Jest Nobel z fizyki! Za zrozumienie złożonych systemów w przyrodzie

Syukuro Manabe, Klaus Hasselmann i Giorgio Parisi otrzymali Nobla z fizyki/fot. PAP, EPA

Syukuro Manabe i Klaus Hasselmann otrzymali Nagrodę Nobla za za fizyczny model klimatu Ziemi i wpływ ludzi na jego zmiany, zaś trzeci tegoroczny noblista - Giorgio Parisi - został doceniony za odkrycie interakcji w układach fizycznych - począwszy od atomów aż po układy planetarne.

Jak zauważył Komitet Noblowski, złożone układy charakteryzują się przypadkowością i brakiem ładu i są trudne do zrozumienia. - A tegoroczni nobliści zastosowali nowe metody do opisania ich i przewidywania ich długofalowych zachowań - podkreślili członkowie Komitetu.

Manabe i Hasselmann - obaj już 90-letni - podzielą się po równo połową nagrody za „fizyczne modelowanie klimatu Ziemi, co pozwoliło ilościowo określić jego zmienność i wiarygodnie przewidywać globalne ocieplenie". Manabe wykazał, w jaki sposób podwyższony poziom dwutlenku węgla w atmosferze przyczynia się do wzrostu temperatur na powierzchni Ziemi. W latach 60. XX wieku opracowywał fizyczne modele klimatu. Około dekadę później Hasselmann opracował model, w którym powiązał pogodę i klimat, co pozwoliło zrozumieć, dlaczego modele klimatu mogą być wiarygodne, mimo że pogoda jest zmienna i chaotyczna.

Z kolei Giorgio Parisi (ur. w 1948 r.) otrzyma drugą połowę nagrody za „odkrycie wzajemnego oddziaływania zakłóceń i fluktuacji w układach fizycznych - od atomów po układy planetarne". Jego badania pomogły zrozumieć i opisać wiele różnych oraz całkiem przypadkowych materiałów i zjawisk, nie tylko w fizyce, ale też w wielu bardzo różnych dziedzinach, jak matematyka, biologia, neuronauka i uczenie się maszyn.