Parlament Europejski chce, aby zasadę pierwszeństwa prawa UE zapisano w traktatach

Sala obrad plenarnych Parlamentu Europejskiego w Strasburgu/fot. Diliff - Praca własna, CC BY-SA 3.0

Przy 430 głosach „za”, 172 – „przeciw” i 29 – wstrzymujących się Parlament Europejski we wtorek (21 listopada) zatwierdził sprawozdanie w sprawie zasady pierwszeństwa prawa Unii Europejskiej. Zostało ono przedłożone przez Komisję Prawną (JURI) i Komisję Spraw Konstytucyjnych (AFCO) PE.

Europosłowie w przyjętym sprawozdaniu zalecają wyraźne zapisanie zasady pierwszeństwa prawa UE w traktatach unijnych i wyrażają ubolewanie, że nie stało się tak w traktacie lizbońskim.

Wskazują, że zasada pierwszeństwa rozwinęła się dzięki orzecznictwu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) i stanowi fundament unijnego porządku prawnego, który ma zasadnicze znaczenie dla funkcjonowania UE.

Europosłowie zwracają uwagę, że choć większość sądów krajowych przestrzega tej zasady, to decyzje tych sądów konstytucyjnych lub najwyższych, które ją podważają lub jej nie stosują, stanowią ryzyko dla skuteczności i jednolitości prawa UE. Europosłowie podkreślają, że to Trybunał Sprawiedliwości ma wyłączne kompetencje do interpretowania prawa UE i ustalania jego ograniczeń.

Parlament wystąpił do Komisji Europejskiej, strażniczki traktatów, z prośbą o uważne obserwowanie krajowych wyroków sądowych w związku z zasadą pierwszeństwa prawa unijnego. Jednocześnie, Parlament Europejski poprosił Komisję o wszczynanie postępowania w przypadku, gdy sędziowie podważaliby tę zasadę.

Posłowie do PE sugerują, by sądy krajowe włączały się w konstruktywny dialog w tematach sądowych z Trybunałem Sprawiedliwości UE poprzez procedurę pytań prejudycjalnych i zachęcanie do tworzenia forum dla nieformalnego dialogu między sądami. Jego celem będzie wzmocnienie wzajemnej współpracy i zachęcanie do unifikacji interpretowania prawa UE we wszystkich systemach sądowych.

Europosłowie podkreślają również znaczenie odpowiedniego budowania potencjału i wzywają do korzystania z unijnych programów szkoleniowych w systemach sądowniczych państw członkowskich, aby w ten sposób zachęcić do lepszego zrozumienia nadrzędności prawa UE.