Pierwszy zrzut cichociemnych do okupowanej Polski: świętujemy 80. rocznicę [spot wideo]

W poniedziałek mija 80. rocznica pierwszego zrzutu do Polski cichociemnych/fot. materiały IPN

W poniedziałek mija 80. rocznica pierwszego zrzutu do Polski cichociemnych. W nocy z 15 na 16 lutego 1941 roku brytyjscy piloci - po przelocie nad okupowaną Europą - zrzucili pierwszą grupę specjalną. Był w niej m.in. związany z Grudziądzem Józef Zabielski.

- Ciekawostką jest to, że nad okupowaną Polską przeleciał samolot Wellington, o którym potocznie lotnicy mówili „latająca trumna” - przypomina Mirosław Sprenger z bydgoskiego IPN. - Na szczęście dla polskich skoczków cichociemnych nie okazał się latającą trumną, natomiast nieznajomość terenu zakończyła się dla nich nieszczęśliwie. Zostali zrzuceni - zamiast pod Włoszczową, czyli na terenie Generalnego Gubernatorstwa - na terenie Śląska Cieszyńskiego, czyli ziem wcielonych do Rzeszy. W pierwszej kolejności musieli się więc przedostać właśnie na teren Generalnego Gubernatorstwa, a nie było żadnej placówki odbiorczej. Z kolejnymi miesiącami sytuacja ze zrzutami się polepszała – dodaje.

Działalność cichociemnych – ochotników wracających do okupowanego kraju obejmowała służbę dla podziemia nie tylko w dywersji, ale także w wywiadzie, lotnictwie, broni pancernej, pracy sztabowej, legalizacji i łączności. Cichociemni mieli swoje tajne mieszkania w Bydgoszczy - także po wojnie. Lokale konspiracyjne znajdowały się przy ul. Gdańskiej, Dworcowej i na Szwederowie. W szkoleniu cichociemnych w Wielkiej Brytanii brali udział m.in. mieszkańcy naszego regionu.

W sumie w czasie II wojny światowej i po niej mieliśmy 316 cichociemnych. 112 zginęło.




IPN BYDGOSZCZ - WYDARZENIA
15 lutego
• Cichociemni – wieczorna warta” – złożenie kwiatów na grobach cichociemnych por. Jana Matysko i kpt. Jana Woźniaka wraz z harcerzami i instruktorami z Hufca ZHP Bydgoszcz-Miasto,
• „O Cichociemnych z regionu” – informacje dotyczące cichociemnych podczas całego dnia audycji w Polskim Radio PiK (wspólna inicjatywa IPN i PR PiK),
• prezentacja multimedialna o cichociemnych – strona Delegatury IPN w Bydgoszczy na Facebooku

16 lutego
„Przechodzimy do historii” – rotmistrz Józef Zabielski – emisja programu realizowanego wspólnie z TVP3 Bydgoszcz.


W audycji Żanety Walentyn w Polskim Radiu PiK zabrzmiała opowieść, której bohaterką była generał Elżbieta Zawacka „Zo” - profesor, pedagog, żołnierz, historyk, cichociemna. Posłuchaj!