnych, w połączeniu z nowatorską rehabilitacją, sprawiły że z osoby skreślonej przez system stała się częścią społeczeństwa. Jest samodzielna, pracuje i realizuje swoje pasje. Wymaga jednak ciągłego, kosztownego leczenia. Kasię można wesprzeć tutaj.

Polskie Radio PiK - Historie słowem pisane z 1 września 2025

„Zmiana”

2025-08-25

Dożynki w Janikowie. Czy jest powód do świętowania? Fot. Żaneta Walentyn/PR PiK

Opowieść o ludziach, którzy muszą przeprogramować swoje życie, mieszkają bowiem w miejscu, które utraciło podstawę istnienia.

Janikowo to miasteczko, które powstało, jak mówią jego mieszkańcy „na sodzie”. To dzięki zakładom „Janikosoda”, przekształcona potem w „Qemeticę” - największego wytwórcę sody w Polsce, ludzie mieli pracę, budowano szkoły i przedszkola. Nawet oczyszczalnię ścieków czy ogrzewanie mieszkań janikowianie zawdzięczali zakładom sodowym. Jednak po zamknięciu fabryki stanęli przed pytaniem - Co dalej? Autorka reportażu nagrywa mieszkańców podczas święta dożynek. Czy jest powód do świętowania? Czy uda im się przetrwać w swoim miasteczku, dotąd bogatym, gdzie życie toczyło się raczej bezproblemowo?

Autor: Żaneta Walentyn
Emisja: „Historie słowem pisane”, 25 sierpnia 2025

Opowieść o ludziach, którzy muszą przeprogramować swoje życie, mieszkają bowiem w miejscu, które utraciło podstawę istnienia. Reportaż Żanety Walentyn

„Kilometry w głąb siebie”

2025-08-18

„Kilometry w głąb siebie”, w drodze do Santiago de Compostela. Fot. nadesłane

Opowieść o wyzwaniach, pokonywaniu słabości i drodze, której towarzyszy nie tylko odkrywanie niezapomnianych widoków.

Pielgrzymka kończy się w Santiago de Compostela, ale kto wyruszył w tę drogę, wie, że prawdziwy cel może leżeć gdzie indziej - w krokach stawianych dzień po dniu, w rozmowach z nieznajomymi, czasem w ciszy oraz w zmaganiu się z własnymi słabościami i odkrywaniu siły, o której wcześniej nie mieliśmy pojęcia. Doświadczyli tego autor reportażu Michał Zaręba i jego towarzysze z Torunia Jacek i Mateusz.

Autor: Michał Zaręba
Emisja: „Historie słowem pisane”, 18 sierpnia 2025

Opowieść o wyzwaniach, pokonywaniu słabości i drodze, której towarzyszy nie tylko odkrywanie niezapomnianych widoków. Reportaż Michała Zaręby

„Kilometry w głąb siebie”, w drodze do Santiago de Compostela. Fot. Michał Zaręba/arch. PR PiK

Bohaterowie reportażu pt. „Kilometry wgłąb siebie” - Michał, Jacek i Mateusz. Fot. nadesłane

Bohaterowie reportażu pt. „Kilometry wgłąb siebie” - Mateusz, Michał i Jacek. Fot. nadesłane

Bohaterowie reportażu pt. „Kilometry wgłąb siebie” - Jacek, Mateusz i Michał. Fot. nadesłane

„Miejsce z duchem”

2025-08-11

Z wizytą w Tleniu w Borach Tucholskich. Deptak Alfonsa Hoffmana. Fot. Żaneta Walentyn/PR PiK

O sosnowych lasach, jeziorach i swoistym „genius loci” Tlenia w Borach Tucholskich mówili już Prusacy i tu właśnie jeszcze w XIX wieku pojawili się pierwsi kuracjusze.

Każdej niedzieli od lat na głównej ulicy tego mikro miasteczka pojawiają się kupcy, rzemieślnicy, artyści i samoucy. Dlaczego właśnie Tleń tak ich przyciąga?

Autor: Żaneta Walentyn
Emisja: „Historie słowem pisane”, 11 sierpnia 2025

O sosnowych lasach, jeziorach i swoistym „genius loci” Tlenia w Borach Tucholskich mówili już Prusacy i tu właśnie jeszcze w XIX wieku pojawili się pierwsi kuracjusze.. Reportaż Żanety Walentyn