Na Menonickim Szlaku Smaku. Byliśmy w Chrystkowie i Luszkowie [zdjęcia]

Nasz wóz transmisyjny podążał Mennonickim Szlakiem Smaku. Najpierw odwiedziliśmy XVIII wieczną chatę w Chrystkowie, potem byliśmy w Luszkowie w Nadwiślańskiej Zagrodzie. Fot. Marcin Doliński

Nasz wóz transmisyjny podążał Mennonickim Szlakiem Smaku. Najpierw odwiedziliśmy XVIII wieczną chatę w Chrystkowie, potem byliśmy w Luszkowie w Nadwiślańskiej Zagrodzie.

Wśród rozproszonej zabudowy Chrystkowa, pod nr 21 zachował się pomennonicki drewniany dom podcieniowy z 1770 roku, w której od 1996 znajduje się ośrodek dydaktyczno - muzealny Zespołu Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego (prezentacja sprzętów gospodarstwa domowego oraz resztek nagrobków menonickich, uratowanych z niszczejących cmentarzy). W oborze zachowały się oryginalne pochylnie, po których podczas powodzi wprowadzano zwierzęta na strych.

Luszkowo to wieś i dobra włościańskie w powiecie świeckim, w latach 80. XIX wieku zamieszkiwane były przez ludność wyznania ewangelickiego, było tutaj 19 budynków. Zagroda położona obecnie w Luszkowie 26 ocalała jako jedyna. Budynek mieszkalny powstał w 1801 roku, a jego wzniesienie należy wiązać z osadnictwem olenderskim na terenach nadrzecznych wzdłuż Wisły. Olędrzy – mennonici, uchodźcy religijni z pogranicza dzisiejszych Niemiec i Holandii, specjalizowali się w prowadzeniu gospodarstw rolnych i hodowlanych. Układ przestrzenny budynku łączy pod wspólnym dachem izbę mieszkalną i pomieszczenie niegdyś dla zwierząt łącznie ze stodołą, który reprezentuje charakterystyczny model domu-zagrody, nierozerwalnie związany z olendrami zasiedlającymi dolinę. Chata przed II wojną światową należała do rodziny niemieckiej, później, na mocy reformy rolnej w 1945 roku została przejęta przez rodzinę Brzykcy.