Wtorek, 19 października 2021 r.   Imieniny: Ziemowita, Jana, Pawła
Polskie Radio PiK » Rozmowa dnia » Rozmowa dnia
Plichta
2021-10-14, 06:00 Michał Jędryka/Redakcja

Paweł Lisicki

Paweł Lisicki/fot. Jarosław Kruk, Wikipedia
Paweł Lisicki/fot. Jarosław Kruk, Wikipedia
Rozmowa dnia — Paweł Lisicki
Gościem Rozmowy Dnia był Paweł Lisicki, redaktor naczelny tygodnika Do Rzeczy, a rozmawialiśmy między innymi o konflikcie polskiego rządu z Komisją Europejską.

Michał Jędryka: Jest Pan w Bydgoszczy z okazji projekcji filmu „Luter”. To pewnego rodzaju recenzja rewolucji luterańskiej. Czy takie spojrzenie na Lutra Pana zdaniem jest adekwatne w dzisiejszym świecie?
Paweł Lisicki: Spojrzenie obecne w filmie jest całkowicie inne, niż to, z którym się zazwyczaj spotykamy. Jestem zresztą również autorem książki „Luter – ciemna strona rewolucji”, która była napisana całkowicie niezależnie od filmu, ale dochodzę do podobnych konkluzji, co jego autor. Najkrócej mówiąc – sądzę, że bardzo mylą się ci, którzy uważają, że rewolucja Lutra miała wyłącznie charakter przypadkowy, polityczny, niezrozumiały i że dziś należy traktować to, co się działo w XVI wieku jako coś bardzo już przebrzmiałego i jako element braku zrozumienia dla głębi i wielkości myśli Marcina Lutra. Mamy do czynienia w oczywisty sposób z zerwaniem ciągłości przez Lutra i tym sposobem myślenia, który – gdyby go przyjąć tak, jak Luter chciał – to doprowadziłoby do rozpadu i upadku zachodniego chrześcijaństwa.

Czy to znaczy, że wszystkie spory polsko-niemieckie, które miały miejsce w ostatnich wiekach, w ostatnim nawet stuleciu, można uważać z przedłużenie tamtej rewolucji i jakiś jej skutek?
- Na pewno nie wprost – bo trzeba odróżnić dwie rzeczy: samego Lutra i jego bunt od luteranizmu. To nie jest to samo. Tak często bywa, że później uczniowie jakiegoś nauczyciela nie przyjmują wprost wszystkiego, co mówił. Natomiast uważam, że ważnym komponentem utrudniającym Polakom zrozumienie Niemiec jest komponent luterański, protestancki. Oczywiście trzeba pamiętać, że Niemcy to nie sam Luter – prawie połowa ich w pewnym okresie to przecież byli katolicy. Ale przyjęcie luteranizmu jako oficjalnej religii w większej części Niemiec w ogromny sposób wpłynęło na całą późniejszą historię – a na polską historię w oczywisty sposób. Przecież pierwszym państwem, które oficjalnie przyjęło doktrynę luterańską był Zakon Krzyżacki, który się jednocześnie sekularyzował i powstały w ten sposób Prusy. Jak wielką rolę miały one dla polskiej historii? Na ogół niestety bardzo negatywną, nie trzeba tłumaczyć.

Czy to, co dzieje się teraz między Polską a Komisją Europejską ma też jakieś odniesienie do sporów katolicko-luterańskich?
- Bardzo musielibyśmy długo na ten temat dyskutować. Jeśli mielibyśmy w skrócie powiedzieć, co wyróżniało myśl Lutra to było to przekonanie o skrajnym subiektywizmie, czyli że nie istnieje wiążące wszystkich ludzi niepodważalne prawo naturalne, czy moralne, ale że każdy może je sam sobie wykreować i stworzyć na nowo. (...)

Zobacz także

2021-10-19, godz. 06:45 Marcin Sypniewski Ceny energii to temat coraz bardziej gorący i tym gorętszy, im bliżej jesteśmy zimy. Prawo i Sprawiedliwość złożyło w sejmie projekt ustawy o zakazie wyłączeń ... » więcej 2021-10-18, godz. 06:00 Mieczysław Ryba Gościem Rozmowy Dnia był prof. Mieczysław Ryba, politolog z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i Akademii Kultury Społecznej i Medialnej. Rozmawialiśmy o s ... » więcej 2021-10-15, godz. 06:05 Jan Mencwel Gościem „Rozmowy Dnia” był Jan Mencwel - działacz warszawskiego Stowarzyszenia Miasto Jest Nasze i autor książki „Betonoza. Jak się niszczy polskie miasta”. R ... » więcej 2021-10-13, godz. 06:05 Zbigniew Kuźmiuk Gościem „Rozmowy Dnia” był europoseł Zbigniew Kuźmiuk, a rozmawialiśmy o niedawnym wyroku Trybunału Konstytucyjnego i jego konsekwencjach. Magdalena Ogórek: ... » więcej 2021-10-12, godz. 06:05 Ireneusz Stachowiak Blisko 20 tysięcy mniej „kopciuchów” w regionie - to efekt trzech lat funkcjonowania programu „Czyste powietrze”. O tym, co udało się zrobić i co jeszcze jest ... » więcej 2021-10-11, godz. 03:54 Krzysztof Gawkowski Gościem Rozmowy dnia był poseł Krzysztof Gawkowski, szef Klubu Parlamentarnego Lewicy, a rozmawialiśmy między innymi o kongresie zjednoczeniowym tej formacji. ... » więcej 2021-10-08, godz. 06:00 Patryk Tomaszewski Gościem Rozmowy Dnia był politolog dr Patryk Tomaszewski z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, a rozmawialiśmy o czwartkowym orzeczeniu Trybunału Konst ... » więcej 2021-10-07, godz. 06:05 Prof. Marek Adamski Gościem „Rozmowy Dnia” był rektor Politechniki Bydgoskiej. Rozmawialiśmy o perspektywach pierwszej w regionie politechniki, która właśnie rozpoczęła swój rok ... » więcej 2021-10-06, godz. 03:31 Karol Karski Gościem Rozmowy Dnia był europoseł, prof. Karol Karski, a rozmawialiśmy o posiedzeniu Parlamentu Europejskiego poświęconemu sytuacji na granicy z Białorusią. ... » więcej 2021-10-05, godz. 06:00 Grzegorz Górski Gościem Rozmowy Dnia był prof. Grzegorz Górski, prawnik, rektor Kolegium Jagiellońskiego w Toruniu. Rozmawialiśmy o tym, co przydarzyło się Rafałowi Ziemkiewi ... » więcej
12345