Luty

2026-02-27

„Wyśpiewać smutek”

2026-02-20

Olena gra na bandurze i prowadzi chór dla kobiet i dzieci. Fot. Adriana Andrzejewska-Kuras/PR PiK

Olena gra na bandurze i prowadzi chór dla kobiet i dzieci. Fot. facebook.com/olena.maruniak.7

Ukraińskie pieśni ludowe to niesamowite bogactwo, wpisane na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Teraz, gdy trwa wojna, podnoszą na duchu, pomagają Ukraińcom przetrwać i dają siłę.

Olena Maruniak-Gaidychuk gra na tradycyjnym ukraińskim instrumencie - bandurze - oraz prowadzi chór dla kobiet i dzieci. Uważa, że pieśnią można wyśpiewać wszystko - radość, ale i smutek. „Ukraińcy kiedy śpiewają, to jakby poszli do psychologa. Wyśpiewają smutek i jest im lżej na sercu” - mówi jedna z kobiet. Z kolei dla dzieci śpiewanie ukraińskich pieśni to szansa na kontakt z językiem i poznanie historii swojej ojczyzny. Niektóre dzieci wierzą, że śpiewając pomagają walczącym żołnierzom. Takiego zdania jest Daniel, który mówi podczas próby: „jesteśmy silni, pobijemy Rosjan na 2000 %”.

Autor: Adriana Andrzejewska-Kuras
Emisja: „Ziarna losu”, 22 lutego 2026

„I została tylko cisza”

2026-02-13

Była wielka, tętniąca życiem i hałaśliwa, a dziś... Fot. ilustracyjna/sergeigussev/pixabay.com

Była wielka, tętniąca życiem i hałaśliwa. Pozostawiła urokliwe i malownicze domy. To świadkowie jej przeszłości.

Dziś onegdaj największa i najbogatsza ulica w Bydgoszczy, wywodzącą się z czasów średniowiecznych, jest martwa. Niemal połowa, a może nawet więcej domów stoi opustoszała. Witryny niegdyś modnych sklepów pokrywają się kurzem i brudem. Dlaczego?

Autor: Żaneta Walentyn
Emisja: „Ziarna losu”, 15 lutego 2026

Była wielka, tętniąca życiem i hałaśliwa. Pozostawiła urokliwe i malownicze domy. To świadkowie jej przeszłości. Reportaż Żanety Walentyn

„To był znak”

2026-02-06

Komendant Jednostki Ratowniczo Gaśniczej w Brodnicy przy obrazie Edmunda Czerwińskiego. Fot. Michał Zaręba/PR PiK

To opowieść o sztuce, która znaczy więcej niż kilka pociągnięć pędzlem.

Przez lata był schowany za panelami. Obraz Edmunda Czerwińskiego został odsłonięty w trakcie remontu Jednostki Ratowniczo Gaśniczej w Brodnicy. Dzieło nieżyjącego już artysty zaciekawiało strażaków, ale poruszyło też jego córkę, która o istnieniu obrazu dowiedziała się w trudnym dla niej momencie.

Dzieło odnowiła druhna Ochotniczej Straży Pożarnej Maria Florkiewicz.

Autor: Michał Zaręba
Emisja: „Ziarna losu”, 8 lutego 2026 roku

To opowieść o sztuce, która znaczy więcej niż kilka pociągnięć pędzlem. Reportaż Michała Zaręby

„Tu się nie płacze”

2026-01-30

Czy muzyka może zabijać?

On był bydgoszczaninem, ona lwowianką. On uczył gry na altówce i komponował, ona skończyła konserwatorium i grała na skrzypcach. Nigdy się nie poznali, a mimo to ich losy splotła muzyka w nieludzkim czasie i w nieludzkim miejscu. Ona grała w orkiestrze obozowej w Birkenau, on w lagerkapeli w Auschwitz. Józef Kropiński i Helena Dunicz-Niwińska to bohaterowie audiodokumentu Żanety Walentyn i Michała Słobodziana pt. „Tu się nie płacze”. To opowieść o potwornych dylematach i piekle pełnym śmierci oraz muzyki. Audiodokument miał premierę 27.01, w rocznicę wyzwolenia obozu Auschwitz - Birkenau.

W audiodokumencie „Tu się nie płacze” wykorzystano fragmenty wspomnień Waldemara Kropińskiego oraz fragmenty książek:

„Drogi mojego życia. Wspomnienia skrzypaczki z Birkenau” Heleny Dunicz-Niwińskiej. Wydawca Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau. Rok 2015
„Gry Oświęcimskie” Szymona Laksa. Wydawca Państwowe Muzeum Oświęcim-Brzezinka. Rok 1988
„W cieniu krematorium” Franciszka Stryja. Wydawnictwo Śląsk. Rok 1961
„Czy to jest człowiek. Rozejm. Pogrążeni i ocaleni” Primo Leviego. Wydawnictwo Czarne. Rok 2024
„U nas w Auschwitzu” opowiadanie Tadeusza Borowskiego. Pierwsze wydanie rok 1947.

Fragmenty wypowiedzi Anny Jachniny i Leszka Zabielskiego pochodzą z archiwum Polskiego Radia Pomorza i Kujaw.

W audiodokumencie „Tu się nie płacze” wykorzystano także fragment kwintetu smyczkowego C-Dur op. 163 Franza Schuberta w wykonaniu Isaaca Sterna, Alexandra Schneidera, Miltona Katimsa, Pablo Casalsa i Paula Tortelier. Wydanie z 1976 roku.

Autorzy: Żaneta Walentyn i Michał Słobodzian
Emisja: „Ziarna losu”, 1 lutego 2026

Czy muzyka może zabijać? Audiodokument Żanety Walentyn i Michała Słobodziana

Nagrania do audiodokumentu pt. „Tu się nie płacze” w studiu Polskiego Radia PiK

Żaneta Walentyn w trakcie nagrań do audiodokumentu pt. „Tu się nie płacze” w studiu Teatru Polskiego Radia

Michał Słobodziań w trakcie nagrań do audiodokumentu pt. „Tu się nie płacze” w studiu Teatru Polskiego Radia

Anna Seniuk gotowa do nagrań swoich kwestii do audiodokumentu pt. „Tu się nie płacze” w studiu Teatru Polskiego Radia

Przemysław Bluszcz, Michał Słobodzian, Żaneta Walentyn i Waldemar Modestowicz w trakcie nagrań do audiodokumentu pt. „Tu się nie płacze” w studiu Teatru Polskiego Radia

Przemysław Bluszcz, odtwórca głównej roli męskiej, w trakcie nagrań do audiodokumentu pt. „Tu się nie płacze” w Teatrze Polskiego Radia

Anna Grycewicz w trakcie nagrań do audiodokumentu pt. „Tu się nie płacze” w Teatrze Polskiego Radia

Leon Charewicz w trakcie nagrań do audiodokumentu pt. „Tu się nie płacze” w Teatrze Polskiego Radia

Przemysław Wyszyński w trakcie nagrań do audiodokumentu pt. „Tu się nie płacze” w studiu Teatru Polskiego Radia

Nagrania do audiodokumentu pt. „Tu się nie płacze” w studiu Teatru Polskiego Radia

Mateusz Rusin w trakcie nagrań do audiodokumentu pt. „Tu się nie płacze” w Teatrze Polskiego Radia

Nagrania do audiodokumentu pt. „Tu się nie płacze” w studiu Teatru Polskiego Radia, pod czujnym uchem reżysera Waldemara Modestowicza

Niektóre z nagrań do audiodokumentu pt. „Tu się nie płacze” dokonane zostały w trakcie wizyty w Auschwitz

Zobacz także

„Przeklęci”

Historia wymyka się łatwym ocenom. Czy bohaterstwo może mieć różne oblicza? Ludzkie losy bywają naprawdę skomplikowane. Decyzje, działania, motywacje… Czytaj dalej »