Zasadniczo małżonkowie (czy rodzina) nie stanowią jednego podmiotu podatkowego. O ile w zakresie gospodarczym (jako jednostka rodzinna) lub prawa rodzinnego mogą traktowani być jak jedność, to ustawodawca w kwestii prawa podatkowego i na gruncie art. 6 Ustawy o PIT ustanowił zasadę, iż małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów. Od tego wzoru istnieją jednak różnego rodzaju wyjątki. Jednym z nich jest tak zwane wspólne opodatkowanie małżonków.
Podstawy prawne opracowania
Formularz PIT 37 w zasadniczej części kieruje się zasadami, określonymi w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, z dnia 26 lipca 1991 roku. Podstawa możliwości wspólnego opodatkowania małżonków, została wyrażona w ustępie 2 art. 6 tego aktu pranego.
Wyciąg z przepisów (Ustawa o PIT – art. 6 ust. 2):
Małżonkowie podlegający obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, między którymi istnieje przez cały rok podatkowy wspólność majątkowa, pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy mogą być, z zastrzeżeniem ust. 8, na wspólny wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów określonych zgodnie z art. 9 ust. 1 i 1a, po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków, kwot określonych w art. 26, art. 26e i art. 26h; w tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków.
Zasady złożenia wniosku o wspólne opodatkowanie
Jeżeli zasadą jest samodzielnie opodatkowanie małżonków, aby od niej odstąpić należy złożyć odpowiedni wniosek. Wynika to również z faktu, że wspólne opodatkowanie małżonków jest prawem, jednak nie obowiązkiem podatników. Ustawodawca jasno uszczegółowił zasady jak powinien wyglądać taki dokument oraz przez kogo i w jaki sposób może być złożony.
Wyciąg z przepisów (Ustawa o PIT – art. 6 ust. 2a)
Wniosek, o którym mowa w ust. 2, może być wyrażony przez jednego z małżonków. Wyrażenie wniosku przez jednego z małżonków traktuje się na równi ze złożeniem przez niego oświadczenia o upoważnieniu go przez jego współmałżonka do złożenia wniosku o łączne opodatkowanie ich dochodów. Oświadczenie to składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.
Zgodnie z nimi, wniosek o wspólne opodatkowanie małżonków, może zostać wyrażony bezpośrednio w ramach składanej deklaracji PIT 37 (wyrażony w zeznaniu podatkowym). Taki wniosek powinien zostać złożony przez wspólny wniosek, jednak w praktyce może zostać on wyrażony przez jednego z małżonków. Taka forma złożenia wniosku, traktowana jest na równi ze złożeniem przez niego oświadczenia o upoważnieniu go przez jego współmałżonka, do złożenia wniosku o łączne opodatkowanie ich dochodów. Nie należy tej możliwości traktować jednak dowolnie, ponieważ oświadczenie takie składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.
Warunki do spełnienia
Możliwość wspólnego opodatkowania, jest rodzajem preferencji. Dlatego, aby z niej skorzystać, konieczne jest spełnienie określonych warunków ustawowych. Należą do nich głównie:
konieczność istnienia wspólności majątkowej pomiędzy małżonkami przez cały (rozliczony) rok podatkowy (tutaj wyjątkiem mogą być osoby, których małżonek zmarł w trakcie roku podatkowego – tak zwane opodatkowanie wdów i wdowców);
w celu skorzystania z wspólnego opodatkowania małżonków, podatnicy mają obowiązek pozostawania w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy (ponownie wyjątkiem mogą być osoby, których małżonek zmarł w trakcie roku podatkowego – tak zwane opodatkowanie wdów i wdowców);
W tym miejscu jako uwagę dodatkową można wskazać, że zasadniczo małżonkowie pozostający w separacji (pomimo braku formalnego zakończenia małżeństwa, jak ma to miejsce w przypadku na przykład rozwodu) nie mają prawa do wspólnego opodatkowania. Wynika to z faktu, iż w przypadku orzeczenia separacji, z zasady ustaje majątkowa wspólność małżeńska. W przypadku chęci rozliczenia w ramach deklaracji PIT 37, należy również zaznaczyć konieczność spełniania bez oboje małżonków warunków do rozliczenia tej konkretnej deklaracji podatkowej.
Zasady wspólnego opodatkowania małżonków
Opodatkowanie wspólne małżonków następuje poprzez opodatkowanie łącznie ich dochodów, po uprzednim odliczeniu (dla każdego z małżonków odrębnie) kwot określonych w art. 26, art. 26e i art. 26h. Następnie, określa się podatek na imię obojga małżonków, w podwójnej wysokości podatku, obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków. Rozliczenie w ten sposób może również nastąpić nawet w sytuacji, jeżeli jeden z małżonków w danym roku podatkowym nie uzyskał przychodów lub osiągał je w wysokości niepowodującej obowiązku uiszczenia podatku.
Preferencja w tym miejscu polega na równomiernym obciążeniu małżonków (od sumy ich dochodów), co w przypadku progresywnej skali podatkowej, może pozwolić na skorzystanie z niższych przedziałów skali podatkowej przez oboje z nich (podczas gdy rozliczając się samodzielnie jeden z małżonków zakwalifikowany zostałby do wyższej skali podatkowej).
Źródła opracowania: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1426 z późn. zm.). zwana dalej "Ustawa o PIT”; A. Bartosiewicz, Wspólne opodatkowanie małżonków, ABC.
Jeśli wzrost cen nadal będzie odbiegał od celu inflacyjnego NBP, to Rada Polityki Pieniężnej nie wyklucza dalszego dostosowywania polityki pieniężnej -… Czytaj dalej »
Projekt budżetu na 2015 r. jest odpowiedzialny, stabilny, a zarazem prospołeczny - przekonują premier Ewa Kopacz i szef MF Mateusz Szczurek. Opozycja, poza… Czytaj dalej »
Od połowy grudnia konduktorzy w ekspresach PKP Intercity będą nosili nowe stroje zaprojektowane przez studentów Wyższej Szkoły Mody i Wzornictwa - poinformowała… Czytaj dalej »
Klaster Turystyki Zdrowotnej powstał w Bydgoszczy. Tworzy go 8 podmiotów, wśród nich: prywatne kliniki z Bydgoszczy i Torunia, uzdrowiska z Inowrocławia i… Czytaj dalej »
Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżył do Trybunału Konstytucyjnego kwotę wolną od podatku w pierwszym progu podatkowym od osób fizycznych (PIT). W ocenie… Czytaj dalej »
Prawie 13 mln osób w krajach UE pozostaje bez pracy od ponad roku - wynika z najnowszego przeglądu kwartalnego Komisji Europejskiej na temat zatrudnienia. W… Czytaj dalej »
W poniedziałek klub PO złożył w Sejmie poselski projekt zmieniający vacatio legis ustawy, która ma ukrócić wyprowadzanie przez firmy zysków za granicę… Czytaj dalej »
W trzecim kwartale tego roku na polskim rynku pracy zapanowała stagnacja; wśród pracowników nie widać było wzrostu chęci do zmiany pracodawcy - wynika z… Czytaj dalej »
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności
Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione. Rozumiem i wchodzę na stronę