Zmarła prof. Barbara Chwirot, autorka metody wczesnego wykrywania czerniaka skóry

Prof. dr hab. Barbara Chwirot/fot. Andrzej Romański, UMK

17 czerwca 2023 r. zmarła prof. dr hab. Barbara Chwirot, emerytowana pracowniczka Wydziału Nauk Biologicznych i Weterynaryjnych UMK, pomysłodawczyni oraz współorganizatorka Białych Niedziel, których celem było wczesne wykrywanie raka skóry. Diagnostyce nowotworów poświęcona była znaczna część prac badaczki. Miała 72 lata.

O jej śmierci poinformował Uniwersytet Mikołaja Kopernika.

Prof. dr hab. Barbara Chwirot urodziła się 5 listopada 1950 r. w Bydgoszczy. Pracę na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika rozpoczęła w 1975 roku. W 1981 r. otrzymała stopień doktora, a habilitowała się w 1991 r., w 2002 r. uzyskała tytuł profesora.

Od roku 1993 prof. Chwirot kierowała Interdyscyplinarnym Zespołem Optycznych Metod Wczesnego Wykrywania Nowotworów na UMK. Zespół ten, wraz z władzami miasta Torunia, był corocznym organizatorem Białych Niedziel, których celem było wczesne wykrycie niebezpiecznych nowotworów skóry. Autorką fluorescencyjnej metody wczesnego wykrywania czerniaka skóry była prof. Chwirot, a w prowadzonej przez jej zespół Pracowni Autofluorescencji Znamion zostało przebadanych prawie 20 tys. osób, a u ok. 500 wykryto czerniaka, najczęściej w I lub II stadium dającym najlepsze rokowania dla pacjenta.

Badania nad nową metodą optycznej diagnostyki nowotworów skóry i przewodu pokarmowego finansowane były grantami przyznawanymi przez Komitet Badań Naukowych (1993, 1996),  Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska. Uwieńczone zostały ogłoszeniem o udzieleniu patentu w marcu 1999 r. na „sposób wykrywania znamion czerniaka”. W konkursie pod patronatem Prezydenta RP opracowana metoda uzyskała miano „Polskiego Produktu Przyszłości” i medal targów „Intertechnology 98”, a w 1999 r. – nagrodę Prezydenta Miasta Torunia za szczególne osiągnięcia w kategorii „Ochrona Zdrowia”. W 2000 r. prof. Chwirot otrzymała nagrodę „Protona” przyznawaną przez Radę Naukową programu Proton TVP twórcom największych polskich „przebojów naukowych”.

Prof. dr hab. Barbara Chwirot w roku 2000 uczestniczyła (wspólnie z Centrum Transferu Technologii Uniwersytetu Warszawskiego) w opracowaniu prototypu komercyjnego urządzenia diagnostycznego do wykrywania czerniaka metodą fluorescencyjną (...) Jej osiągnięcia i działania na rzecz społeczności regionu docenione zostały również nagrodami Złotej Karety dziennika „Nowości” i Feliksa „Gazety Wyborczej”.

Prof. Chwirot była autorką 79 publikacji naukowych w prestiżowych czasopismach oraz wiodącym autorem monografii wyróżnionej nagrodą Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w 1996 roku. Była również członkiem komitetów redakcyjnych czasopism o zasięgu międzynarodowym (...).

Z inicjatywy prof. Chwirot na dawnym Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi powstał Zakład Biologii Medycznej, którego kierownikiem była od roku 2002 do czasu przejścia na emeryturę w 2018 roku. Jej zainteresowania naukowe dotyczyły identyfikacji potencjalnych markerów białkowych wybranych chorób nowotworowych.

Uroczystości pogrzebowe odbędą się w czwartek (22 czerwca) 2023 r. o godz. 13.30 na cmentarzu Nowofarnym (ul. Artyleryjska 10) w Bydgoszczy.