Międzynarodowy zespół pod kierunkiem prof. Andrzeja Niedzielskiego z Instytutu Astronomii UMK ogłosił odkrycie trzech egzoplanet wokół trzech gwiazd o masie zbliżonej do Słońca. Każda z gwiazd, wokół których wykryto obecność planety przypomina nasze Słońce za… kilka miliardów lat. Są to bowiem obiekty o wiele starsze od naszej gwiazdy centralnej.
Wyewoluowały one do postaci czerwonych olbrzymów, którą Słońce osiągnie za ok. 5 mld lat. Obserwacje toruńskich uczonych są więc swego rodzaju spojrzeniem w przyszłość Układu Słonecznego.
Wszystkie trzy planety są gazowymi olbrzymami - pozbawionymi powierzchni planetami podobnymi do naszego Jowisza. Krążą one zbyt blisko swoich gwiazd, by w ich okolicach mogły wystąpić warunki sprzyjające powstaniu życia.
Gwiazda HD 4670 to obiekt 8. wielkości gwiazdowej w gwiazdozbiorze Ryb. Można ją dostrzec za pomocą silnej lornetki lub niewielkiego teleskopu. Jest to gwiazda czterdziestokrotnie większa od Słońca. Wokół niej krąży planeta około 14 razy bardziej masywna niż nasz Jowisz. Planeta znajduje się na orbicie podobnej do tej, po której Ziemia krąży wokół Słońca - w odległości około 1,1 jednostki astronomicznej. Rok na tej planecie trwa 434 dni.
Z kolei gwiazda TYC 0434-04538-1, którą znajdziemy w konstelacji Wężownika, świeci jak obiekt 10. wielkości gwiazdowej (do jej dostrzeżenia potrzeba już małego teleskopu). Gwiazda ta jest dziesięciokrotnie większa od Słońca. Okrąża ją planeta 6 razy bardziej masywna niż Jowisz. Krąży w odległości 0,66 jednostki astronomicznej. W naszym Układzie Słonecznym znajdowałaby się między orbitami Wenus i Ziemi. Tamtejszy rok trwa tylko 193 dni.
HD 96992 to gwiazda 9. wielkości w Wielkiej Niedźwiedzicy. Siedmiokrotnie większa od Słońca, posiada planetę o masie nieco większej od masy Jowisza, na orbicie w odległości 1,24 jednostki astronomicznej. Rok na tej planecie trwa 514 dni.
Zespół prof. Niedzielskiego odkrył już w sumie 26 gwiazd wokół których krążą planety. W jego skład wchodzą: prof. Aleksander Wolszczan – odkrywca pierwszego pozasłonecznego układu planetarnego, dr hab. Gracjan Maciejewski, dr Eva Villaver, dr Monika Adamów i dr Kacper Kowalik.
Najbardziej znanym odkryciem prof. Niedzielskiego jest układ Solaris i Pirx - gwiazda podobna do Słońca oraz jej planeta typu Jowisza, odkryte w 2009 roku.
Więcej na temat mówimy w „Radiu Planet i Komet” 28 lutego 2021 roku.