Historie słowem pisane

W audycji prezentujemy intrygujące opowieści, ciekawe historie, dokumenty historyczne oraz reportaże śledcze.

„Trzy razy Chopin”

2026-06-13

„Trzy razy Chopin”. Fot. zachod.pl

Jest jednym z najbardziej wszechstronnych i budzących emocje melomanów polskich pianistów młodego pokolenia.

Opowieść o pianiście i matematyku Piotrze Pawlaku, uczestniku trzech edycji Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina, ostatnio ulubieńcu festiwalowej publiczności. Droga przez muzykę, droga przez życie. Reportaż pt. „Trzy razy Chopin” wziął udział w „Konkursie Artystycznych Form Radiowych Grand PiK 2026”.

Autor: Cezary Galek z „Radia Zachód”
Emisja: Historie słowem pisane, 15 czerwca 2026

„To jest Winnica” (powtórka)

2026-06-08

Jaka jest toruńska Winnica we wspomnieniach jej mieszkańców? Fot. Adriana Andrzejewska-Kuras/arch. PR PiK

Toruńska Winnica jest dzielnicą od zawsze związaną z wodą. Mimo, że znajduje się blisko toruńskiej starówki, to żyła zupełnie innym tempem.

Wśród małych domków, ułożonych kaskadowo w stronę Wisły, każdy miał kawałek ogródka i łódkę czy kajak, by móc korzystać z uroków Wisły. Nad rzeką suszyły się sieci rybackie, a wikliniarze wyplatali tzw. „wiersze”. Wszyscy się znali i spędzali wspólnie czas.

A Wisła? Wisła żyła! Dziś ten świat powoli odchodzi w zapomnienie. Żyje coraz mniej rodowitych mieszkańców Winnicy, ruch na Wiśle ustał, nie ma też rybaków. Tam, gdzie zimą dzieci zjeżdżały na sankach z górki, a w maju pachniał bez, dziś stoją nowoczesne bloki. Po brukowanej ulicy co chwila przejeżdżają samochody. Małe rybackie domki odchodzą po kolei w zapomnienie wraz ze starszym pokoleniem. Jaka jest toruńska Winnica we wspomnieniach jej mieszkańców? O tym w powtórce reportażu pt. „To jest Winnica” z 10 maja 2021 roku, będącego kontynuacją tematu zaprezentowanego 31 stycznia 2021 roku w audycji „Ziarna losu”.

Autor: Adriana Andrzejewska-Kuras
Emisja: Historie słowem pisane, 8 czerwca 2026

Toruńska Winnica jest dzielnicą od zawsze związaną z wodą. Mimo, że znajduje się blisko toruńskiej starówki, to żyła zupełnie innym tempem. Powtórka reportażu Adriany Andrzejewskiej-Kuras

„Nic nie planujemy”

2026-06-01

Jak potoczyły się jego losy Mateusza Oźminy z Przysieka pod Toruniem? Fot. Agnieszka Oźmina/arch. PR PiK

To historia o miłości i nadziei, że nigdy nie należy poddawać się.

W 2020 roku, w czasie pandemii, gdy życie społeczne niemal zamarło, a wielu z nas było zamkniętych w domach, tysiące ludzi połączyły siły, by pomóc Mateuszowi Oźminie z Przysieka pod Toruniem w walce o jego życie. Trwała zbiórka na kosztowne leczenie w Stanach Zjednoczonych, a jego historią żyła cała Polska. Po kilku latach wracamy do Mateusza, który dziś ma 16 lat, by sprawdzić, jak potoczyły się jego losy. Dziś ma swoje marzenia i z nadzieją patrzy w przyszłość.

Autor: Michał Zaręba
Emisja: Historie słowem pisane, 1 czerwca 2026

To historia o miłości i nadziei, że nigdy nie należy poddawać się. Reportraż Michała Zaręby

„Tyle i aż tyle”

2026-05-23

Walka o życie Noah cierpiącego na chorobę Krabbego stała się motorem do zmian. Fot. Instagram

Choroba i śmierć dziecka to zawsze ogromna tragedia. Walka o życie cierpiącego na chorobę Krabbego chłopca stała się jednak motorem do zmian w polskim ustawodawstwie.

Anita Demianowicz - mama chłopca postanowiła, że nie dopuści, by jakiekolwiek dziecko w naszym kraju przebywało samo na intensywnej terapii. Poruszyła całą Polskę. Sprawą zainteresowało się Ministerstwo Zdrowia i Rzecznik Praw Pacjenta. Czy po roku od śmierci Noaszka zaszły potrzebne zmiany?

Reportaż zdobył Nagrodę Specjalną, ufundowaną przez Prezydenta Bydgoszczy Rafała Bruskiego w Konkursie Artystycznych Form Radiowych „Grand PiK 2026”. W uzasadnieniu jury czytamy: „autorka dotyka spraw fundamentalnych dla każdego człowieka – kruchości życia, poszukiwania sensu oraz bezcennej wartości codziennych, drobnych gestów”. Za realizację dzieła Adriany Andrzejewskiej-Kuras odpowiada Kamil Bzdzian z Polskiego Radia PiK.

Autor: Adriana Andrzejewska-Kuras
Emisja: Historie słowem pisane, 25 maja 2026 roku.

Choroba i śmierć dziecka to zawsze ogromna tragedia. Walka o życie cierpiącego na chorobę Krabbego chłopca stała się jednak motorem do zmian w polskim ustawodawstwie.. Reportaż Adriany Andrzejewskiej-Kuras

„Zeszyt Josimy”

2026-05-16

Josima Feldszuh. Fot. Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma/polskieradio.pl

Wszyscy, a może prawie wszyscy na świecie znają „Dziennik Anny Frank”. Tymczasem kilkaset kilometrów na wschód w warszawskim getcie mieszkała inna nastolatka, która także zostawiła po sobie świadectwo swoich emocji – Josima Feldszuh.

Była nazywana cudownym dzieckiem getta. Tu odbył się jej debiut podczas koncertu w „Melody palace”. Jej zeszyt nutowy przetrwał, a jej utwory grane są na całym świecie. Reportaż pt. „Zeszyt Josimy” Magdaleny Skawińskiej ze Studia Reportażu Polskiego Radia, uczestniczy w trwającym w naszej rozgłośni Konkursie Artystycznych Form Radiowych Grand PiK 2026.

Autor: Magdalena Skawińska
Emisja: Historie słowem pisane, 18 maja 2026 roku.

„Himalaje marzeń”

2026-05-08

Jakub Tarka, Program Drugi Polskiego Radia. Fot. materiały promocyjne

Teresa Warchalska z Katowic jest wierną słuchaczką „Dwójki” i jak sama o sobie mówi – maniaczką koncertów muzyki klasycznej.

Podczas 33. finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy wylicytowała możliwość dyrygowania Orkiestrą Polskiego Radia w Warszawie. Pieniądze, które na to przeznaczyła, oszczędzała przez lata na trekking w Himalajach. Jednak bez wahania odłożyła plany o górskiej wędrówce. Sama od lat choruje, dlatego jest szczególnie wrażliwa na problemy i potrzeby innych chorych. Z początku myślała, że dyrygowanie ograniczy się tylko do stanięcia przed orkiestrą podczas którejś z prób i do pomachania batutą. Szybko przekonała się, że to większe wyzwanie, a przed nią występ podczas biletowanego koncertu w Studiu im. Witolda Lutosławskiego. Przez parę miesięcy ćwiczyła wraz z maestro Michałem Klauzą i orkiestrą w Warszawie. Z otrzymaną w prezencie batutą, w specjalnie kupionych na tę okazję butach i sukni spełniła jedno ze swoich życiowych marzeń. Zadyrygowała „Tańcami Góralskimi” z opery „Halka” Stanisława Moniuszki.

Reportaż pt. „Himalaje marzeń”, Jakuba Tarki walczyć będzie o nagrody w czasie Konkursu Artystycznych Form Radiowych „Grand PiK 2026”, który rozpocznie się w naszej rozgłośni już 18 maja. Producentem dzieła jest Program Drugi Polskiego Radia w Warszawie.

Autor: Jakub Tarka
Emisja: „Historie słowem pisane”, 11 maja 2026

„Sala 600. Świadkowie Norymbergi”

2026-05-04

Źródło: polskieradio.pl/Instytut Pileckiego

Już tylko dwa tygodnie dzielą nas od kolejnej edycji Konkursu Artystycznych Form Radiowych Grand PiK. W tym roku o nagrody będą walczyć 22 audycje wyłonione w preselekcji. To reportaże, dokumenty, audioseriale, słuchowiska, audycje łączące różne formy. W Historiach słowem pisanych dziś jedna z konkursowych prac.

Osiemdziesiąt lat po procesach norymberskich „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” oddaje głos tym, którzy nie wydawali wyroków, lecz bez których sprawiedliwość nie mogła się dokonać. Jedną z tych osób był prof. Tadeusz Cyprian. Polski prawnik i fotograf przyjeżdża do Norymbergi jako obserwator. Nie pozostaje jednak bez wpływu na przebieg procesu. To pierwszy pilotażowy odcinek serialu, który w całości będzie miał swoją premierę w tym roku. Producentami serialu są Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego oraz Studio Reportażu Polskiego Radia.

Autor: Martyna Wojtkowska
Emisja: Historie słowem pisane, 4 maja 2026

„My stąd”

2026-04-27

Pan Jakub Markiewicz. Fot. Żaneta Walentyn/PR PiK

Historia w zbiorach pana Jakuba Markiewicza. Fot. Żaneta Walentyn/PR PiK

„Niejeden poganin potraktowałby mnie lepiej niźli ci, co za oceanem mieszkają, Amerykanie. Do ojczyzny umiłowanej wrócił żem z połową brzucha” - pisał na początku XX wieku pewien mieszkaniec Mąkowarska do „Gazety Toruńskiej”.

Sprawę podchwyciły ogólnopolskie gazety i już nawet w Cieszynie czytelnicy „Wiadomości Cieszyńskich” znali historię nieszczęsnego podróżnika. Dlaczego warto interesować się lokalną historią? O tym opowie jej pasjonat Jakub Markiewicz w audycji, do której wysłuchania zaprasza Żaneta Walentyn.

Autor: Żaneta Walentyn
Emisja: „Historie słowem pisane”, 27 kwietnia 2026

„Niejeden poganin potraktowałby mnie lepiej niźli ci, co za oceanem mieszkają, Amerykanie. Do ojczyzny umiłowanej wrócił żem z połową brzucha” - pisał na początku XX wieku pewien mieszkaniec Mąkowarska do „Gazety Toruńskiej”. Reportaż Żanety Walentyn

„Śpiewając czuję się wolna”

2026-04-20

Gabi Kurzac. Fot. nadesłane

Jej pasją jest muzyka, ale „po godzinach” realizuje się jako... księgowa. Opowieść o wielkim talencie i niezwykłej scenicznej szczerości.

Ma zaledwie 22 lata, a na swoim koncie naprawdę imponująco wiele sukcesów. Nagrody w konkursach wokalnych i festiwalach ledwo co znajdują miejsce w domowej ekspozycji. Gabriela a właściwie już teraz Gabi Kurzac odsłania kolejne karty. Był „The Voice Kids”, „Szansa na sukces”, „The Voice of Poland” i wiele, wiele innych. Obecnie kończy swoją przygodę studencką w Akademii Muzycznej w Bydgoszczy, w klasie śpiewu jazzowego Joanny Zagdańskiej. Zachwyca nie tylko pięknym głosem, ale i muzykalnością, szczerością i naturalnością. Poza tym jest niespokojnym duchem, bo nie tylko śpiewa i studiuje, ale i uczy młodsze pokolenie, a także po godzinach zamienia się w księgową. Obecnie Gabi Kurzac pracuje nad autorskim repertuarem. Opowie, jak wygląda jej muzyczna droga.

Autor: Magda Jasińska
Emisja: Historie słowem pisane, 20 kwietnia 2026

Jej pasją jest muzyka, ale „po godzinach” realizuje się jako... księgowa. Opowieść o wielkim talencie i niezwykłej scenicznej szczerości. Reportaż Magdy Jasińskiej

„Radio”

2026-04-13

Tak wyglądała kiedyś siedziba Rozgłośni Pomorskiej Polskiego Radia w Bydgoszczy. Źródło: ze zbiorów PR PiK

Czym się różni świat przedstawiany dźwiękami od przekazywanego za pomocą obrazów? Czy nasze ucho i oko pokazują to samo? To pytania, które zadaje sobie każdy reportażysta. Jak pokazać barwę i smak z pomocą dźwięków i czy to w ogóle jest możliwe? I główne pytanie, które stało się dominantą reportażu - czy dźwięk może zmienić czyjeś życie? Z okazji Dnia Radia przypominamy opowieść o ludziach, dla których radio stało się bodźcem do zmiany. To także historia, która odkrywa mroczną historię budynku, w którym mieści się Polskie Radio PiK. W czasie II Wojny Światowej Niemcy więzili tam i katowali Polaków. Na tympanonie willi znajdowała się także urna z prochami pierwszego właściciela Wilhelma Blumwe. Reportaż pt. „Radio” zabrzmiał premierowo w marcu 2025 roku.

Autor: Żaneta Walentyn
Emisja: Historie słowem pisane, 13 kwietnia 2026

Czym się różni świat przedstawiany dźwiękami od przekazywanego za pomocą obrazów? Czy nasze ucho i oko pokazują to samo? Reportaż Żanety Walentyn

„Powrót Zosi”

2026-04-03

Wampirka Zosia. Fot. Dorota Witt/arch. PR PiK

Zosia nazywana „Wampirką” wraca do domu, czyli starego pałacu w Ostromecku.

Po wielu perturbacjach udało się znaleźć dom dla tej niezwykłej rekonstrukcji dziewczyny, odrzuconej za życia i odrzuconej po śmierci. Poznajcie Państwo historię Zosię i jej przygody związane z odnalezieniem domu.

W reportażu wykorzystano materiały publikowane 23 marca 2026 w reportażu pt. „Wioska przeklętych”.

Autor: Żaneta Walentyn
Emisja: Historie słowem pisane, 6 kwietnia 2026

Zosia nazywana „Wampirką” wraca do domu, czyli starego pałacu w Ostromecku. Reportaż Żanety Walentyn

„12 ciosów”

2026-03-27

19-latek zabił... z bezsilności. Fot. ilustracyjne/pixabay.com

Czy tej zbrodni można było uniknąć? 19-latek zabił ojczyma. Mikołaj trafił do więzienia, ale w ocenie obrońcy nie powinien zostać tak surowo ukarany. Zabił... z bezsilności.

Mikołaj przez cztery lata żył w domu pełnym agresji: był bity, wyzywany, jego rzeczy niszczono. Przemoc dotykała także jego matkę, która mimo niebieskiej karty ukrywała prawdę. Ostatnia awantura zakończyła się śmiercią ojczyma. Czy ta tragedia była nieunikniona? Czy służby zrobiły wszystko, by przerwać spiralę przemocy? Te wszystkie trudne pytania zadaje swoim bohaterom autorka reportażu pt. „12 ciosów”.

Autor: Magdalena Skawińska, Studio Reportażu Polskiego Radia
Emisja: Historie słowem pisane, 30 marca 2026

„Wioska przeklętych”

2026-03-24

„Wioska przeklętych”. Fot. Żaneta Walentyn/PR PiK

W Pniu, niewielkiej osadzie w Dąbrowie Chełmińskiej, odnaleziono kilkadziesiąt pochówków wampirycznych z XVII wieku.

To się nie zdarza na taką skalę. Zmarłych pochowano z sierpami przy głowach, kłódkami na palcach, a kolana przykryto kamieniami. Wszystko po to, by nieboszczyk nie mógł wrócić do świata żywych. W ten sam sposób pogrzebano też dzieci oraz znaną z jedynej rekonstrukcji w Polsce tzw. „wampirkę Zosię”.

Autor: Żaneta Walentyn
Emisja: Historie słowem pisane, 23 marca 2026

W Pniu, niewielkiej osadzie w Dąbrowie Chełmińskiej, odnaleziono kilkadziesiąt pochówków wampirycznychz XVII wieku. Reportaż Żanety Walentyn

„Na robocie”

2026-03-13

Żołnierz GROM, źródło: archiwum Tomasza Nepelskiego/radio.bialystok.pl

Był w Iraku, Kuwejcie i Afganistanie. Walczył z terrorystami, odbijał zakładników.

Służbie Polsce oddał najlepsze lata życia. Jak wygląda praca operatora „GROM”? Co jest w niej najtrudniejsze? Czy przypomina film sensacyjny? Jak życie na wiecznej adrenalinie połączyć z szarą codziennością w domu? O tym Dominika dębska z Polskiego Radia Białystok opowiedziała w reportażu pt. „Na robocie”.

Autor: Dominika Dębska

Emisja: Historie słowem pisane, 16 marca 2026

„Mieszkam w pałacu”

2026-03-06

Robert „Balzaq” Markowski próbuje przywrócić pałacowi dawny blask. Fot. Adriana Andrzejewska-Kuras/PR PiK

„Gdy tylko tu wszedłem, poczułem że to jest to miejsce” - mówi Robert „Balzaq” Markowski. Zainwestował wszystkie swoje oszczędności, by przywrócić świetność pałacowi w Kawęczynie.

O jego historii niewiele wiadomo. Czy powstał w drugiej połowie XIX wieku, a może na początku XX? Kim byli jego mieszkańcy? Czy mieli coś wspólnego z ... masonerią? Robert poszukuje odpowiedzi na te pytania i próbuje przywrócić pałacowi dawny blask. Własnymi rękoma, z pomocą znajomych i nieznajomych, pomieszczenie po pomieszczeniu remontuje budynek i odnawia go. Chce, by to miejsce żyło i dawało dobro. Choć jeszcze dużo pracy przed nim, to już odbyło się tu kilka koncertów.

Autor: Adriana Andrzejewska-Kuras
Emisja: Historie słowem pisane, 9 marca 2026

„Gdy tylko tu wszedłem, poczułem że to jest to miejsce” - mówi Robert „Balzaq” Markowski. Zainwestował wszystkie swoje oszczędności, by przywrócić świetność pałacowi w Kawęczynie. Reportaż Adriany Andrzejewskiej-Kuras

„Bydgoszcz była najgorsza”

2026-03-02

O losie osadzonych decydowali komunistyczni sędziowie i Bolesław Bierut. Fot. ilustracyjna/ichigo121212/pixabay.com

Na przełomie lat 40-tych i 50-tych ubiegłego wieku, bohaterowie reportażu osadzeni byli w celi śmierci bydgoskiego więzienia.

O ich losie decydowali komunistyczni sędziowie i Bolesław Bierut, jeśli dochodziło do odwołania. Ten ostatni bawił się w Pana Boga, jednym zmieniając karę śmierci na więzienie, innym nie. Te trzy różne historie mają nie tylko wspólne miejsce akcji, ale też bohaterów, którzy sprzeciwiali się nowemu porządkowi.

Autor: Żaneta Walentyn
Emisja: Historie słowem pisane, 2 marca 2026

Na przełomie lat 40-tych i 50-tych ubiegłego wieku, bohaterowie reportażu osadzeni byli w celi śmierci bydgoskiego więzienia. Reportaż Żanety Walentyn

„Trucicielka, żywicielka”

2026-02-20

Huta w Szopienicach truła, ale żywiła też całe śląskie rodziny. Fot. Anna Dudzińska/radio.katowice.pl

„Śląsk śmierdział i nadal śmierdzi” – mówią wprost bohaterowie reportażu, mieszkańcy Szopienic, ekstremalnie zanieczyszczonej dzielnicy Katowic.

To właśnie tam przez wiele lat dzieci masowo chorowały na ołowicę. Lekarze twierdzą, że była to prawdziwa epidemia ukrywana przez ówczesne władze. Chorowali też oczywiście dorośli, ale w tym miejscu choroba zawodowa związana z pracą w hucie ołowiu przeniosła się na dzieci. Huta truła, ale żywiła też całe śląskie rodziny, dlatego ludzie niechętnie mówili o swoich zdrowotnych problemach. W ostatnich tygodniach dużą popularność zyska serial pt. „Ołowiane dzieci”. Państwo będą mieli jednak okazje posłuchać wypowiedzi prawdziwych bohaterów, którzy pamiętają tamten czas.

Do wysłuchania reportażu Anny Dudzińskiej pt. „Trucicielka, żywicielka”, w realizacji Jacka Kurkowskiego, zaprasza Michał Słobodzian. Reportaż powstał w Polskim Radiu Katowice.

„Niebo@com”

2026-02-13

Magda i Stanisław Lament. Fot. Michał Słobodzian/arch. PR PiK

Opowieść o sztuce kochania. Miłości gdy codzienność boli, a ciała się starzeją.

14 lutego wiele osób okazywało sobie gesty czułości, robiło sobie niespodzianki, celebrowało Walentynki. Bywa tak, że miłość kwitnie do czasu poważnym problemów. Potem bywa różnie. Dziś opowieść o kochaniu pomimo bólu i zniechęcenia, o bliskości, dojrzałości i uważności na to co najważniejsze. Bohaterami reportażu są Magdalena i Stanisław Lament, a także ich niezwykła relacja. Reportaż miał premierę w marcu 2024 roku.

Autor: Michał Słobodzian
Emisja: Historie słowem pisane, 16 lutego 2026

Opowieść o sztuce kochania. Miłości gdy codzienność boli, a ciała się starzeją. Reportaż Michała Słobodziana

Magda Lament. Fot. zbiory prywatne Magdy i Stanisława Lament

Magda i Stanisław Lament. Fot. zbiory prywatne Magdy i Stanisława Lament

„To silniejsze ode mnie”

2026-02-09

Źródło: radiokrakow.pl

Reportaż Ewy Szkurłat z Polskiego Radia Kraków, którego bohaterem jest polski żołnierz uratowany przez swojego kolegę z armii amerykańskiej. Jak uporać się z bólem i myślą - „gdyby nie ja, on by żył”. Jak spojrzeć w oczy rodzinie człowieka, który oddał dla ciebie najwyższą ofiarę? W audycji „Historie Słowem Pisane” prezentujemy reportaż pt. „To silniejsze ode mnie”, do którego wysłuchania zaprasza Żaneta Walentyn.

„Tama milczenia” ciąg dalszy...

2026-01-30

Ks. Jerzy Popiełuszko. Fot. ilustracyjne/Andrzej Iwański, Wikipedia

Czy nowe informacje w sprawie śmierci ks. Jerzego Popiełuszki zmienią oficjalnie przyjęty przebieg zdarzeń?

O śmierci księdza Jerzego Popiełuszki i wątpliwościach wokół niej, mimo upływu 41 lat od odnalezienia zwłok księdza, procesu przeprowadzonego w latach 80-tych XX wieku i kilku wznawianych śledztw przez Instytut Pamięci Narodowej.

Autor: Żaneta Walentyn
Emisja: „Historie słowem pisane”, 2 lutego 2026

Czy nowe informacje w sprawie śmierci ks. Jerzego Popiełuszki zmienią oficjalnie przyjęty przebieg zdarzeń? Reportaż Żanety Walentyn

„Dziewczynka z Topolowej 6”

2026-01-26

Chava Nassimov. Fot. Henryk Żyłkowski/arch. PR PiK

Mała żydowska dziewczynka Chava nie przetrwałaby podczas wojny bez pomocy rodziny Walczaków z Siedlec.

Po latach dorosła już Chava, dojrzała pani w wieku senioralnym wraca do Polski, by odszukać członków rodziny, która uratowała jej życie.

Autor: Żaneta Walentyn i Adriana Andrzejewska-Kuras
Emisja: „Historie słowem pisane”, 26 stycznia 2026

Mała żydowska dziewczynka Chava nie przetrwałaby podczas wojny bez pomocy rodziny Walczaków z Siedlec. Reportaż Żanety Walentyn i Adriany Andrzejewskiej-Kuras

Pani Chava Nassimov, uratowana przez polską rodzinę, poszukuje potomków Bronisławy i Wawrzyńca Walczaków. Fot. Henryk Żyłkowski/arch. PR PiK

Chava Nissimov (L) bohaterka reportażu Żanety Walentyn (C) i Adriany Andrzejewskiej (P) pt. „Dziewczynka z Topolowej 6”. Fot. Henryk Żyłkowski/arch. PR PiK

„Po prostu”

2026-01-19

Jan Wyrowiński. Fot. Michał Zaręba/arch. PR PiK

„To była miłość od pierwszego spojrzenia” - mówi Jan Wyrowiński o swoim wieloletnim związku z żoną Anną.

Anna zmarła wiele lat temu, ale wciąż jest z Panem Janem. Towarzyszy mu co dzień, może to myśl tylko, a może fizyczne poczucie jej obecności, rozmawia zatem z Nią codziennie, wierząc, że kiedy się spotkają powie: „Hej, znowu razem”.

Autor: Żaneta Walentyn
Emisja: „Historie słowem pisane”, 19 stycznia 2026

„To była miłość od pierwszego spojrzenia” - mówi Jan Wyrowiński o swoim wieloletnim związku z żoną Anną. Reportaż Żanety Walentyn

„Pieśni Emilii”

2026-01-12

Jak pogodzić się z utraconym marzeniem o macierzyństwie? Fot. ilustracyjna/pixabay.com/Guillaume1966

„Pieśni Emilii” to piękna i subtelna opowieść o tym, co niewyobrażalne i co trudno wyrazić słowami, zwłaszcza że nie wszyscy rozumieją ból po stracie dziecka, które jeszcze się nie narodziło... dziecka, którego uśmiechu nikt nie widział... dziecka, którego płaczu nikt nie słyszał... dziecka, które można sobie tylko wyobrazić. Autorką tej opowieśc i jest Małgorzata Lachendro. Praca stypendialna pod kierunkiem Katarzyny Michalak.

„Z akordeonem przez życie”

2026-01-05

Pan Sławomir Rewer. Fot. Michał Zaręba/arch. PR PiK

Opowieść o pasji do muzyki i pielęgnowaniu rodzinnych tradycji.

Sławomir Rewer od wielu lat gra na akordeonie. Miłość do muzyki i sam instrument przejął od ojca. Jak mówi, akordeon nieraz pomógł mu w życiu. Jego synowie również poszli w jego ślady.

Autor: Michał Zaręba
Emisja: „Historie słowem pisane”, 5 stycznia 2026

Opowieść o pasji do muzyki i pielęgnowaniu rodzinnych tradycji. Reportaż Michała Zaręby

Z rodzinnego archiwum Sławomira Rewera. Fot. nadesłane

Sławomir Rewer z ojcem Stanisławem. Fot. archiwum rodzinne/nadesłane

Sławomir Rewer z synami Jakubem i Wojciechem. Fot. archiwum rodzinne/nadesłane

Natalia Kurowska i Sławomir Rewer. Fot. Michał Zaręba/arch. PR PiK

Pan Sławomir Rewer i mieszkańcy Łobdowa spotkali się w ponad 100-letniej stajni. Fot. Michał Zaręba/arch. PR PiK

Natalia Kurowska (z prawej) i Sławomir Rewer (z lewej) obecny organista z Łobdowa. Fot. nadesłane

„Nie do ozdoby”

2025-12-24

Bolesław Chrobry. Rysunek Jana Matejki z cyklu „Poczet królów i książąt polskich”. Źródło: Biblioteka Narodowa/pl.wikipedia.org

W Gnieźnie, u źródeł polskiej państwowości, wracamy do chwili, która ważyła więcej niż złoto.

Tysiąc lat temu Bolesław Chrobry sięgnął po koronę - nie po to, by błyszczeć, lecz by potwierdzić suwerenność młodego państwa. W „Muzeum Początków Państwa Polskiego” sprawdzamy, jak wyglądało wtedy życie, co naprawdę oznaczała królewska korona i dlaczego ten gest był politycznym manifestem, a nie historyczną dekoracją.

W reportażu pt. „Nie do ozdoby” wypowiadają się:
Michał Bogacki - dyrektor Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie;
Łukasz Kaczmarek, kierownik Działu Naukowego Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie;
Maciej Elantkowski - pracownik Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie.

Autor: Michał Zaręba
Emisja: „Historie słowem pisane”, 29 grudnia 2025

W Gnieźnie, u źródeł polskiej państwowości, wracamy do chwili, która ważyła więcej niż złoto. Reportaż Michała Zaręby

„Kamień na kamieniu”

2025-12-19

Ruiny zamku Sędziwoja Pałuki w Szubinie. Fot. Żaneta Walentym/PR PiK

Dlaczego zburzono zamek Sędziwoja Pałuki w Szubinie? Kto zdecydował o rozebraniu czternastowiecznego zabytku, który opierał się przeciwnościom losu aż do XX wieku?

Były lata trzydzieste XX wieku. Wojna niemal pukała do drzwi, a dziennikarze, historycy i konserwatorzy zabytków protestowali przeciw burzeniu zamku Sędziwoja Pałuki. Na nic jednak zdały się protesty. Dziś pozostały ruiny wielkiej historii.

Autor: Żaneta Walentyn
Emisja: „Historie słowem pisane”, 22 grudnia 2025

Dlaczego zburzono zamek Sędziwoja Pałuki w Szubinie? Reportaż Żanety Walentyn

„Tajemnica wielkanocnego spotkania”

2025-12-15

Skąd potężne rakiety V2 znalazły się w naszym regionie? Fot. Michał Słobodzian/arch. PR PiK

Ta opowieść rozpoczyna się na dnie wielkiego leja we wsi Lisiny w Borach Tucholskich. To pozostałość po eksplozji rakiety V2, „cudownej” broni Adolfa Hitlera.

Skąd potężne rakiety znalazły się w naszym regionie? Co mają z tym wspólnego mieszkający w Bydgoszczy Augustyn Trager i jego syn Roman? Co takiego wydarzyło się w kamienicy przy Wełnianym Rynku w Bydgoszczy, wiosną 1943 roku i dlaczego kilka miesięcy później alianci zorganizowali operację z udziałem ponad 500 bombowców? Odpowiedzi na te pytania w archiwalnym reportażu Michała Słobodziana pt. „Tajemnica wielkanocnego spotkania”, który swoją premierę miał 21 kwietnia 2025 roku.

Autor: Michał Słobodzian
Emisja: „Historie słowem pisane”, 15 grudnia 2025

Ta opowieść rozpoczyna się na dnie wielkiego leja we wsi Lisiny w Borach Tucholskich. To pozostałość po eksplozji rakiety V2, „cudownej” broni Adolfa Hitlera. Reportaż Michała Słobodziana

Droga do leju po wybuchu rakiety V2 we wsi Lisiny. Fot. Michał Słobodzian/arch. PR PiK

Lej po wybuchu rakiety V2 we wsi Lisiny. Fot. Michał Słobodzian/arch. PR PiK

Tablice na szlaku wiodącym przez teren dawnego niemieckiego poligonu koło Wierzchucina. Fot. Michał Słobodzian/arch. PR PiK

„Długa droga do szkoły”

2025-12-08

Rafał, Elwira i Kajetan Zarembowie, źródło: arch. prywatne/radio.bialystok.pl

Siedmioletni chłopiec od trzech miesięcy wciąż nie rozpoczął nauki w pierwszej klasie.

Kto rozpętał kilkumiesięczną wojnę administracyjno-sądową w Siemiatyczach? Dlaczego z powodu konfliktu pomiędzy rodzicami a dyrektorem szkoły i burmistrzem 7–letni chłopiec nie poszedł do pierwszej klasy? Czy Kajetan, który od trzech miesięcy siedzi w domu, zacznie chodzić w końcu do szkoły? O tym w reportażu Joanny Sikory pt. „Długa droga do szkoły”.

autor: Joanna Sikora z Polskiego Radia Białystok
emisja: „Historie słowem pisane”, 8 grudnia 2025 roku

„Być jak Craven”

2025-12-01

Stanisław Kasa i Ryszard Dołomisiewicz. Fot. ze zbiorów Ryszarda Dołomisiewicza/Muzeum Solca Kujawskiego

Wielka sława i dramatyczny finał. Opowieść o „słodko-gorzkim” życiu Stanisława Kasy, żużlowca bydgoskiej „Polonii”.

Bohater reportażu miał fantazję. Jak wieść niesie, bywało, że jadąc z Solca Kujawskiego do Bydgoszczy zamawiał... dwie taksówki. Przyznawał, że bez żużla nie może żyć. „Potrzeba mi ryku silników, pełnej koncentracji, szybkości, walki i błyskawicznych decyzji” - mówił w jednym z wywiadów. Stanisław Kasa, żużlowiec bydgoskiej „Polonii”, święcił triumfy na przełomie lat 60 i 70 XX wieku. Był bardzo zdolny, ale nie wykorzystał w pełni swojego talentu. Reportaż miał premierę na naszej antenie 13 listopada 2023 roku.

autor: Michał Słobodzian
emisja: „Historie słowem pisane”, 1 grudnia 2025 roku

Wielka sława i dramatyczny finał. Opowieść o „słodko-gorzkim” życiu Stanisława Kasy, żużlowca bydgoskiej „Polonii”. Reportaż Michała Słobodziana

Stanisław Kasa. Fot. Stanisław Kasa i Ryszard Dołomisiewicz. Fot. ze zbiorów Muzeum Solca Kujawskiego

Stanisław Kasa na przełomie lat 80. i 90. ub.w. Fot. Stanisław Kasa i Ryszard Dołomisiewicz. Fot. ze zbiorów Muzeum Solca Kujawskiego

„Górnicy umierali młodo”

2025-11-24

Prawie pół wieku po katastrofie w kopalni soli w Wapnie. Fot. Michał Słobodzian/arch. PR PiK

Żywioł okazał się bezlitosny. Opowieść o największej w historii katastrofie w polskim górnictwie solnym.

Była chlubą PRL-owskiej gospodarki. Wspierała spłatę zagranicznych długów. Dawała pracę, organizowała życie całej miejscowości. Czy jednak była za bardzo eksploatowana i przez to przestała istnieć? Opowieść o kopalni soli w Wapnie. To zaledwie 12 kilometrów od Kcyni, ale już w województwie wielkopolskim. W jaki sposób wydobywano sól? Dlaczego doszło do katastrofy? Jak potoczyły się losy górniczych rodzin? Jak teraz żyje się w Wapnie? O tym w reportażu, który swoją premierę miał 22 czerwca 2025 roku.

Autor: Michał Słobodzian
Emisja: „Historie słowem pisane”, 24 listopada 2025