Poniedziałek, 16 maja 2022 r.   Imieniny: Andrzeja, Jedrzeja, Szymona
Polskie Radio PiK » Kraj – świat
Deweloper
2015-05-26, 18:15 Polska Agencja Prasowa

Eksperci zbadają głosy nieważne z wyborów samorządowych

Eksperci sprawdzą karty do głosowania, w tym głosy nieważne, z ubiegłorocznych wyborów samorządowych; Fundacja Batorego poinformowała we wtorek, że dostęp do materiałów z tysiąca obwodów wyborczych uzyskała dzięki Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych.
W wyborach do sejmików wojewódzkich w listopadzie ub. roku było 17,47 proc. głosów nieważnych, tymczasem w innych wyborach procent głosów nieważnych jest marginalny. Wywołało to publiczną dyskusję, w której pojawiały się opinie m.in. o możliwości fałszerstw wyborczych.

Po wyborach samorządowych grupa ekspertów Fundacji Batorego chciała uzyskać dostęp do kart wyborczych z losowo wybranych obwodów, by sprawdzić przyczyny uznania części głosów za nieważne. Kolejną kwestią, którą chciała zająć się - jak podaje Fundacja - był "efekt książeczki" (karta wyborcza miała formę broszury, czyli spiętych kartek).

Sprawdzenie kart było jednak niemożliwe, gdyż zgodnie z przepisami dostęp do nich mają jedynie sądy, prokuratura, policja. Istniało ryzyko zniszczenia kart przed możliwością zbadania, gdyż karty do głosowania w depozytach gmin muszą być przechowywane jedynie do rozpoznania przez sądy protestów wyborczych (wiecznie archiwizowane są protokoły z głosowań). Jednak w związku z kontrowersjami wokół wyborów samorządowych PKW apelowała o nieniszczenie kart.

Joanna Załuska z Fundacji Batorego powiedziała PAP, że eksperci otrzymają dostęp do kart do głosowania z losowo wybranych obwodów gdyż z depozytów gminnych trafią one do archiwów państwowych. Dodała, że PKW zwróciła się do delegatur KBW, aby wystąpiły do dyrektorów Archiwów Państwowych o przekwalifikowanie kart wyborczych z wyborów samorządowych.

"Przebadanie kart z pierwszych 100 obwodów pozwoli nam na wyciągniecie pierwszych wniosków i opracowanie metodologii działania" - powiedziała Załuska. Dodała, że chciałaby, aby wstępne wyniki były gotowe przed wyborami parlamentarnymi. "Będziemy oglądać nie tylko karty nieważne, ale także ważne w wyborach do wszystkich szczebli samorządu. Będzie to kompleksowe badanie, które mam nadzieję, dostarczy nam wielu ciekawych wniosków" - powiedziała. Podkreśliła, że jest to projekt pionierski, dlatego trudno w tej chwili określić, kiedy znane będą wyniki po zbadaniu wszystkich zarchiwizowanych kart.

Przeniesienie części kart do archiwów (300 obwodów wyborczych z województwa mazowieckiego i 700 z reszty kraju) ma pozwolić na zniszczenie pozostałych kart - powiedziała Załuska. Jest to ważne ze względu na wybory prezydenckie, które się odbyły oraz zbliżające się wybory parlamentarne. Karty wyborcze z tych wyborów także muszą trafić do depozytów aż do rozstrzygnięcia protestów wyborczych.

Głos uznawany jest za nieważny jeśli wyborca na karcie do głosowania nie postawi znaku X w kratce przy wybranym kandydacie lub postawi taki znak przy więcej niż jednym nazwisku kandydata. Głos będzie także nieważny, jeśli np. kratka przy nazwisku będzie zmazana lub wyborca postawi w niej znak inny niż X. W 2010 r. parlament zdecydował, że w protokołach z głosowania nie podaje się przyczyn głosów nieważnych, a jedynie ich liczbę.

W wyborach samorządowych ze względu na dużą liczbę komitetów wyborczych karta miała formę broszury - listy komitetów wyborczych znajdowały się na jej kolejnych kartkach. Na pierwszej stronie byli kandydaci PSL (numer jeden przyznano listom tego komitetu w losowaniu). Dr Jarosław Flis z Uniwersytetu Jagiellońskiego uważa, że PSL mogło zdobyć ok. 700 tys. głosów więcej dzięki temu, że jego kandydaci byli na pierwszej stronie "książeczkowej" karty wyborczej.

Zaangażowanie Fundacji i współpracujących z nią ekspertów wynika z troski o stan naszej demokracji" - mówi prezes Fundacji Batorego Aleksander Smolar. Według niego, "atmosfera skandalu, która towarzyszyła wyborom samorządowym spowodowała u wielu obserwatorów nie tylko wątpliwości co do sprawności organizacyjnej, ale również co do uczciwości wyborów". Zaznaczył, że niestety, nie udało się przekonać sejmowej Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach do zmiany Kodeksu wyborczego, aby umożliwić dostęp do kart z wyborów nie tylko policji, sądom i prokuraturze, ale również badaczom.

Dyrektor Naczelnych Archiwów Państwowych prof. Władysław Stępniak powiedział, że zazwyczaj archiwa państwowe przejmują z delegatur Krajowego Biura Wyborczego jedynie dokumentację, która w sposób syntetyczny odzwierciedla wynik wyborów. Zaznaczył, że w tym przypadku sytuacja wymagała rozwiązania, które umożliwiłoby naukowcom przeprowadzenie badań. Ocenił, że ich wynik będzie bez wątpienia ważny dla rozwoju demokracji w naszym kraju.

Fundacja chce m.in. przygotować rekomendacje dot. sposobu klasyfikacji głosów nieważnych.

Wybory samorządowe odbyły się 16 listopada 2014 r; druga tura wyborów wójta, burmistrza, prezydenta miasta - 30 listopada. (PAP)

Kraj – świat

2022-05-16, godz. 09:10 16 maja stan epidemii zastąpił w Polsce stan zagrożenia epidemicznego Co się zmienia? Większość obostrzeń została zniesiona wcześniej, w tym m.in. kierowanie na izolację i kwarantannę z powodu choroby COVID-19 lub kontaktu… » więcej 2022-05-15, godz. 20:05 Ukraińscy widzowie Eurowizji oburzeni, że ich jurorzy nie dali punktów Polsce Na Facebooku Ukraińcy potępiają swoich jurorów i wzywają do wsparcia polskiego wokalisty, Krystiana Ochmana udostępniając link do jego piosenki „River”… » więcej 2022-05-15, godz. 18:16 Zmarł Jerzy Trela, znakomity aktor, profesor i rektor PWST w Krakowie... Jerzy Trela, wybitny aktor teatralny i filmowy, zagrał ponad 350 ról. Był związany na stałe z Krakowem, od 1970 roku z krakowskim Teatrem Starym. Miał 80… » więcej 2022-05-15, godz. 16:30 Papież Franciszek kanonizował dziesięcioro błogosławionych. Kim są nowi święci? Uroczystości kanonizacyjne odbyły się w niedzielę (15 maja) na Placu świętego Piotra. Najbardziej znanym nowym świętym jest Karol de Foucauld. Francuski… » więcej 2022-05-15, godz. 15:25 Bydgoszczanka w tytułowej roli dramatu muzycznego o Irenie Sendlerowej Spektakl o Irenie Sendlerowej „Irena' przygotowuje Teatr Muzyczny w Poznaniu. Reżyserem jest Brian Kite, muzykę skomponował laureat Grammy Włodek Pawlik… » więcej 2022-05-15, godz. 11:57 Ignacy Gogolewski nie żyje. Wybitny aktor odszedł w wieku 90 lat [wideo] W wieku 90 lat zmarł aktor teatralny i filmowy, reżyser i scenarzysta Ignacy Gogolewski, niezapomniany Antek Boryna z „Chłopów' Jana Rybkowskiego. Informację… » więcej 2022-05-15, godz. 11:26 Rosyjskie rakiety wysadziły wojskowe budynki przy granicy z Polską [wideo] Cztery rosyjskie rakiety trafiły w niedzielę w obiekt wojskowej infrastruktury w obwodzie lwowskim przy granicy z Polską, całkowicie go niszcząc - poinformował… » więcej 2022-05-15, godz. 10:00 Ukraina wygrała 66. Konkurs Piosenki Eurowizji. Polska zajęła 12. miejsce Ukraiński zespół Kalush Orchestra z utworem „Stefania' zwyciężył w nocy z soboty na niedzielę (14-15 maja) w Turynie 66. Konkurs Piosenki Eurowizji, wyprzedzając… » więcej 2022-05-14, godz. 22:00 W Dzienniku Ustaw opublikowano rozporządzenie ws. zniesienia stanu epidemii w Polsce 16 maja zniesiony zostaje stan epidemii w Polsce, zastępuje go stan zagrożenia epidemicznego - wynika z rozporządzenie ministra zdrowia w tej sprawie opublikowano… » więcej 2022-05-14, godz. 20:35 Prezydent Finlandii dzwonił do prezydenta Rosji. Zawiadomił go, że jego kraj chce wstąpić do NATO Fiński prezydent Sauli Niinisto poinformował w sobotę Władimira Putina w rozmowie telefonicznej, że „w najbliższych dniach Finlandia zdecyduje się złożyć… » więcej
1234567