Zmarł Stanisław Tym, aktor, reżyser i satyryk najbardziej znany z filmów „Miś" czy „Rejs" [wideo]

Zmarł Stanisław Tym, aktor, reżyser i satyryk najbardziej znany z filmów „Miś" czy „Rejs"/fot. PAP/PAP/Archiwum Leszczyński

Studia aktorskie zaczął, ale nie skończył, podobnie jak chemię czy przetwórstwo. Artystą zawodowym został po egzaminie eksternistycznym. To wystarczyło, by na zawsze zapisać się w historii kina, teatru, kabaretu, no i w sercach widzów. Stanisław Tym stworzył niezapomniane kreacje. Odszedł 6 grudnia. Miał 87 lat.

„Z ogromnym żalem informujemy o śmierci Stanisława Tyma, wielkiej postaci polskiej kultury i mediów. Przez dekady meblował nam zbiorową wyobraźnię i kształtował poczucie humoru" - przekazano na stronie tygodnika „Polityka".

Stanisław Tym urodził się 17 lipca 1937 r. w Małkini Górnej. Zanim został satyrykiem, aktorem, komediopisarzem, reżyserem oraz felietonistą studiował m.in. chemię na Politechnice Warszawskiej i przetwórstwo na SGGW. Już w czasie kolejnych studiów - na Wydziale Aktorskim PWST - zdobywał doświadczenie: pisał teksty, a także występował w kabaretach studenckich.
Pierwszą rolę filmową stworzył w „Cafe pod Minogą" Bronisława Broka z 1959 r. Największą popularność zapewniły mu kreacje w „Misiu", którego był scenarzystą i współreżyserem, a także w „Rejsie" Marka Piwowskiego, „Rozmowach kontrolowanych" Sylwestra Chęcińskiego i „Rysiu", którego sam zrealizował.
W swoim dorobku artystycznym ma również udział w takich serialach, jak „40-latek", „40-latek 20 lat później", „Bank nie z tej ziemi", „Tylko miłość" i „Spadkobiercy".

Tym był laureatem wielu nagród, m.in. za najlepszy scenariusz do filmu „Rozmowy kontrolowane" na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni (1992 r.), Nagrody Kisiela dla najlepszego publicysty (1998 r.) oraz nagrody telewizyjnego Pegaza „za poczucie humoru i przenikliwość umysłu" (2002 r.).

Był autorem wielu sztuk teatralnych, skeczy (m.in. „Ucz się Jasiu" w wykonaniu Jana Kobuszewskiego, Wiesława Gołasa i Wiesława Michnikowskiego, prezentowany w kabarecie Dudek), słuchowisk radiowych i scenariuszy do filmów Stanisława Barei, w których również występował i których był współreżyserem. Popularność zyskał dzięki roli pasażera bez biletu, mylnie uznanego za kaowca, w filmie Marka Piwowskiego „Rejs" oraz Ryszarda Ochódzkiego w filmach: „Miś", „Rozmowy kontrolowane" i „Ryś". Szeroką popularność przyniosły mu także telewizyjne transmisje jego występów kabaretowych.

W styczniu 1976 podpisał list protestacyjny do Komisji Nadzwyczajnej Sejmu PRL przeciwko zmianom w Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Jego nazwisko zostało umieszczone na liście autorów, którzy pozostawali pod szczególnym nadzorem peerelowskiej cenzury; instrukcja cenzorska z 21 listopada 1976 Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk stanowiła: „Wszystkie własne publikacje autorów z poniższej listy zgłaszane przez prasę i wydawnictwa książkowe oraz wszystkie przypadki wymieniania ich nazwisk należy sygnalizować kierownictwu Urzędu, w porozumieniu z którym może jedynie nastąpić zwolnienie tych materiałów. Zapis nie dotyczy radia i TV, których kierownictwo we własnym zakresie zapewnia przestrzeganie tych zasad. Treść niniejszego zapisu przeznaczona jest wyłącznie do wiadomości cenzorów”.

W latach 1983–1986 Stanisław Tym był dyrektorem Teatru Dramatycznego w Elblągu. Od 1987 roku pracował jako reżyser teatralny: w latach 1987–1994 był związany z Teatrem Rampa, a w latach 1994–2006 – z Teatrem Powszechnym.
Jest uznawany za mistrza drobnych, zwłaszcza humorystycznych form literackich, ale także satyrycznego rysunku. W drugiej połowie lat 90. pisał felietony do tygodnika „Wprost” i dziennika „Rzeczpospolita”, następnie został stałym felietonistą „Polityki”. Prowadził autorski kanał w serwisie YouTube.

źr. Wikipedia