Mikołaj Kopernik urodził się 19 lutego 1473 r. w Toruniu, w rodzinie kupieckiej. Zmarł przed 21 maja 1543 r. we Fromborku. Był wielkim człowiekiem epoki renesansu, duchownym, doktorem prawa kanonicznego, lekarzem, urzędnikiem, dyplomatą, matematykiem, ekonomistą, strategiem wojskowym, kartografem, filologiem, a przede wszystkim astronomem zaliczanym do największych uczonych w dziejach nauki.
Dziełem życia Mikołaja Kopernika jest wydane w 1543 roku „De revolutionibus orbium coelestium” (O obrotach sfer niebieskich). Na jego kartach uczony przedstawił model układu planetarnego oparty o obserwacyjne i matematyczne dowody, że Ziemia wraz z innymi planetami krąży wokół Słońca. Heliocentryczny system stał się najważniejszym przełomem w światowej nauce od czasów starożytnych, nazwanym później „przewrotem kopernikańskim”.
Przypadająca w 2023 roku 550. rocznica urodzin astronoma wszech czasów stanowi znakomitą okazję do przypomnienia i popularyzacji dokonań Mikołaja Kopernika. W tym miejscu staramy się zebrać informacje dotyczące obchodów wielkiego jubileuszu, a także ciekawostki dotyczące uczonego.
Na dziedzińcu Domu Mikołaja Kopernika w Toruniu odkryto drewniane konstrukcje z XIII wieku/Dom Mikołaja Kopernika/Facebook
To jedno z najstarszych takich znalezisk w mieście. Konstrukcje trafią do konserwacji i staną się elementem przyszłej wystawy stałej. Badania archeologiczne trwają w tym miejscu od sierpnia.
– Potwierdzam, archeolodzy odnaleźli konstrukcje z XIII wieku, a może i starsze, co pomogą ustalić badania dendrochronologiczne – powiedział kustosz Domu Mikołaja Kopernika, Michał Kłosiński.
Pod współczesnymi i nowożytnymi nawarstwieniami, zespół archeologów natrafił na pozostałości dawnej zabudowy drewnianej sprzed roku 1370, zanim na parceli pojawił się murowany dom, który w latach 1462–1480 był własnością rodziny Koperników.
– Na wysokości środkowej oficyny odsłonięto zarys drewnianej konstrukcji wzniesionej w technice wieńcowej, z niezwykle dobrze zachowanym węgłem łączonym „na zakładkę”. To rzadkość. Relikty drewnianych budowli mieszkalnych z najwcześniejszych faz Torunia praktycznie się nie zachowały. Dlatego znalezisko ma znaczenie wyjątkowe nie tylko dla historii Domu Mikołaja Kopernika, lecz także dla badań nad najwcześniejszą zabudową miasta. Odsłonięta konstrukcja ukazuje nam obraz parceli zanim zaczęły dominować murowane kamienice: wczesne drewniane domy i warsztaty – poinformowali przedstawiciele Domu Mikołaja Kopernika, aktualnie interaktywnego muzeum.
Pozostałości budowli były najpewniej zorientowane na osi wschód–zachód, czyli prostopadle do obecnego układu: kamienicy i oficyn w układzie północ–południe. Ujawnia to zupełnie odmienną organizację parceli przed drugą połową XIV wieku.
W tym momencie archeolodzy nie przesądzają, czy mógł to być budynek mieszkalny czy zabudowania gospodarcze.
– Teoretycznie mogłaby to być forma masywnej cysterny na wodę, ale znane toruńskie cembrowiny drewniane z XIV–XV wieku są mniejsze. Z większym prawdopodobieństwem badacze skłaniają się więc ku interpretacji, że jest to budowla mieszkalna lub warsztatowa związana z najwcześniejszym użytkowaniem tej parceli – dowiadujemy się z informacji z muzeum.
W najbliższym czasie fragmenty drewna zostaną poddane badaniom dendrochronologicznym, co pozwoli na precyzyjne określenie ich wieku. W muzeum zapewniono, że trwają prace nad zapewnieniem możliwości konserwacji całej konstrukcji. Ma być ona elementem przyszłej, kolejnej wystawy stałej. W planach jest ekspozycja „in situ”, czyli w miejscu znalezienia.
– Założenia przewidują ekspozycje „in situ”, ale przy założeniu wyjęcia reliktów, wykonania niezbędnych prac zabezpieczających na zewnątrz. Następnie dojdzie do otworzenia układu odkrytej budowli w przygotowanym wcześniej wnętrzu – informują przedstawiciele Domu Mikołaja Kopernika.
Konieczne będzie stworzenie nowej przestrzeni ekspozycyjnej do prezentacji najstarszych drewnianych reliktów Torunia. Obecne badania archeologiczne związane są z koniecznością przeprowadzenia prac stabilizujących oficyny i XV-wiecznego muru granicznego. Obie te kwestie muszą zostać pogodzone.
– Walczymy o zachowanie tego dziedzictwa, jako materialnego świadectwa narodzin miasta. Starajmy się obecnie o to, aby te XIII- i XIV-wieczne fragmenty przetrwały nie w magazynach, lecz w miejscu swojego odkrycia, dostępne dla zwiedzających i przyszłych pokoleń. To jednak ogromne wyzwanie. Konserwacja drewna liczącego ponad 700 lat, jego zabezpieczenie, stworzenie stabilnych warunków ekspozycyjnych oraz przebudowa przestrzeni dziedzińca to przedsięwzięcia wymagające znacznych nakładów finansowych i organizacyjnych.
Nie jest to droga łatwa, ale to dziedzictwo jest tego warte. Odkrycie tak wyjątkowych reliktów zdarza się raz na wiele lat, czasem raz na pokolenie. Naszym obowiązkiem jest zrobić wszystko, by je ochronić, zachować i udostępnić – dodali przedstawiciele muzeum.
Kierownik badań, archeolog Leszek Kucharski, podkreślił w rozmowie z PAP już w sierpniu, że zaplecza są najciekawszymi miejscami do badań. – Zaplecza są użytkowane, ale jeżeli są zabudowywane, to najczęściej nietrwałą, a przede wszystkim nieschodzącą w dół zabudową. Zawsze są więc duże szanse, że nawarstwienia kulturowe, najwcześniejsze, są nienaruszone – ocenił.
Przypomniał, że badania w piwnicy oficyny prowadziła w 1972 roku prof. Jadwiga Chudziakowa. Później były nadzory archeologiczne w 1999 i 2004 roku. – Mamy pewność, że nawarstwienia są w dużym stopniu nienaruszone. Mamy do czynienia z różnymi konstrukcjami drewnianymi, prawdopodobnie z XIII wieku. Mamy zlokalizowane co najmniej dwie latryny – w tym jedną datowaną na pierwszą połowę XV wieku, czyli bardzo interesujący nas okres – mówił wówczas Kucharski.
Późnogotycka kamienica mieszczańska przy ul. Kopernika w Toruniu to miejsce szczególne dla wszystkich osób zainteresowanych życiem wybitnego polskiego astronoma. Dom Mikołaja Kopernika to unikalna na skalę ogólnopolską instytucja zajmująca się propagowaniem wiedzy o najbardziej znanym na świecie torunianinie.
Ta późnogotycka kamienica mieszczańska należała do rodziny Koperników w drugiej połowie XV wieku. W literaturze określa się takie budowle mianem domu-składu. To dom mieszczański ukazujący całe bogactwo kultury późnośredniowiecznego Torunia, w którym dorastał Kopernik. Przyszedł on na świat w rodzinie mieszczańskiej, w niej się wychowywał i na toruńskiej Starówce rozegrało się jego dzieciństwo.
Książnica Kopernikańska dołączyła do elitarnego grona trzynastu polskich bibliotek, których kolekcje tworzą narodowy zasób biblioteczny. Trafiają do niego zbiory o wyjątkowej wartości i znaczeniu dla polskiego dziedzictwa kult… Czytaj dalej »
Toruń harcerską stolicą Polski. Do grodu Kopernika zjechało pół tysiąca skautów z całego kraju. Biorą udział w corocznym 37. Ogólnopolskim Rajdzie Kopernikańskim. Czytaj dalej »
Grudziądz świętował w środę 547. urodziny Mikołaja Kopernika. Z tej okazji w Planetarium odsłonięto tablicę pamięci Jerzego Szwarca, wielkiego propagatora astronomii. Czytaj dalej »
Mikołaj Kopernik to badacz, którego wkład w rozwój światowej nauki trudno przecenić, dlatego będzie doskonałym patronem nowego święta - Dnia Nauki Polskiej - mówił na naszej antenie prof. Zbigniew Girzyński. Poseł PiS i historyk… Czytaj dalej »
Stół niskociśnieniowy, skalpel parowy, a także specjalistyczny odkurzacz - te sprzęty nie przydadzą się w domu, ale użytek z ich zrobią konserwatorzy z toruńskiej Książnicy Kopernikańskiej. Czytaj dalej »
Jak przechowywano żywność za czasów Mikołaja Kopernika, co podawano na stole i w jakich naczyniach - tego wszystkiego dowiemy się z wystawy, która zostanie otwarta w piątek (4 października) w Domu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Czytaj dalej »
Filmowcy z Bollywood kręcą film w grodzie Kopernika. Chodzi o zdjęcia do polsko-hindusko-serbskiego filmu 'Kotigobba 3'. Film opowiada o człowieku niezniszczalnym, który niczym Rambo samotnie walczy z całym wrogim gangiem. - Toruń dobrze… Czytaj dalej »
Ponad 2 mln 300 tys. turystów odwiedziło w ubiegłym roku Toruń - wynika z raportu Ośrodka Informacji Turystycznej. Najwięcej gości przyjeżdża z terenu województwa, wśród gości zagranicznych dominują Niemcy. Czytaj dalej »
Rok 2023, na całym globie jest rokiem Mikołaja Kopernika. 550 lat temu, 19 lutego 1473 roku, w Toruniu urodził się człowiek, jeden z kilku, którzy w radykalny sposób, zmienili nasze dzieje.
Czasy Kopernika, epoka renesansu, obfitowała w geniuszy. Ludzi, jak sławny torunianin, którzy zmienili życie przyszłych pokoleń, ale osiągali oszałamiające sukcesy w wielu dziedzinach. Kopernik staje tu w jednym szeregu z Leonardem da Vinci czy Michałem Aniołem.
„Pozycja Kopernika w historii nauki, a jeszcze bardziej w historii cywilizacji jest szczególnie istotna. Można by zaryzykować twierdzenie, że ze względu na historyczną wartość naukowych idei i ich oddziaływanie na społeczeństwo czasy dzielą się na przed i po Koperniku” - uważa ksiądz Robert Janusz, profesor Akademii Ignatianum w Krakowie.
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności
Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione. Rozumiem i wchodzę na stronę
