Historia – w Polskim Radiu PiK

Archiwum Dokumentów Fonicznych Polskiego Radia PiK (ADF) to ponad 100 tysięcy audycji. Pierwsze z nich pochodzą z 1946 roku – wcześniejsze zostały zniszczone przez niemieckich i radzieckich okupantów. Zachowane nagrania stanowią dźwiękową historię Kujaw, Pałuk, Kociewia, Krajny, Borów Tucholskich i innych regionów województwa. Kolejne pozycje ADF przedstawiają wydarzenia społeczne, gospodarcze, sportowe, religijne, kulturalne i są ważnym elementem dziedzictwa narodowego.

Polskie Radio Pomorza i Kujaw, jako pierwsza rozgłośnia w Polsce, udostępniło w 2009 roku wszystkie nagrania i dokumenty programowe na portalu: archiwum.radiopik.pl. Najważniejszym elementem dokumentacji papierowej są scenariusze audycji, często opatrzone pieczęcią cenzury. Teksty wygłoszone na antenie od 14 lutego 1945 roku zajmują ponad milion stron a sam proces digitalizacji i udostępniania na portalu zajmie kilka lat.

Bogactwo treści, zarówno w formie pisanej, jak i audialnej, może stanowić źródło wiedzy o regionie (i nie tylko) a specyfika dokumentów jest dodatkową atrakcją ułatwiającą jej poznanie. Radio z Historią, wykorzystując internetowe linki, tagi, słowa kluczowe itp., przedstawi prosty sposób na uzupełnienie wiadomości o Kazimierzu Wielkim, Mikołaju Koperniku, Andrzeju Szwalbe, Leonie Wyczółkowskim, Mennonitach, Krzyżakach, Krwawej Niedzieli oraz wielu innych postaciach, wydarzeniach, miejscowościach oraz obiektach związanych z regionem Pomorza i Kujaw.

---

To już trzecie i przedostatnie w sierpniu spotkanie w audycji „Radio z Historią w XXI wieku” na antenie Polskiego Radia PiK. Nasze 32. już spotkanie w 92. roku działalności naszej pomorsko-kujawskiej rozgłośni, przypada na pogodną sierpniową środę, której aura stworzy dobry nastrój dla projekcję wspomnień, których tłem są echa wydarzeń z kartach historii kraju i regionu utrwalonych śladami dźwiękowymi budzących obrazy w pamięci mieszkańców Pomorza i Kujaw. Ścieżki dźwiękowe do nich, dokumentujące wydarzenia odnoszące się do pierwszego ćwierćwiecza XXI stulecia, zachowujemy w materiałach i audycjach naszych dziennikarzy, reporterów i reportażystów, w bogatych zbiorach na portalu archiwum.radiopik.pl

21 sierpnia 2007 roku, na dworzec kolejowy w Aleksandrowie Kujawskim, gdzie swego czasu spotkali się car Aleksander i cesarz Wilhelm, zaprosiła Anna Pudlińska w relacji pt. „Aleksandrów Kujawski - Festiwal Dwóch Cesarzy”. Do dyskusji na temat ilości pracujących na rzecz utrzymania społeczeństwa, w audycji z cyklu „Po zgiełku dnia” z 25 sierpnia 2004 roku, Paweł Janicki zaprosił Grzegorza Kaczmarka. 25 lat polskiego Internetu, bezpieczeństwie w sieci, gry mobilne - to tylko niektóre z tematów, które poruszył Ireneusz Sanger w odcinku cyklu „Dodaj do Ulubionych” z 19 sierpnia 2016 roku. O domu mieszkalnym odkrytym w Chrystkowie koło Świecia, 22 sierpnia 2024 roku Marcin Doliński j jego goście rozmawiali w materiale pt. „Chrystkowo”. 24 sierpnia 2023 roku w audycji „Regionalny Punkt Widzenia”, Tomasz Kaźmierski i jego goście rozmawiali o programach przywracania starych odmian zbóż i o pracy naukowców na Politechnice Bydgoskiej. O opcji zakazu hodowli ras agresywnych na tle kolejnego wypadku pogryzienia, mówiła Bogumiła Wresiło w relacji pt. „Psy agresywne” z 23 sierpnia 2005 roku. Temat sekt powrócił 24 sierpnia 2003 roku w reportażu Sławy Skibińskiej pt. „Uwolnić wegetarianina”. 20 sierpnia 2002 roku w audycji pt. „Po pielgrzymce papieskiej”, Maciej Jastrzębski podsumował sierpniowy, ostatni jak się okazało pobyt Jana Pawła II w ojczyźnie. Jak ogromny to trud - wiedzieć choć trochę więcej, wyjaśnił Krzysztof Rogoziński, kierownik Biura Czytania Listów, w audycji pt. „Od wtorku do wtorku” z 22 sierpnia 2011 roku, w przeddzień 106. rocznicy urodzin o. Czesława Klimuszko. O tysiącach abiturientów w Kujawsko-Pomorskiem podchodzących do poprawienia egzaminu dojrzałości, opowiedział Damian Klich w relacji pt. „Matury poprawkowe” z 21 sierpnia 2017 roku. Koszta edukacji dzieci w Polsce w „Opiniach słuchaczy” audycji „Popołudnie z nami” z 25 sierpnia 2008 roku, przedstawiła Magda Jasińska. O klubie żeglarskim, wędkarzach oraz okazach suma w Gople, opowiedziała Elżbieta Rupniewska w materiale pt. „Parki Krajobrazowe - Nadgoplański” z 24 sierpnia 2014 roku. O inspekcjach bydgoskich taksówkarzy i przewoźników przeprowadzanych przez Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego, w materiale pt. „Kontrole” z 22 sierpnia 2024 roku opowiedziała Jolanta Fischer. 24 sierpnia 2025 roku w materiale pt. „Stanisław Soyka taki był”, Magda Jasińska odniosła się do nagłej śmierci w Sopocie tego wyjątkowego na polskiej scenie muzycznej artysty.

Tyle w kwestii trzeciej środy sierpnia z audycją „Radio z Historią w XXI wieku” na antenie Polskiego Radia PiK. Za tydzień zamkniemy sierpniową serię spotkań środowych w naszym cyklu, a później otworzymy serię wrześniowych wizyt i poszukiwań w bogatych zbiorach Archiwum Dokumentów Fonicznych. Zapraszają Ewa Dąbrowska i Marek Rzepa.

Drugie w sierpniu spotkanie w audycji „Radio z Historią w XXI wieku” na antenie Polskiego Radia PiK, przypada akurat na moment zaćmienia Słońca, najgłębszego widocznego z Polski od 27 lat. To 31. już raz spotkanie w 92. roku działalności naszej pomorsko-kujawskiej rozgłośni. Ponownie budzimy wspomnienia podszyte echem wydarzeń rozpisanych na kartach historii kraju i regionu, zapisanych dźwiękiem odwołującym się do codzienności aktywnej wciąż kadrami w pamięci mieszkańców Kujawsko-Pomorskiego. Przeglądamy materiały i audycje podpisane przez naszych dziennikarzy, reporterów i reportażystów, odnalezione w bogatych zbiorach Archiwum Dokumentów Fonicznych na portalu archiwum.radiopik.pl, skupiając się an wydarzeniach i miejscach zwracających uwagę na pierwsze ćwierćwiecze XXI stulecia.

Stan pałacyków i dworków w gminie Złotniki Kujawskie stał się sednem reportażu pt. „Kłopotliwe dziedzictwo”, zaprezentowanego 16 sierpnia 2000 roku przez Iwonę Komisarek i Żanetę Walentyn.W audycji „Regionalny Punkt Widzenia” z 13 sierpnia 2022 roku, Michał Słobodzian zagląda na Krajnę, by opowiedzieć o najciekawszych miejscach i odwiedzić dawne szlacheckie pałace. Piramidy kujawskie, niezwykłe groby sprzed 5,5 tysięcy lat były tłem opowieści Adriany Andrzejewskiej w odcinku cyklu „Bliżej życia” z 17 sierpnia 2017 roku. O 55. Międzynarodowym Spływie Kajakowym Drwęcą i Wisłą rozmawiali Adriana Andrzejewska i jej gość w materiale pt. „Spływ” z 12 sierpnia 2015 roku. O powrocie złotych medalistek igrzysk olimpijskich do Bydgoszczy, opowiedział Bartosz Kustra w materiale pt. „Złote wioślarki” z 18 sierpnia 2016 roku. 16 sierpnia 2017 roku Bartosz Kustra rozmawiał z Igą Baumgart, mieszkanką Koronowa, zawodniczką BKS-u Bydgoszcz, brązową medalistka biegu sztafet 4 razy 400 metrów. Pamięć o bohaterach Bitwy Warszawskiej wpisała się w temat reportażu, który Żaneta Walentyn przedstawiła 15 sierpnia 2010 roku w audycji „Bliżej życia”. Wspomnienie walk o Brodnicę z sierpnia 1920 roku, przedstawił Michał Słobodzian w audycji „Bliżej życia” z 15 sierpnia roku 2012. O uroczystej zbiórce z Okazji Święta Wojska Polskiego w Bydgoszczy, 12 sierpnia 2010 roku opowiedział Andrzej Krystek w relacji pt. „Święto wojska”. „Święto wojska - Myślęcinek” to tytuł relacji Kamili Zroślak, w której 15 sierpnia 2017 roku pytała żołnierzy o przepis na wojskową grochówkę. Temat kultu Marii jako Matki Boskiej w Polsce poruszył Maciej Jastrzębski w audycji „Taki jest świat” z 14 sierpnia 2006 roku. „Oni skrócili wojnę” to tytuł audycji Andrzeja Krystka z 14 sierpnia 2003 roku, w której autor odniósł się do działalności bydgoskich AK-owców, odkrywców wytwórni hitlerowskich latających bomb rakietowych V-1 i V-2. Radiowy rejs po jeziorach i historii żeglarstwa, wspomnienia bydgoskich żeglarzy, zabrzmiały w audycji „Żagle”, którą 16 sierpnia 2003 przedstawił Paweł Janicki. 12 sierpnia 2017 roku w relacji pt. „Nawałnica - powiat tucholski”, Marcin Doliński przedstawił sytuację na Drodze Wojewódzkiej nr 240, po przejściu żywiołu przez okolice Tucholi.

Słońce zakryło się cieniem i ponownie odkryło swoje lico chowając się za koronami drzew i granicą horyzontu... Gęstniejąca powoli ciemność rozwiesiła jednak granatowy ekran projekcji spadających Perseidów... Tak kończy się druga środa sierpnia. Przen nami jeszcze dwie, a z nimi kolejne spotkania z audycją „Radio z Historią w XXI wieku” na antenie Polskiego Radia PiK. I ponownie przewertujemy bogate zbiory Archiwum Dokumentów Fonicznych. Zapraszają Ewa Dąbrowska i Marek Rzepa.

Sierpniową serię spotkań z audycją „Radio z Historią w XXI wieku” na antenie Polskiego Radia PiK, zainaugurowaliśmy w skwarny wieczór pierwszej środy sierpnia. 30. już raz spotkaliśmy się w 92. roku działalności naszej pomorsko-kujawskiej rozgłośni. Przygotowaliśmy zestaw wspomnień, które wiodły nas echem wydarzeń ważnych zarówno ważnymi dla kraju i regionu śladami historii, ilustrujących równolegle wcale nie tak odległą codzienność mieszkańców Kujawsko-Pomorskiego. Za bogate źródło materiałów podpisanych przez naszych dziennikarzy, reporterów i reportażystów, posłużyły zbiory Archiwum Dokumentów Fonicznych na portalu archiwum.radiopik.pl, dokumentującego dziejowe wydarzenia i miejsca z udziałem nieszablonowych ludzi wpisanych pierwszego ćwierćwiecza XXI stulecia.

5 sierpnia 2008 roku, Słuchacze audycji „Popołudnie z nami” Magdy Jasińskiej, wyrazili swoje opinie na temat opalania topless na ogólnodostępnych plażach w Polsce. O zdradzie i szansach na odbudowanie związku po zdradzie, Monika Siwak i jej goście rozmawiali w audycji pt. „Bez wstydu” z 6 sierpnia 2007 roku. Wspomnienie o Kalinie Jędrusik, w rocznicę śmierci artystki, zabrzmiało 6 sierpnia 2013 roku w audycji Ewy Dąbskiej, z cyklu „Wieczorne spotkania”. Sierpień to sezon na „Perseidy”, a 10 sierpnia 2016 roku o deszczu „spadających gwiazd" w rozmowie z Moniką Kaczyńską opowiedział Jerzy Rafalski z toruńskiego Planetarium. Wakacyjny nocleg na łonie natury możliwy jest dzięki programowi „Zanocuj w lesie”, o którym 10 sierpnia 2025 roku opowiadała Adriana Andrzejewska-Kuras. O złazie harcerzy seniorów, samotności seniorów i braku funduszy na wakacje, 9 sierpnia 2017 roku w audycji z cyklu „Aktywni 60+” rozmawiali goście Moniki Siwak-Waloszewskiej. O sposobach, jakich imają się oszuści, by wyciągnąć od nas pieniądze lub informacje, 11 sierpnia 2017 roku w „Wieczorze z reportażem” opowiadała Żaneta Walentyn. Kurdybanek, macierzanka, arcydzięgiel - 7 sierpnia 2013 roku o tych ogólnodostępnych dobrach opowiadała „Zielarka” Stefania Korżawska w materiale Anny Pudlińskiej. 11 sierpnia 2019 roku, Andrzej Krystek przekazał relację z „Wielkiego Festynu Pomidorowego” w Jeziorach Wielkich. 11 sierpnia 2021 roku, o błędach językowych pojawiających się w internecie, z ekspertem, językoznawcą profesorem Rafałem Zimnym w audycji z cyklu „Wygadani, oczytani, osłuchani” rozmawiała Ewa Dąbska. Swoista „Spowiedź” człowieka, który jako alkoholik „wyszedł z piekła”, zabrzmiała 6 sierpnia 2002 roku w reportażu Żanety Walentyn. Katarzyna Gągola była gościem „Rozmowy dnia” Marcina Kupczyka, z którym 9 sierpnia 2022 roku dyskutowała na temat honorowego oddawania krwi.

Przebrnęliśmy przez skwarny wieczór pierwszej środy tegorocznego sierpnia. Przed nami jeszcze trzy w tym miesiącu podobne spotkania z audycją „Radio z Historią w XXI wieku” na antenie Polskiego Radia PiK. Co przyniosą? Czym zaznaczył się gorący sierpień w dziejach naszego regionu? Sprawdzimy, jak zwykle sięgając do bogatych zbiorów Archiwum Dokumentów Fonicznych. Zapraszają Ewa Dąbrowska i Marek Rzepa.