CBOS: 30 proc. Polaków dobrze ocenia działalność związków zawodowych

Prawie jedna trzecia Polaków ocenia działalność związków zawodowych jako korzystną dla kraju, co czwarty uznaje ją za niekorzystną - wynika z najnowszego sondażu Centrum Badania Opinii Społecznej. 5 proc. badanych deklaruje członkostwo w związkach zawodowych.

"Większość pracowników deklarujących, że w ich zakładach pracy są związki zawodowe, krytycznie ocenia ich skuteczność twierdząc, że – mimo starań – niewiele udaje im się osiągnąć (43 proc.) lub albo w ogóle nie widać efektów ich obecności (34 proc). Tylko co siódmy (14 proc.) wyraża opinię, że związki zawodowe są efektywne" - czytamy w raporcie CBOS.

W zakresie obrony praw pracowniczych negatywnie efektywność związków zawodowych ocenia dwie piąte Polaków, natomiast przeciwnego zdania jest jedna czwarta. W stosunku do poprzedniego pomiaru wzrosła liczba badanych niemających wyrobionej opinii na ten temat (z 19 proc. do 35 proc.).

Autorzy badania podkreślają, że od 1994 r. do 2015 r. o 20 pkt. proc. wzrosła liczba osób, które nie mają w tej kwestii wyrobionego zdania - taki pogląd wyraża obecnie 45 proc. ankietowanych.

Jak podaje CBOS, "wpływ działalności związków zawodowych na sytuację w kraju bardziej przychylnie niż inni postrzegają respondenci poniżej 35 roku życia, mający wykształcenie podstawowe lub gimnazjalne, uzyskujący niskie dochody per capita (poniżej 1000 zł), pracownicy usług, robotnicy niewykwalifikowani, rolnicy, bezrobotni, a także osoby najbardziej zaangażowane w praktyki religijne, identyfikujące się z prawicą oraz popierające Prawo i Sprawiedliwość".

Negatywnie działalność związków najczęściej oceniają starsi ankietowani (55–64 lata), najlepiej wykształceni, mieszkańcy największych miast, przedstawiciele kadry kierowniczej i specjaliści, pracownicy administracyjno-biurowi, prywatni przedsiębiorcy, a ponadto osoby niepraktykujące religijnie, deklarujące poglądy lewicowe i zamierzające obecnie głosować na Platformę Obywatelską.

Z sondażu wynika, że członkostwo w związkach zawodowych deklaruje zaledwie co dwudziesty Polak (5 proc.), czyli mniej więcej co dziesiąty pracownik najemny (11 proc.). Jak informują autorzy badania, "do związków częściej należą kobiety niż mężczyźni; częściej są to ponadto osoby pracujące w instytucjach publicznych i przedsiębiorstwach państwowych, z takich grup zawodowych, jak technicy i średni personel oraz pracownicy administracyjno-biurowi". Dodatkowo przynależność związkową częściej deklarują pracownicy starsi niż młodsi – średnia wieku związkowców to 43 lata, a pracowników niezrzeszonych – 40 lat. Do związków częściej należą osoby zatrudnione w zakładach liczących ponad 50 pracowników niż w mniejszych firmach.

Mniej niż 3 proc. zatrudnionych deklaruje, że w przedsiębiorstwach, w których pracują, działają związki zawodowe, w tym mniej więcej 14 proc. wskazuje, że jest ich kilka. W zakładach pracy ponad połowy badanych nie ma takich organizacji; od poprzedniego pomiaru dwukrotnie wzrosła liczba niezorientowanych w tej kwestii.

Na obecność takich organizacji częściej niż pozostali wskazywali zatrudnieni w administracji, oświacie, nauce, ochronie zdrowia i – nieco rzadziej– w przemyśle oraz transporcie i łączności, bardzo rzadko natomiast w branży budowlanej i usługowej. Według autorów badania, "związki zawodowe na ogół funkcjonują w przedsiębiorstwach państwowych i instytucjach publicznych, w dużych zakładach pracy, natomiast sporadycznie w firmach prywatnych zatrudniających poniżej pięćdziesięciu pracowników".

Badanie "Aktualne problemy i wydarzenia" przeprowadzono metodą wywiadów bezpośrednich 1–8 czerwca 2017 roku na liczącej 1020 osób reprezentatywnej próbie losowej dorosłych mieszkańców Polski. (PAP)