40. rocznica podpisania Porozumień Sierpniowych. Gdzie rozpoczęły się pierwsze strajki?

Prezes IPN Jarosław Szarek podczas odsłonięcia tablicy pamięci Jana Koziatka w Gdańsku. Fot. PAP/Marcin Gadomski

Strajki w 1980 r. rozpoczęły się w Polsce nie w sierpniu, ale w lipcu w Świdniku - w Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego, produkującego samoloty, śmigłowce, ale też motocykle WSK.

Załoga zbuntowała się przeciwko podwyżkom cen w zakładowym barze. Potem strajki rozlały się. 14 sierpnia stanęła Stocznia w Gdańsku. W województwie kujawsko-pomorskim strajki rozpoczęły się na północy dawnego województwa bydgoskiego oraz w Toruniu 18 sierpnia - przypomina historyk dr Przemysław Wójtowicz z IPN w Bydgoszczy.

– Pierwsi rozpoczęli, taki kilkugodzinny strajk, robotnicy Przedsiębiorstwa Robót Kolejowych nr 12 z Gdańska, delegowani do Kamienia Krajeńskiego, którzy tam remontowali tory kolejowe. Z Wybrzeża do nas to przyszło. Również tego samego dnia w Czersku, czyli rejon Chojnic, był protest w Spółdzielni Pracy Rękodzieła Artystycznego „Meblostyl”. Trzeci istotny protest, tym razem z Torunia, tegoż dnia miał miejsce w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Komunikacji Miejskiej – powiedział dr Przemysław Wójtowicz.

31 sierpnia 1980 r. władze PRL zaczęły podpisywać porozumienia ze strajkującymi - najpierw na Wybrzeżu. Wkrótce jednak ówczesny aparat PRL rozpoczął przygotowania do wprowadzenia stanu wojennego.