Senat wybrał 30 ławników Sądu Najwyższego - 26 z nich wskazał KOD

50. posiedzenie Senatu./fot. Tomasz Paczos/ Senat Rzeczypospolitej Polskiej/Facebook

Senat wybrał na czteroletnią kadencję 30 ławników Sądu Najwyższego. Były 54 kandydatury. Zdecydowana większość wyłonionych ławników - 26 osób - to osoby zgłoszone przez Komitet Obrony Demokracji.

Spośród czterech pozostałych wybranych ławników dwóch zgłosiły grupy obywateli, jednego Klub Inteligencji Katolickiej w Tarnowie i jednego Stowarzyszenie „Ostrów biega".

Listę wyłonionych ławników przekazało Centrum Informacyjne Senatu. Łącznie w głosowaniu do urny wrzucono 98 kart do głosowania. Czterech wybranych ławników otrzymało komplet 98 głosów. Ostatniego z listy wybranych poparło zaś 50 senatorów, 43 było przeciw, przy braku głosów wstrzymujących.

Głosowanie Senatu na kartach do głosowania zostało przeprowadzone w czwartek przed południem. Przez wiele godzin trwało obliczanie wyników, które zostały podane na koniec posiedzenia Izby, przed godz. 19.

- Wyniki głosowania będą przesłane do Sądu Najwyższego - poinformował na koniec posiedzenia marszałek Senatu Tomasz Grodzki.

Uchwałą Kolegium SN z 14 maja br. ustalono liczbę ławników Sądu Najwyższego drugiej kadencji na 30 osób. Ławnicy drugiej kadencji mają objąć swoje funkcje od początku 2023 r. i pełnić je do 31 grudnia 2026 r.

Dokonany w czwartek wybór był konieczny z uwagi na upływającą pierwszą kadencję ławników SN. Po raz pierwszy ławników SN Senat wybrał w 2018 r. oraz 2019 r. Za pierwszym razem nie wybrano wyznaczonej wówczas liczby ławników, a jedynie 13 osób, dlatego w 2019 r. konieczny był wybór uzupełniający.

W połowie lipca br. senacka komisja praw człowieka, praworządności i petycji dokonała wstępnej oceny 59 złożonych zgłoszeń, w wyniku której pięć nie spełniło wymogów formalnych. Spośród 54 pozostałych zgłoszeń 31 kandydatów na ławników zgłosił Komitet Obrony Demokracji. Pozostałych kandydatów zgłosiły grupy obywateli albo inne organizacje - np. lokalne komisje NSZZ „Solidarność".

We wrześniu - podczas kolejnego, tym razem wielogodzinnego posiedzenia komisji senackiej - kandydaci prezentowali swoje kandydatury i odpowiadali na pytania senatorów. W konsekwencji komisja pozytywnie zaopiniowała wówczas kandydatury 25 osób. Ostateczny dokonany w czwartek wybór Senatu tylko częściowo był zgodny z rekomendacjami komisji.

Według ustawy ławnikiem SN może być osoba, która m.in. posiada wyłącznie obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i publicznych; jest nieskazitelnego charakteru; ukończyła 40 lat, ale - w dniu wyboru - nie ukończyła jeszcze 60 lat; jest zdolna, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków ławnika; posiada co najmniej wykształcenie średnie. Nie może nim być osoba, która m.in.: jest zatrudniona w sądach, prokuraturze lub policji, pracuje w urzędach obsługujących centralne organy państwa, jest adwokatem, radcą prawnym, notariuszem, żołnierzem, duchownym albo należy do partii politycznej.

Generalnie ławnicy uczestniczą w Sądzie Najwyższym w rozpoznawaniu skarg nadzwyczajnych oraz spraw dyscyplinarnych m.in. sędziów. Ławników wybiera Senat w głosowaniu jawnym. Udział ławników w orzekaniu przez SN oraz ich wybór przez Senat wynika z ustawy o SN obowiązującej od 3 kwietnia 2018 r.