Wtorek, 03 sierpnia 2021 r.   Imieniny: Lidii, Augusta, Nikodema
Polskie Radio PiK » Kraj - świat
Plichta
2021-05-28, 16:51 PAP/Redakcja

Zmarł prof. Henryk Samsonowicz - historyk, minister w rządzie Tadeusza Mazowieckiego

Prof. Henryk Samsonowicz/fot. PAP/Adam Warżawa
Prof. Henryk Samsonowicz/fot. PAP/Adam Warżawa
Prof. Henryk Samsonowicz zmarł w piątek (28.05.) wieku 91 lat. Był historykiem, znawcą średniowiecza, ministrem edukacji w rządzie Tadeusza Mazowieckiego, członkiem PAN i PAU, Kawalerem Orderu Orła Białego.
Henryk Samsonowicz urodził się 23 stycznia 1930 roku w warszawskiej rodzinie o szlacheckich korzeniach, pieczętującej się herbem Samson. Jego ojcem był Jan Samsonowicz, odkrywca neolitycznych kopalni krzemienia w Krzemionkach Opatowskich oraz lubelskiego zagłębia węglowego, uczestnik wojny z bolszewikami. Matka, Henryka z Korwin Krukowskich, była absolwentką Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Uniwersytetu Petersburskiego, nauczycielką chemii i geografii w prestiżowym warszawskim Liceum im. Juliusza Słowackiego. Jego starszy o osiem lat brat Andrzej Samsonowicz był żołnierzem Grup Szturmowych Szarych Szeregów. W Batalionie „Zośka” pod pseudonimem Książę walczył w Powstaniu Warszawskim. Zginął w nocy z 14 na 15 września na Czerniakowie.

Jeden głos przeciw

Henryk Samsonowicz studiował na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Warszawskiego, na którym w 1950 r. uzyskał tytuł magistra. Jego wykładowcami byli najważniejsi wychowawcy powojennego pokolenia historyków, m.in. Aleksander Gieysztor, Witold Kula, Tadeusz Manteuffel czy Stanisław Herbst (...).

Od roku 1967 pełnił funkcję prodziekana Wydziału Historycznego, a w latach 1970–73 był jego dziekanem. W czasie wydarzeń marcowych w 1968 r. jako członek Wyższej Komisji Dyscyplinarnej przy ministrze oświaty i szkolnictwa wyższego jedyny głosował przeciw zwolnieniu z pracy gdańskiego prof. Damazego Tilgnera z Politechniki Gdańskiej.

Historia na poważnie

W latach siedemdziesiątych często pełnił rolę eksperta historycznego w teleturnieju „Wielka Gra”. W roku 1975 był inicjatorem pierwszej olimpiady historycznej, która do dziś jest najważniejszym konkursem wiedzy historycznej dla młodzieży licealnej. Na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych działał w zainicjowanej przez siebie Komisji Mediewistycznej Polskiego Towarzystwa Historycznego (...).

Mediewiści podkreślali jego umiejętność głębokiej analizy źródeł. - Prace naukowe prof. Samsonowicza są bardzo istotne dla historii późnego średniowiecza na Mazowszu. Pokazuje w nich chociażby małe, średniowieczne miasteczka, relacje między miastami i wsiami. Wiedza, którą ma prof. Samsonowicz, jest owocem ciężkiej i wieloletniej pracy w archiwach – mówił prof. Marek Barański z UW i UKSW. Dodał, że wykłady i prace badacza były inspiracją do podejmowania własnych prac: - Prof. Samsonowicz zachęcił do poważnego uprawiania historii. Jego sposób prowadzenia wykładów był i jest nietuzinkową zdolnością, której nie da się nauczyć, po prostu trzeba ją mieć - powiedział.

Zmuszony do ustąpienia...

W 1980 r. prof. Henryk Samsonowicz zaangażował się w działalność NSZZ „Solidarność”. Nowa atmosfera polityczna i powszechny szacunek, którym był darzony, doprowadziły do jego wyboru na stanowisko rektora Uniwersytetu Warszawskiego. Władze komunistyczne zaakceptowały decyzję społeczności uniwersyteckiej. Prof. Samsonowicz został zmuszony do ustąpienia ze stanowiska w kwietniu 1982 r. W tym czasie na znak protestu wystąpił również z PZPR. Wbrew woli pracowników i studentów jego następcą został nominowany przez reżim komunistyczny prof. Kazimierz Albin Dobrowolski.

Uczestniczył w obradach okrągłego stołu (...). Jak wówczas podkreślił, jego zdaniem wybory 4 czerwca zapoczątkowały nową erę i dały asumpt do innych podobnych działań, takich jak upadek muru berlińskiego, wydarzenia w Czechosłowacji, na Węgrzech, w Rumunii czy nawet upadek Związku Sowieckiego.

Po częściowo wolnych wyborach parlamentarnych 4 czerwca 1989 r. i utworzeniu przez Tadeusza Mazowieckiego pierwszego niekomunistycznego rządu prof. Samsonowicz objął w nim tekę ministra edukacji narodowej - stanowisko piastował do początku roku 1991. Podczas jego urzędowania w 1990 r. zostały wprowadzone do szkół zajęcia z religii. Programy nauczania zostały w tym czasie oczyszczone z wielu wątków ideologicznych narzuconych przez władze komunistyczne (...)

Kraj - świat

2021-07-21, godz. 19:20 GIS: w Polsce zarejestrowano dotąd 196 zakażeń wariantem Delta koronawirusa Dotychczas w Państwowej Inspekcji Sanitarnej zostało zarejestrowanych 196 przypadków mutacji Delta koronawirusa - poinformował w środę Główny Inspektor Sanita ... » więcej 2021-07-21, godz. 18:57 Powódź w Chinach. Poziom wody w metrze się podnosił, ludziom brakowało powietrza Z powodu ulewnych deszczy w mieście Zhengzhou w środkowych Chinach setki pasażerów zostały uwięzione w zalanym metrze. Poziom wody się podnosił, zaczynało bra ... » więcej 2021-07-21, godz. 18:34 Na dziedzińcu Belwederu odbyły się centralne obchody Święta Policji W środę 21 lipca br. na dziedzińcu Belwederu w Warszawie odbyły się centralne obchody Święta Policji. W uroczystościach wzięli udział m.in. prezydent Andrzej ... » więcej 2021-07-21, godz. 10:46 Koronawirus w Polsce: 124 nowe przypadki, 5 zakażeń na Kujawach i Pomorzu Badania potwierdziły 124 nowe przypadki zakażenia koronawirusem, zmarły 3 osoby z COVID-19 - przekazało w środę Ministerstwo Zdrowia. » więcej 2021-07-20, godz. 21:12 Müller: Podejmiemy właściwy dialog z KE wyjaśniając istotę różnicy zdań Polski rząd dokona analizy dokumentów przedstawionych przez KE - zapowiedział we wtorek rzecznik rządu Piotr Müller podkreślając, że obowiązujące w Polsce roz ... » więcej 2021-07-20, godz. 19:35 Rzecznik SN: to sędziowie Izby Dyscyplinarnej będą decydować, jak zareagować na wyrok TSUE To sędziowie Izby Dyscyplinarnej będą podejmować decyzje, w jaki sposób zareagować na postanowienie i wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE - powiedział we wtore ... » więcej 2021-07-20, godz. 17:50 Oświadczenie części sędziów z Kolegium Sądu Najwyższego po orzeczeniu TSUE Orzeczenia TSUE powinny spowodować niezwłoczne zawieszenie wszelkich czynności Izby Dyscyplinarnej - napisało we wtorkowym oświadczeniu dziesięcioro sędziów z ... » więcej 2021-07-20, godz. 16:42 Komisja Europejska grozi Polsce sankcjami za ewentualne niewykonanie wyroku TSUE Komisja Europejska zdecydowała się upoważnić komisarza UE ds. sprawiedliwości Didiera Reyndersa do podjęcia kroków, mających skłonić Polskę do wykonania decyz ... » więcej 2021-07-20, godz. 13:12 Minister zdrowia: Blisko 60 proc. zakażonych wariantem Delta to osoby do 39 lat - W grupie najbardziej zaszczepionej - od 60. roku życia - zakażenia wariantem Delta to jedynie 14 proc. Blisko 60 proc. zakażonych to osoby do 39. roku życia ... » więcej 2021-07-20, godz. 10:50 104 nowe zakażenia koronawirusem w kraju, sześć w Kujawsko-Pomorskiem - Badania potwierdziły 104 nowe przypadki zakażenia koronawirusem, zmarły 4 osoby z COVID-19 - poinformowało we wtorek Ministerstwo Zdrowia. » więcej
3456789