Marek Michalak na rzecznika praw dziecka

Senat zatwierdził w piątek wybór Marka Michalaka na rzecznika praw dziecka. Będzie to jego druga kadencja na tym stanowisku. Michalak nie miał kontrkandydatów; zgłosił go klub PO.

Za udzieleniem zgody na powołanie Michalaka w tajnym głosowaniu opowiedziało się 59 senatorów, 25 było przeciw. 12 lipca na rzecznika praw dziecka wybrał go Sejm. Pięcioletnia kadencja Michalaka rozpocznie się po wakacjach, gdy złoży ślubowanie w Sejmie.

"Bardzo dziękuję za zaufanie" - powiedział tuż po głosowaniu Michalak. Zapowiedział dalsze działania na rzecz dzieci oraz ich praw.

Po raz pierwszy Michalak został wybrany na urząd RPD 23 lipca 2008 roku. Po zatwierdzeniu wyboru przez Senat złożył ślubowanie przed Sejmem 25 lipca 2008 r.

Jako RPD zorganizował m.in. Międzynarodowy Kongres Praw Dziecka, gdzie spotkali się badacze i popularyzatorzy myśli korczakowskiej w Polsce i na świecie. W ramach kongresu ogłoszono tzw. deklarację warszawską, wzywającą dorosłych do zapewnienia każdemu dziecku życia bez przemocy. Z jego inicjatywy Sejm ogłosił 2012 r. Rokiem Janusza Korczaka, co Michalak starał się wykorzystać do promowania praw dziecka.

Starał się doprowadzić do wycofania zastrzeżeń Polski do Konwencji o Prawach Dziecka, co udało się w zeszłym roku. Angażował się m.in. w prace nad ustawą o zapobieganiu przemocy w rodzinie - zabiegał, by wpisać do niej zakaz bicia dzieci. Fakt, że udało się to zrobić, uważa za jeden ze swoich największych sukcesów.

Michalak brał udział również w pracach nad ustawą o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz tzw. ustawą żłobkową.

Sprzeciwiał się stygmatyzowaniu dzieci z in vitro. Oprotestowywał też m.in. nazwanie lokalu gastronomicznego w Warszawie "Piwnica u Fritzla", interweniował w tej sprawie w stołecznym ratuszu. Piętnował błędy urzędników, które doprowadziły m.in. do tragedii w Pucku - zginęło tam dwoje dzieci umieszczonych w rodzinie zastępczej, czy w Hipolitowie - matka zamordowała tam pięcioro nowo narodzonych dzieci.

Szerokim echem odbiła się w lipcu 2012 r. krytyka działań Michalaka ze strony szefa WOŚP Jerzego Owsiaka. Owsiak zarzucił RPD w liście otwartym, że nie broni dzieci, nie podejmuje stanowczych działań, gdy są krzywdzone. Zapowiadał też, że będzie domagał się zmiany na stanowisku RPD.

Michalak nie zgodził się z krytyką. List Owsiaka nazwał "głęboko niesprawiedliwym". Argumentował, że za jego pracą na rzecz dzieci przemawiają "tysiące faktów, konkretnych spraw", np. wprowadzenie zakazu bicia dzieci.

Od 2009 r. RPD ma uprawnienia do przystępowania do postępowań sądowych i administracyjnych. W 2009 r. skorzystał z nich 66 razy, rok później - 148, w 2011 r. - 171, a 2012 r. takich spraw było 203. Rzecznik bierze udział w sprawach dotyczących dzieci - np. ws. adopcji, ustalenia kontaktów z rodzicami, ograniczenia praw rodzicielskich.

W październiku 2011 r. Michalak został wybrany na stanowisko przewodniczącego Europejskiej Sieci Rzeczników Praw Dziecka (ENOC), organizacji zrzeszającej niezależne instytucje czuwające nad przestrzeganiem praw dziecka. Obecnie, po zakończeniu rocznej kadencji, sprawuje funkcję wiceprzewodniczącego organizacji.

Michalak urodził się 27 lipca 1971 r. w Świdnicy. Jest magistrem pedagogiki resocjalizacyjnej, a także absolwentem studiów podyplomowych w zakresie socjoterapii oraz organizacji pomocy społecznej.

W wieku szesnastu lat założył Koło Przyjaciół Dzieci Chorych "Serce" w Świdnicy. W 1990 r. został prezesem Zarządu Głównego stowarzyszenia - funkcję tę sprawował 18 lat. W latach 1993-2008 kierował Zespołem Dziecięcym "Serduszka", tworzonym przez dzieci z rodzin dysfunkcyjnych.

W 1994 r. Michalak odznaczony został Orderem Uśmiechu, a od 2007 r. jest Kanclerzem Międzynarodowej Kapituły Orderu Uśmiechu. Nie należy do żadnej partii politycznej. (PAP)