UE: Izrael nie pozwala unijnym urzędnikom na weryfikację pomocy dla Strefy Gazy

Protest w porcie na Rodos, przeciwko przybyciu izraelskiego statku wycieczkowego na tę grecką wyspę/fot. PAP/EPA/LEFTERIS DAMIANIDIS

Izrael odmówił wjazdu do Strefy Gazy urzędnikom UE, którzy chcą zweryfikować, czy izraelskie władze wywiązują się ze zobowiązań dotyczących pomocy humanitarnej - przekazały źródła unijne. Na miejscu jest Polak - Maciej Popowski, dyrektor generalny ds. pomocy humanitarnej w Komisji Europejskiej.

Według unijnych źródeł sytuacja się poprawia - na jednym z przejść granicznych „widać ruch”, ale skala pomocy humanitarnej, jaka dociera do Palestyńczyków w Strefie Gazy, pozostaje niezweryfikowana i nie ma pewności, czy Izrael znowu jej nie wstrzyma.

Pracownicy ONZ w Strefie Gazy
- Chcielibyśmy móc sami weryfikować fakty i krążące liczby - powiedział unijny urzędnik, który we wtorek połączył się z dziennikarzami w Brukseli online. Popowski zwrócił się do władz Izraela o zezwolenie na misje weryfikacyjne, ale unijni urzędnicy, w tym on sam, nie otrzymali zgody na wjazd do Strefy Gazy. - Mamy nadzieję, że to będzie wkrótce możliwe - dodał urzędnik.

Na teren Strefy Gazy wpuszczani są za to pracownicy ONZ. - W Izraelu występuje jednak duża krytyka raportów ONZ, państwa członkowskie również to podnoszą. Korzystamy teraz z danych ONZ, bo po prostu nie ma nic innego - przekazało źródło UE.

Izrael w rozmowach z unijną dyplomacją zobowiązał się do zwiększenia dostaw pomocy humanitarnej do Strefy Gazy, do tej pory przez niego blokowanej. Uzgodnione kroki, o których KE poinformowała 10 lipca, obejmują zwiększenie liczby ciężarówek z pomocą, ponowne otwarcie przejść przez jordańskie i egipskie szlaki pomocy humanitarnej, zapewnienie dostępu organizacjom humanitarnym oraz dystrybucję żywności za pośrednictwem piekarni i kuchni publicznych w całej półenklawie.

KE usiłuje teraz sprawdzić, czy Izrael wprowadza w życie zobowiązania z 10 lipca.
- Uzgodniliśmy np. z Izraelczykami, że zezwolą na wjazd na terytorium Strefy Gazy co najmniej 160 tirom z pomocą humanitarną i otworzą dodatkowe przejścia graniczne - zauważył unijny urzędnik. Tymczasem na razie otwarte są jedynie dwa przejścia. W poniedziałek na jednym z nich - Kerem Szalom - unijni urzędnicy odnotowali ciężarówki z dostawami z Egiptu i Izraela, które były sprawdzane przez izraelskie służby i następnie rozładowywane po palestyńskiej stronie.

Propozycja sankcji dla Izraela
W Strefie Gazy działa około 260 pracowników humanitarnych. W ocenie unijnych urzędników to za mało, by móc zweryfikować, czy pomoc rzeczywiście dociera do potrzebujących, ale przede wszystkim, by zapobiec jej plądrowaniu i umożliwić właściwą dystrybucję. Tymczasem w tym roku UE ma „istotny” budżet do wydania na pomoc humanitarną dla Palestyńczyków, łącznie 170 mln euro.

W związku z blokowaniem pomocy humanitarnej dla Strefy Gazy KE zaproponowała w poniedziałek zawieszenie dostępu dla Izraela do programu badawczego Horyzont Europa. Zawieszenie ma być częściowe, co ma oznaczać wyłączenie izraelskich podmiotów z udziału w programie EIC Accelerator. W ramach tego programu przyznawane jest wsparcie projektom mogącym mieć podwójne zastosowanie: cywilne i wojskowe, takim jak cyberbezpieczeństwo, drony i sztuczna inteligencja.
Zawieszenie udziału Izraela w Horyzoncie Europa będzie wymagało zgody co najmniej 15 państw członkowskich.

W ramach programu EIC Accelerator pojedyncze przedsiębiorstwo, które jest bliskie wprowadzenia nowej technologii na rynek, może otrzymać dotację w wysokości do 2,5 mln euro lub inwestycję kapitałową do 15 mln euro. Izrael otrzymał od 2021 r., kiedy to dołączył do Horyzontu Europa, 900 mln euro, z czego w ramach EIC Accelerator - 200 mln euro.