Niedziela, 22 maja 2022 r.   Imieniny: Heleny, Wiesławy, Ryty
Polskie Radio PiK » Rozmowa Dnia » Rozmowa Dnia
2021-10-14, 06:00 Michał Jędryka/Redakcja

Paweł Lisicki

Paweł Lisicki/fot. Jarosław Kruk, Wikipedia
Paweł Lisicki/fot. Jarosław Kruk, Wikipedia
Rozmowa dnia — Paweł Lisicki
Gościem Rozmowy Dnia był Paweł Lisicki, redaktor naczelny tygodnika Do Rzeczy, a rozmawialiśmy między innymi o konflikcie polskiego rządu z Komisją Europejską.

Michał Jędryka: Jest Pan w Bydgoszczy z okazji projekcji filmu „Luter”. To pewnego rodzaju recenzja rewolucji luterańskiej. Czy takie spojrzenie na Lutra Pana zdaniem jest adekwatne w dzisiejszym świecie?
Paweł Lisicki: Spojrzenie obecne w filmie jest całkowicie inne, niż to, z którym się zazwyczaj spotykamy. Jestem zresztą również autorem książki „Luter – ciemna strona rewolucji”, która była napisana całkowicie niezależnie od filmu, ale dochodzę do podobnych konkluzji, co jego autor. Najkrócej mówiąc – sądzę, że bardzo mylą się ci, którzy uważają, że rewolucja Lutra miała wyłącznie charakter przypadkowy, polityczny, niezrozumiały i że dziś należy traktować to, co się działo w XVI wieku jako coś bardzo już przebrzmiałego i jako element braku zrozumienia dla głębi i wielkości myśli Marcina Lutra. Mamy do czynienia w oczywisty sposób z zerwaniem ciągłości przez Lutra i tym sposobem myślenia, który – gdyby go przyjąć tak, jak Luter chciał – to doprowadziłoby do rozpadu i upadku zachodniego chrześcijaństwa.

Czy to znaczy, że wszystkie spory polsko-niemieckie, które miały miejsce w ostatnich wiekach, w ostatnim nawet stuleciu, można uważać z przedłużenie tamtej rewolucji i jakiś jej skutek?
- Na pewno nie wprost – bo trzeba odróżnić dwie rzeczy: samego Lutra i jego bunt od luteranizmu. To nie jest to samo. Tak często bywa, że później uczniowie jakiegoś nauczyciela nie przyjmują wprost wszystkiego, co mówił. Natomiast uważam, że ważnym komponentem utrudniającym Polakom zrozumienie Niemiec jest komponent luterański, protestancki. Oczywiście trzeba pamiętać, że Niemcy to nie sam Luter – prawie połowa ich w pewnym okresie to przecież byli katolicy. Ale przyjęcie luteranizmu jako oficjalnej religii w większej części Niemiec w ogromny sposób wpłynęło na całą późniejszą historię – a na polską historię w oczywisty sposób. Przecież pierwszym państwem, które oficjalnie przyjęło doktrynę luterańską był Zakon Krzyżacki, który się jednocześnie sekularyzował i powstały w ten sposób Prusy. Jak wielką rolę miały one dla polskiej historii? Na ogół niestety bardzo negatywną, nie trzeba tłumaczyć.

Czy to, co dzieje się teraz między Polską a Komisją Europejską ma też jakieś odniesienie do sporów katolicko-luterańskich?
- Bardzo musielibyśmy długo na ten temat dyskutować. Jeśli mielibyśmy w skrócie powiedzieć, co wyróżniało myśl Lutra to było to przekonanie o skrajnym subiektywizmie, czyli że nie istnieje wiążące wszystkich ludzi niepodważalne prawo naturalne, czy moralne, ale że każdy może je sam sobie wykreować i stworzyć na nowo. (...)

Zobacz także

2022-03-25, godz. 06:00 Zbigniew Girzyński Gościem „Rozmowy Dnia” był prof. Zbigniew Girzyński, historyk z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika oraz poseł. Dyskutowaliśmy o czwartkowym szczycie NATO… » więcej 2022-03-24, godz. 06:43 Marcin Wroński Gościem Rozmowy Dnia był Marcin Wroński, zastępca dyrektora Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. A jej tematy to: bezpieczeństwo żywnościowe Polski, patriotyzm… » więcej 2022-03-23, godz. 05:29 Waldemar Skrzypczak Gościem „Rozmowy Dnia” był generał Waldemar Skrzypczak – były dowódca Wojsk Lądowych. Tematem wywiadu była wojna na Ukrainie. Magdalena Ogórek:… » więcej 2022-03-22, godz. 06:45 Tomasz Grzywaczewski Gościem „Rozmowy Dnia” był Tomasz Grzywaczewski – dziennikarz, podróżnik i reportażysta. A jej tematem niedawna wizyta dziennikarza na objętej wojną… » więcej 2022-03-21, godz. 03:05 Jakub Wiech Czy na stacjach benzynowych w najbliższym czasie będzie taniej i czy Polska powinna inwestować w rozwój energii atomowej? O tym rozmawialiśmy z Jakubem Wiechem… » więcej 2022-03-18, godz. 06:00 bp Krzysztof Włodarczyk Gościem „Rozmowy Dnia” był biskup bydgoski Krzysztof Włodarczyk. Rozmawialiśmy o pomocy uchodźcom z Ukrainy oraz o problemach duszpasterskich związanych… » więcej 2022-03-17, godz. 04:14 Mikołaj Bogdanowicz Gościem Rozmowy Dnia był wojewoda kujawsko-pomorski Mikołaj Bogdanowicz. Rozmawialiśmy o koordynacji pomocy dla uchodźców w naszym regionie. Michał Jędryka:… » więcej 2022-03-16, godz. 06:00 Marzena Machałek Gościem „Rozmowy Dnia” była wiceminister edukacji i nauki Marzena Machałek. Rozmawialiśmy o wizycie premierów w Kijowie i o edukacji dla uchodźców… » więcej 2022-03-15, godz. 06:00 Bartosz Kownacki Gościem „Rozmowy Dnia” był poseł Bartosz Kownacki, wiceprzewodniczący sejmowej Komisji Obrony Narodowej. Rozmawialiśmy o wojnie na Ukrainie i jej konsekwencjach… » więcej 2022-03-14, godz. 04:40 Marek Gralik Gościem „Rozmowy Dnia” był kujawsko-pomorski kurator oświaty Marek Gralik. Rozmawialiśmy o wyzwaniu, jakim dla polskiego systemu oświaty jest przyjęcie… » więcej
34567