Finał Festiwalu EnergaCamerimage w Toruniu. Nagrody już powędrowały do twórców

Złotą Żabę w konkursie głównym Thornton otrzymał za zdjęcia do filmu, który sam wyreżyserował. – Przez cały tydzień pobytu na tym festiwalu miałem łzy w oczach, bo zdawałem sobie jeszcze bardziej sprawę, że zawsze będę uczniem tego zawodu. My wszyscy zawsze będziemy się uczyli sztuki operatorskiej – powiedział zwycięzca konkursu głównego.

Odtwórca roli Tyriona Lannistera w znanym na całym świecie serialu „Gra o tron” Peter Dinklage odebrał nagrodę dyrektora festiwalu dla aktora. – Dziękuję bardzo za tę nagrodę. Jestem po raz pierwszy na tym festiwalu. Chciałem podziękować twórcom festiwalu i Toruniowi. My aktorzy, gdybyśmy coś próbowali robić sami, bylibyśmy wariatami – mówił Dinklage.

Krzysztof Zanussi odebrał nagrodę dla reżysera – za całokształt twórczości. Twórca „Struktury kryształu” i „Liczby doskonałej” ocenił, że „warto próbować iść pod prąd, a nie płynąć z prądem”.

– Wieloma moimi filmami starałem się płynąć pod prąd. Źródło jeszcze daleko, ale prąd coraz częściej przeciwny. Tak się wydaje, gdy człowiek przybiera w latach" – powiedział Zanussi podczas gali zakończenia festiwalu w Toruniu. – Chciałbym powiedzieć moim młodszym kolegom, że warto próbować iść pod prąd, a nie płynąć z prądem – dodał.

Zanussi urodził się 17 czerwca 1939 r. w Warszawie. Studiował fizykę na Uniwersytecie Warszawskim i filozofię na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Od samego początku w twórczości Zanussiego dominuje tematyka moralna, filozoficzna i psychologiczna. Do jego najważniejszych filmów z lat 60. i 70. zaliczają się „Struktura kryształu” (1969), opisująca losy dwóch kolegów z uniwersytetu, „Za ścianą” (1971), „Iluminacja” (1972) – uhonorowana główną nagrodą na festiwalu w Locarno, portretująca fizyka nękanego poczuciem egzystencjalnej pustki.

W ostatnich latach Zanussi wyreżyserował filmy „Liczba doskonała” (2022) z Janem Marczewskim i Andrzejem Sewerynem w obsadzie, „Eter" (2018), w którym zobaczyć można m.in. Jacka Poniedziałka i Andrzeja Chyrę, „Obce ciało” (2014) m.in. z udziałem Agnieszki Grochowskiej i Agaty Buzek, komedię „Serce na dłoni” (2008), w której wystąpili m.in. Bohdan Stupka i Marek Kudełko.

W konkursie długometrażowych filmów dokumentalnych Złotą Żabę zdobył Ernesto Pardo za „Echo”. Włoszka Floria Sigismondi została wyróżniona za osiągnięcia w dziedzinie wideoklipów. Laureatką nagrody dla kostiumografa została Jenny Beavan. "Doppelganger. Sobowtór" zdobył nagrodę w konkursie filmów polskich. Zdjęcia do tego filmu wykonał Bartłomiej Kaczmarek.

Jury oceniło, że „Doppelganger. Sobowtór” w reżyserii Jana Holoubka należy wyróżnić za harmonię w ukazaniu zawodu szpiega. Złotą Żabę za zdjęcia do tego filmu otrzymał Bartłomiej Kaczmarek. – Jestem zadowolony, że poświęciłem się temu zawodowi, bo zastanawiałem się – nad tym: co robić? – dawno temu na festiwalu Camerimage w Łodzi – powiedział Kaczmarek. Holoubek mówił, że marzył o tej nagrodzie dla operatora, ale musiał zmienić zawód na reżysera, żeby być wyróżniony. – Było warto – ocenił.

Nagrodę dla duetu reżyser–operator otrzymali Czech Peter Zeitlinger i Niemiec Werner Herzog.

– To jest wspaniała nagroda. Chcę podziękować festiwalowi za stworzenie znakomitych warunków dla operatorów filmowych i traktowanie ich pracy, jako sztuki – powiedział operator Zeitlinger. – Chcę bardzo podziękować człowiekowi, który zabrał mnie do najzimniejszych, najgorętszych, najbardziej wilgotnych i suchych miejsc na świecie. Szkoda, że nie ma go dziś z nami, ale złapał zapalenie płuc w jakimś samolocie, bo dużo podróżował ostatnio – dodał, wspominając nieobecnego w Toruniu reżysera Wernera Herzoga.

Widzowie uznali, że najlepszym filmem 31. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego EnergaCamerimage był „Poor Things” (Biedne Istoty).

Dyrektor Marek Żydowicz powiedział na zakończenie festiwalu, że jego twórcy starają się wszelkie napięcia przekuwać na coś pozytywnego. – Nie jest to łatwe – ocenił.

– Dzięki pracownikom Europejskiego Centrum Filmowego Camerimage i współpracy z Urzędem Miasta Torunia ruszyła budowa centrum festiwalowego – podkreślił Żydowicz.

Prezydent Torunia Michał Zaleski powiedział, iż „festiwal napełnił wszystkich wielkich optymizmem, że film na zawsze pozostanie wielkim dziełem wielkich twórców”. – To była już 31. odsłona dzieła Marka Żydowicza i Kazimierza Suwały (dyrektor ECFC). (…) W tym roku rozpoczęliśmy budowę miejsca, które na stałe zakotwiczy festiwal w Toruniu" – przypomniał Zaleski.

Marszałek województwa kujawsko–pomorskiego Piotr Całbecki mówił, że festiwal „po raz kolejny otworzył bramę do Europy, do świata”. – Chodząc po mieście w ostatnich dniach miałem wrażenie, że mówiący po polsku są w mniejszości – podkreślił Całbecki.

Festiwal EnergaCamerimage w 2019 roku, po 20 latach, wrócił do Torunia, gdzie odbywał się w latach 1993–99. Później przeniesiony został do Łodzi, a w 2010 roku do Bydgoszczy. Do 2025 roku ma powstać w Toruniu gmach Europejskiego Centrum Filmowego Camerimage, jego koszt wyliczono na 600 mln zł. Umowę ws. utworzenia i współprowadzenia instytucji kultury o nazwie Europejskie Centrum Filmowe Camerimage podpisali pod koniec września 2019 roku wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego Piotr Gliński, prezydent Torunia Michał Zaleski oraz dyrektor festiwalu i jego pomysłodawca Marek Żydowicz. Budowa studia filmowego rozpoczęła się w listopadzie.

Wydarzenie swoim honorowym patronatem objął prezydent RP Andrzej Duda.