Zakończył się proces ws. incydentu na marszu narodowców

Sędzia Wiesław Oksiuta przewodniczy rozprawie przed Sądem Okręgowym w Białymstoku. Fot. PAP/Artur Reszko

Przed Sądem Okręgowym w Białymstoku zakończyło się we wtorek postępowanie odwoławcze w sprawie dwóch osób, oskarżonych i skazanych w pierwszej instancji za wykonanie gestu faszystowskiego pozdrowienia w czasie uroczystości zorganizowanych przez narodowców.

We wrześniu przed Sądem Rejonowym w Białymstoku zapadły wyroki po 5 miesięcy ograniczenia wolności, z obowiązkiem pracy społecznej po 30 godz. miesięcznie. Apelację złożył obrońca obojga oskarżonych, który chce uniewinnienia. Wyrok sądu odwoławczego ma być ogłoszony za tydzień.

Chodzi o gest wykonany na zakończenie marszu nazwanego Marszem Niepodległej Polski, zorganizowanego w Białymstoku 10 listopada 2013 roku m.in. przez Narodowe Odrodzenie Polski.

Według policji, wzięło w nim udział ok. 300 osób. Jego uczestnicy przeszli z placu przy ratuszu w centrum Białegostoku, na cmentarz wojskowy. Tam, po złożeniu wieńca i przemówieniach, marsz zakończył się.

Wieniec składał mężczyzna w asyście dwóch kobiet, które miały w rękach pochodnie i flagi. Na filmie, który został opublikowany w internecie tuż po marszu widać, że mężczyzna i jedna z kobiet, stojąc przed pomnikiem na cmentarzu wojskowym, wznoszą ręce w geście faszystowskiego pozdrowienia.

Prokuratura oskarżyła 20-letnią kobietę z Białegostoku oraz 42-letniego mężczyznę z Warszawy o publiczne propagowanie faszystowskiego ustroju państwa i znieważenia miejsca pamięci - pomnika na cmentarzu wojskowym. Chciała za to kar więzienia w zawieszeniu.

Oskarżeni nie przyznają się. Twierdzą, że owszem, podnieśli ręce, ale że był to tzw. salut rzymski, czyli - jak argumentują - znak pozdrowienia ugrupowań narodowych.

Sąd rejonowy nie podzielił tej argumentacji. Uznał, że współcześnie, po doświadczeniach II wojny światowej, przy geście wzniesionej w górę, wyprostowanej prawej ręki nie można mówić o salucie rzymskim, ale o faszystowskim pozdrowieniu.

W swej apelacji adwokat oskarżonych zarzucił temu sądowi błędną i dowolną ocenę dowodów. Złożył też wniosek o dopuszczenie w postępowaniu apelacyjnym dowodu dodatkowego - z opinii biegłego z zakresu historii bądź instytutu naukowego.

Chodziło mu bowiem o ustalenie symboliki gestu wykonanego przez oskarżonych, "w świetle tradycji ugrupowań politycznych odwołujących się do ideologii narodowej działających w okresie II RP, takich jak Stronnictwo Narodowe, Ruch Narodowy Radykalny, Obóz Wielkiej Polski i innych".

Sąd Okręgowy w Białymstoku wniosek ten jednak we wtorek oddalił uznając, że taki dowód nie miałby bezpośredniego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak uzasadniał sędzia Wiesław Oksiuta, symbolika, wymowa gestu wykonanego przez oskarżonych, w kontekście działalności ugrupowań narodowych w II RP nie wymaga dodatkowych dowodów, bo te (np. zdjęcia) są w aktach sprawy.

Zaznaczył jednak, że w tej sprawie sąd odwoławczy zajmuje się wymową, odbiorem społecznym gestu wykonanego nie wówczas ale współcześnie, "w miejscu, czasie i okolicznościach wydarzenia, w których uczestniczyli obydwoje oskarżeni". (PAP)