Przemoc psychiczna
Przemoc psychiczna jest podstawową formą przemocy, znęcania się nad człowiekiem. Pozostawia trwałe rany w psychice.
Przemoc psychiczna często wiąże się z manipulacją, kontrolą, szantażem, agresją słowną lub działaniem „w białych rękawiczkach”. Dotyczy różnych środowisk, a jej klasycznym przykładem jest mobbing. Często dochodzi do niej za zamkniętymi drzwiami. Ofiara tego rodzaju działania żyje w ciągłym napięciu, pod dyktando. W domu z przemocą psychiczną nie ma przestrzeni do prawidłowego dojrzewania, a długotrwałe nękanie, poniżanie, inwigilacja i groźby niszczą ofiarę.
Jak przełamać strach, rozpoznać problem, uwolnić się od osoby lub środowiska, gdzie panuje przemoc psychiczna, mówią terapeuci z Fundacji „Bo Jesteś”: pedagog specjalny, diagnosta kliniczny ADHD i ASD, psychoterapeuta w trakcie szkolenia dr Katarzyna Grzesiak-Bramańska, oraz socjoterapeuta, psycholog w trakcie szkolenia, dyrektor programowy Fundacji „Bo Jesteś” ks. dr Łukasz Boruch. W audycji również rozmowa z ofiarą przemocy psychicznej.
Powtórka audycji tego samego dnia o godz. 23.00.
Autor: Ewa Dąbrowska
Emisja: Pierwszy dzień tygodnia, 4 października 2026
Dlaczego Francja znów pyta o Boga?
Kościół we Francji przeżywa boom chrztów. W tym roku było ich 21 tysięcy, co jest rekordem w najnowszej historii tego kraju. Powrót do wiary katolickiej dotyczy zwłaszcza osób młodych, w wieku 18-25 lat.
Zainteresowanie chrześcijaństwem wzrasta od czasu pandemii Covid-19. Nowa sytuacja skłoniła biskupów do zwołania Synodu, który wpisał się w pielgrzymkę Leona XIV do Francji. Jego wizyta wzbudza ogromne zainteresowanie. Paryż przygotował się na największe wydarzenie religijne od czasu ŚDM z Janem Pawłem II, gdy do stolicy Francji przybyło milion dwieście tysięcy wiernych. Zjawisko powrotu do chrześcijaństwa widoczne jest również w Irlandii, Wielkiej Brytanii, Holandii, Kanadzie i Stanach Zjednoczonych. Neofici zmieniają Kościół i są wyzwaniem dla wspólnot katolickich. O epoce postsekularnej, trzecim pokoleniu, które przyjmuje wartości odrzucone przez ich rodziców mówią: misjonarz św. Wincentego a Paulo z Paryża ks. Jerzy Rutkowski i ks. Witold Dorsz, proboszcz parafii Przemienienia Pańskiego w Wieńcu, wykładowca Wyższego Seminarium Duchownego we Włocławku.
Powtórka audycji tego samego dnia o godz. 23.00.
Autor: Ewa Dąbrowska
Emisja: Pierwszy dzień tygodnia, 27 września 2026
Ministranci
Ministrant, z łaciny ministrare, znaczy służyć. Jest świeckim pomocnikiem kapłana, zwłaszcza podczas nabożeństw w Kościele. Ministranci przynoszą naczynia liturgiczne, podają ampułki z wodą i winem, patenę, noszą krzyż procesyjny, odpowiadają za kadzielnicę, świece, dają sygnały gongiem, dzwonkami, podają mszał, przygotowują czytania, psalmy, wszystko w zależności od stopnia posługi. Za zgodą biskupa miejsca tę funkcję mogą też pełnić dziewczęta. Ministrantów brakuje, a Kościół przypomina, że poważnym nadużyciem liturgicznym jest odprawianie mszy świętej, do której nie służy ani jeden ministrant.
W bydgoskiej Bazylice św. Wincentego a Paulo istnieje jedna z nielicznych w Polsce wspólnot „Ministrantów seniorów". Adam Ruszkowski i Jacek Rutkowski należą do niej od lat. Mają nadzieję, że kiedyś dołączy do nich ministrant Mikołaj Guziałek.
Powtórka audycji tego samego dnia o godz. 23.00.
Autor: Ewa Dąbrowska
Emisja: Pierwszy dzień tygodnia, 20 września 2026
„Jak Ona widziała światło”
Hrabianka Róża Czacka straciła wzrok. Ten fakt wpłynął nie tylko na jej życie, ale i tysięcy niewidomych osób w Królestwie Polskim. Przyszła błogosławiona poświęciła się pracy na rzecz tego środowiska. Z całych sił pragnęła zerwać z wizerunkiem osoby niewidomej, która prosi o jałmużnę, jest uzależniona od łaski innych i nieprzydatna społeczeństwu. Matka Elżbieta Róża Czacka stała się jedną z najważniejszych postaci w historii polskiej tyflopedagogiki. Założyła podwarszawski Zakład dla Niewidomych w Laskach i Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża. Jej dzieło przetrwało do dziś. Siostry posługują nie tylko osobom niewidomym na ciele, ale i duszy.
Rok 2026 został ogłoszony Rokiem Błogosławionej Matki Elżbiety Róży Czackiej. Z tej okazji w Muzeum Diecezji Bydgoskiej zorganizowano wystawę pt. "Dłonie, które widzą". 12 września mija pięć lat od beatyfikacji Matki Elżbiety i kard. Stefana Wyszyńskiego.
Powtórka audycji tego samego dnia o godz. 23.00.
Autor: Ewa Dąbrowska
Emisja: „Pierwszy dzień tygodnia”, 13 września 2026
„Samobójstwo”
10 września obchodzimy Światowy Dzień Zapobiegania Samobójstwom. Choroby psychiczne, depresja, uzależnienia, samotność, rozwody, hejt, lęk, zawód miłosny, poczucie braku sensu życia, to tylko niektóre przyczyny prób samobójczych. Związane są z uporczywym, trudnym do zniesienia bólem psychicznym i dotyczą każdej grupy wiekowej. Co roku są przyczyną ponad 800 tysięcy zgonów na świecie, w Polsce ok. pięciu tysięcy. Jak zapobiegać myślom i próbom samobójczym? Gdzie szukać pomocy? Co na temat śmierci samobójczej mówi Kościół?
O wspólnym działaniu na rzecz osób w kryzysie psychicznym opowiedzą: psychiatra Małgorzata Zasępa i ks. Arkadiusz Orzechowski.
Powtórka tego samego dnia o godz. 23:00. Audycja z portalu archiwum.radiopik.pl.
Autor: Ewa Dąbrowska
Emisja: „Pierwszy Dzień Tygodnia”, 6 września 2026
„Rozmawiamy o Al-Anon"
Czy cierpisz lub masz kłopoty z powodu zachowania osoby pijącej? Czy masz kłopoty finansowe z powodu picia, zażywania narkotyków, uzależnienia bliskiej Ci osoby? Czy kłamiesz, by to ukryć? A może boisz się tej sytuacji i masz poczucie bezradności? Jeśli odpowiedziałeś twierdząco na któreś z tych pytań, to Al-Anon lub Alateen mogą ci pomóc. Anonimowe mityngi gromadzą rodziny i przyjaciół uzależnionych, zwłaszcza od alkoholu. Pomagają zrozumieć problem i oferują wsparcie. Na czym ono polega, gdzie odbywają się spotkania i dlaczego Bóg, siła wyższa stoją w centrum programu pomocy?
Powtórka tego samego dnia o godz. 23.00. Audycja z portalu archiwum.radiopik.pl.
Autor: Ewa Dąbrowska
Emisja: „Pierwszy Dzień Tygodnia”, 30 sierpnia 2026
„Królowo Polski, przyrzekamy!"
To był czas autorytarnej władzy komunistycznej i prześladowania Kościoła w Polsce. Więziony w Komańczy Prymas kard. Stefan Wyszyński pełnił rolę interrexa, przywódcy narodu, najwyższego autorytetu. Wówczas, w klasztorze nazaretanek napisał Jasnogórskie Śluby Narodu, które 26 sierpnia 1956 r., w uroczystość Matki Bożej Częstochowskiej złożyło ponad milion Polaków. Jak do tego doszło? Dlaczego Prymas wahał się, by je napisać? Co działo się w Komańczy? W 70. rocznicę tych wydarzeń opowiadają ich świadkowie oraz reportaż „Prymas Komańczy".
Powtórka audycji tego samego dnia o godz. 23.00.
Autor: Ewa Dąbrowska
Emisja: „Pierwszy Dzień Tygodnia”, 23 sierpnia 2026
„Kunkujang”
Ci ludzie są tacy jak my, tylko żyją w świecie, który zupełnie różni się od naszego. W ich języku nazwa wsi Kunkujang znaczy Pole za wsią, Idźcie tam.
Znajduje się w Gambii, w najmniejszym kraju kontynentalnej Afryki, do niedawna najbiedniejszym i w ponad 95% islamskim. Kunkujang wybudował z zebranych datków o. Jack Sharpe, Duchacz z Irlandii, który w latach 70. XX wieku otoczył opieką uchodźców z Gwinei Bissau. Od 2018 roku w katolickiej Kunkujang posługują Salezjanie. Anna Kister i Włodzimierz Domagalski-Łabęcki pomagają mieszkańcom wsi, organizują zbiórki, wolontariaty, znają realia życia Gambijczyków, są świadkami ich emigracji do Europy.
Powtórka audycji tego samego dnia o godz. 23.00
Autor: Ewa Dąbrowska
Emisja: „Pierwszy Dzień Tygodnia”, 16 sierpnia 2026
„Dwa światy”
Przez wiele lat posługiwał w Zambii. Mówił, że to docelowe miejsce jego misji, ale już od pięciu lat mieszka w Centrum Dobrego Samarytanina w Bukanga, Diecezji Musoma w Tanzanii. Ks. Maciej Oparka wie, że Afryka jest wymagająca. Wierzenia, tradycje, języki, codzienne życie tych ludzi są wyzwaniem dla białego człowieka.
Autor: Ewa Dąbrowska
Emisja: „Pierwszy Dzień Tygodnia”, 9 sierpnia 2026
„Na polskich łzach Kazachstanu”
Wystarczyło być katolikiem z Polski, by przejść przez piekło - wspomina jedna z ocalałych. Dla tysięcy deportowanych do Kazachstanu, ta ziemia stała się miejscem niewyobrażalnego cierpienia i śmierci. Zostali wywiezieni w 1936 roku, po traktacie ryskim, gdy część ludności polskiej znalazła się poza granicami II Rzeczypospolitej. Tak Stalin realizował plan czystek etnicznych. Potomkowie polskich zesłańców wspominają piekło łagrów, głód i wyroki śmierci za jakikolwiek przejaw religijności. Jednak mimo upływu 90 lat od tej zbrodni, wiele faktów jest zakrytych.
Autor: Ewa Dąbrowska
Emisja: „Pierwszy Dzień Tygodnia”, 2 sierpnia 2026