Po aktach dywersji na kolei: zarzuty dla dwóch osób i ogłoszenie akcji „Horyzont”

Wicepremier, minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz (2P), minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński (P) oraz szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego gen. Wiesław Kukuła (L) na konferencji prasowej w KPRM w Warszawie, 19 bm. W związku z ostatnimi incydentami na kolei ogłoszono aktywację operacji wojskowej „Horyzont"/fot. Paweł Supernak/PAP

Po aktach dywersji na polskiej kolei w środę postawiono zarzuty dwóm podejrzanym w tej sprawie Ukraińcom, którzy mieli działać na zlecenie Rosji. W piątek ruszyć ma operacja „Horyzont”; weźmie w niej udział do 10 tys. żołnierzy, którzy będą wspierać służby podległe MSWiA w zapobieganiu aktom sabotażu.

Do dwóch aktów dywersji doszło w ostatnich dniach na trasie kolejowej Warszawa – Dorohusk. W miejscowości Mika na Mazowszu (pow. garwoliński) eksplozja ładunku wybuchowego zniszczyła tor kolejowy. W innym miejscu, w niedzielę, niedaleko stacji kolejowej Gołąb na Lubelszczyźnie (pow. puławski) pociąg z 475 pasażerami musiał nagle hamować z powodu uszkodzonej linii kolejowej.

„Szpiegostwo w postaci aktu sabotażu"
Prokuratura stawia w tej sprawie zarzuty dwóm obywatelom Ukrainy: Ołeksandrowi K. (39 lat) oraz Jewhenijowi I. (41 lat). Dotyczą one dokonania aktów dywersji o charakterze terrorystycznym na rzecz wywiadu Federacji Rosyjskiej przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej. Chodzi o zarzut kwalifikowany z trzech artykułów – dotyczący odmiany szpiegostwa w postaci aktów sabotażu na rzecz obcego wywiadu, spowodowania zagrożenia katastrofą w ruchu lądowym oraz używania materiałów wybuchowych. Jest to zagrożone karą dożywotniego więzienia.

Rzecznik Prokuratury Krajowej prok. Przemysław Nowak poinformował w środę, że mężczyźni mają zarzuty działania wspólnie i w porozumieniu ze sobą, ale również z innymi nieustalonymi osobami.

– Natomiast nie ma możliwości wykonania z nimi czynności procesowych, albowiem jeszcze w nocy z soboty na niedzielę uciekli z Polski, wyjechali na Białoruś – powiedział prok. Nowak. Wieczorem prokurator krajowy Dariusz Korneluk poinformował w TVN24, że do sądu trafiły już wnioski o tymczasowe aresztowanie tych dwóch Ukraińców. To pierwszy krok do wydania listu gończego, a dalej międzynarodowego listu gończego i być może czerwonej noty Interpolu.

Prokuratura poinformowała, że w sprawie dywersji na torach zatrzymano inne osoby, ale one nie usłyszały jeszcze zarzutów.

„Cudem nie osiągnęli swojego celu"
Działania dyplomatyczne w sprawie wysadzenia torów ogłosił wicepremier, szef MSZ Radosław Sikorski. Zgodnie z jego decyzją wycofana została zgoda na funkcjonowanie ostatniego w naszym kraju rosyjskiego konsulatu w Gdańsku. Sikorski podkreślił, że nie jest to jeszcze pełna odpowiedź. Podczas wystąpienia w Sejmie Sikorski podkreślił, że obce państwo wysłało dobrze przygotowanych dywersantów, którzy cudem nie osiągnęli swojego celu. Zaznaczył, że tym razem był to akt nie tylko dywersji, jak poprzednio, lecz akt terroru państwowego.

Nota o cofnięciu zgody na funkcjonowanie konsulatu w Gdańsku została już przekazana na ręce rosyjskiego charge d’affaires. Rosja w odpowiedzi zapowiedziała zredukowanie liczby pracowników polskiego personelu dyplomatycznego i konsularnego w Rosji.

Szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz wspólnie z szefem MSWiA Marcinem Kierwińskim oraz szefem Sztabu Generalnego Wojska Polskiego gen. Wiesławem Kukułą przedstawił założenia operacji „Horyzont”, która ma rozpocząć się 21 listopada. Jej celem będą działania na rzecz bezpieczeństwa, ochrony infrastruktury krytycznej, wspólnego patrolowania i współdziałania wszystkich służb państwowych w celu przeciwdziałania aktom dywersji i podnoszenia poziomu bezpieczeństwa polskich obywateli. Do operacji skierowanych ma być do 10 tys. żołnierzy Wojska Polskiego.

– To jedna z największych operacji. Wnioskujemy wspólnie z ministrem Kierwińskim do prezesa Rady Ministrów, a następnie ten wniosek premiera zostanie przedstawiony prezydentowi Rzeczypospolitej – przekazał szef MON.

Gen. Wiesław Kukuła podkreślił z kolei, że operacja będzie realizowana przez wydzielone siły i środki Wojska Polskiego, ze wszystkich rodzajów sił zbrojnych oraz z Dowództwa Komponentu Cyberprzestrzeni. Operacja ma być prowadzona w szczególności w pobliżu i na liniach komunikacyjnych, lotniskach i innych obiektach infrastruktury krytycznej typowanych przez Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych, Służbę Kontrwywiadu Wojskowego, Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego i policję. Działania będą prowadzone do odwołania.

Kukuła przekazał również, że na przełomie listopada i grudnia planowane jest uruchomienie wersji testowej aplikacji do zgłaszania incydentów i udostępnienie jej wąskiej grupie użytkowników. W połowie grudnia ma zostać udostępniona jej wersja końcowa.

„Zagrożenie dla europejskiej infrastruktury transportowej"
Premier Donald Tusk poinformował z kolei na portalu X, że razem z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim ustalił formy współpracy polskich i ukraińskich służb specjalnych oraz kolei państwowych. Celem współpracy ma być m.in. identyfikacja osób podejrzanych o współpracę z Rosją i zapobieganie aktom dywersji.

Do aktów dywersji na polskiej kolei odniosła się także w środę szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas, która oceniła, że atak na tory kolejowe w Polsce stanowi bezprecedensowe zagrożenie dla europejskiej infrastruktury transportowej. Zaznaczyła, że ataki Rosji stają się coraz bardziej bezczelne. Jej zdaniem ostatnie wydarzenia są dowodem na to, że Unia Europejska musi zainwestować w poprawę mobilności wojskowej.

Komisja Europejska zaproponowała tego samego dnia rozwiązania, które mają ustanowić „wojskową strefę Schengen”, m.in. poprzez zniesienie barier na granicach i poprawę infrastruktury. Komisarz ds. obrony Andrius Kubilius w rozmowie z grupą korespondentów w Brukseli zapowiedział ograniczenie do minimum przeszkód w przemieszczaniu wojsk w UE. Jak stwierdził, będzie to oznaczać wprowadzenie jednej uproszczonej procedury wydawania pozwoleń na przemieszczanie wojsk i sprzętu.

Przekazał również, że w celu rozwiązania problemu niedoboru środków transportu wojskowego zaproponowane zostanie utworzenie puli solidarności, w ramach której państwa członkowskie będą dzielić się możliwościami w zakresie mobilności wojskowej.

26 listopada Parlament Europejski ma przeprowadzić debatę na temat aktów dywersji na liniach kolejowych w Polsce.