W kujawsko-pomorskim i wielkopolskim wzrasta susza hydrogeologiczna

Letnie opady nie podwyższyły znacząco stanu wód./fot. Pixabay

Zgodnie z wydanym przez Państwową Służbę Hydrogeologiczną (PSH) komunikatem o bieżącej sytuacji hydrogeologicznej na lipiec 2020 r., suszą hydrogeologiczną dotknięte były głównie obszary położone na pograniczu województw: pomorskiego, warmińsko-mazurskiego i kujawsko-pomorskiego oraz na pograniczu województw: kujawsko-pomorskiego i wielkopolskiego.

Opady atmosferyczne ostatnich miesięcy (maj–lipiec) potencjalnie zwiększały retencyjność zlewni rzek. Niemniej, intensywne upały i nawalny charakter opadów sprzyjają niskim stanom wód. Niżówki obserwowane są na 51% wodowskazów sieci monitoringu hydrologicznego.

Na koniec lipca 2020 r. susza hydrologiczna dotyczyła 290 posterunków wodowskazowych i powierzchniowo obejmowała około 25% kraju. Notowane z końcem lipca we wszystkich dorzeczach stany wody w strefie wody niskiej i średniej zagrażały możliwości korzystania z wód powierzchniowych.

W województwie kujawsko-pomorskim i wielkopolskim zasięg występowania suszy hydrogeologicznej wyraźnie się zwiększył. Niżówka hydrogeologiczna w utrzymuje się nadal również w południowej części województwa lubuskiego, południowej i wschodniej części województwa wielkopolskiego, na zachodzie województwa mazowieckiego oraz w południowo-zachodniej części województwa lubelskiego.

W innych częściach kraju notowano także lokalne o mniejszym zasięgu obniżenia poziomu wód podziemnych. A w około 22% punktach obserwacyjnych w przypadku dłuższego utrzymywania się braku lub niewielkich opadów atmosferycznych, również może pojawić się niżówka hydrogeologiczna.

Regionami dla których istnieje ryzyko rozwoju i pogłębiania się suszy hydrogeologicznej wg prognozy sytuacji hydrogeologicznej 08-2020 są regiony województw: wielkopolskiego, kujawsko-pomorskiego i śląskiego.

Mniejsze prawdopodobieństwo braku rezerw dotyczy województw: pomorskiego, warmińsko-mazurskiego, podlaskiego, lubuskiego, mazowieckiego, lubelskiego, dolnośląskiego, opolskiego i świętokrzyskiego. Na obszarach objętych niżówką hydrogeologiczną mogą wystąpić utrudnienia w zaopatrzeniu w wodę z płytkich ujęć wód podziemnych (indywidualne studnie gospodarskie) oraz z ujęć komunalnych lub przemysłowych eksploatujących pierwszy poziom wodonośny.

W lipcu w poziomach wodonośnych o zwierciadle swobodnym, czyli poziomach szybciej reagujących na zmiany alimentacji opadem, rezerwy zmienne zasobów wód podziemnych utrzymywały się na poziomie bezpiecznym dla zaopatrzenia ludności w wodę.

Wysokie temperatury, wydłużające się okresy bez opadów, burze i nawalne deszcze sprzyjają skrajnym zjawiskom hydrologicznym. Trudno im zapobiec, można jednak niwelować ich skutki. Rozwiązaniem, które jest pomocne zarówno w okresie suszy, jak i gwałtowne wezbrania spowodowane przez opady nawalne – jest retencja.

Gromadzenie wód opadowych w małych i dużych zbiornikach wodnych, tworzenie błękitno-zielonej infrastruktury, odtwarzanie terenów podmokłych – poprawiają lokalny bilans wodny. Umożliwiają zatrzymanie i właściwe zagospodarowanie wód, wpływają również korzystnie na zasoby wód podziemnych. Przy obecnej zmienności klimatu i specyfice ukształtowania terenu Polski, konieczne jest realizowanie zrównoważonej gospodarki wodnej, która pogodzi potrzeby ludzi i środowiska przyrodniczego, ograniczając straty spowodowane zarówno przez powodzie, jak i przez suszę. Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronie: www.wody.gov.pl

Tekst: Zespół Komunikacji Społecznej i Edukacji Wodnej Wód Polskich pod kierunkiem dr Małgorzaty Stolarskiej, kierownika zespołu naukowego, który opracował plan przeciwdziałania skutkom suszy (PPSS).